آموزش پیشگیری از سوءاستفاده جنسی به کودک، یک حق است نه یک ترس. هرچه زودتر، طبیعیتر و سالمتر درباره بدن، حریم، لمس، راز، و نهگفتن صحبت کنیم، کودک قویتر، ایمنتر و آگاهتر خواهد بود.این آموزش نهتنها از او محافظت میکند، بلکه پایهگ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون، دکتر پریسا کربلایی حسنی درباره آموزش پیشگیری از سوء استفاده جنسی به زبان کودکانه به خبرنگار ببین و بخون گفت: هیچ پدر یا مادری دوست ندارد تصور کند فرزندش ممکن است قربانی سوءاستفاده جنسی شود. همین ترس باعث میشود برخی والدین از مواجهه با این موضوع طفره بروند، سکوت کنند یا آن را به «وقتی بزرگتر شد» موکول کنند. اما حقیقت تلخ این است که کودکانی که آموزش ندیدهاند، آسیبپذیرترند.
پیشگیری از سوءاستفاده جنسی یکی از مهمترین مسئولیتهای والدین در تربیت کودک است. آموزش این موضوع، نه با ایجاد ترس، بلکه با دادن دانش، آگاهی، مهارت نهگفتن و احساس حقداشتن بر بدن انجام میشود.
در این مطلب میآموزیم که چطور با زبان ساده و کودکانه، اما مؤثر و علمی، فرزندمان را در برابر آزار جنسی آگاه و ایمن کنیم.
سوءاستفاده جنسی فقط به معنای رابطه جنسی کامل نیست. هرگونه تماس، نگاه، درخواست، یا صحبت نامناسب با نیت جنسی که کودک را درگیر کند، در این دسته قرار میگیرد.
این موضوع ممکن است از طرف افراد آشنا، فامیل، همکلاسی، یا حتی بزرگترهایی که مورد اعتماد کودک هستند اتفاق بیفتد.
نکته مهم: آزار جنسی همیشه با زور و خشونت همراه نیست. گاهی با بازی، تهدید، رشوه، یا حتی محبتهای بهظاهر بیخطر انجام میشود.
آموزش باید با سه اصل همراه باشد:
_ به زبان ساده و کودکانه باشد
_ ترسناک یا شرمآور نباشد
_ به کودک احساس قدرت و ارزش بدهد، نه احساس گناه
اگر کودک نتواند اندام جنسیاش را نام ببرد، نمیتواند درباره آزار صحبت کند. استفاده از اصطلاحات علمی (مثل واژن، آلت تناسلی، سینه، باسن) بدون خجالت و خنده، اولین قدم مهم است.
جمله پیشنهادی: «همونطور که دست و پا اسم دارن، اون قسمتهایی از بدنت هم اسم دارن. بدونیم اسمشون چیه که اگه مشکلی پیش اومد بتونی راحت بگی.»
کودک باید بداند بدنش مال خودش است و بخشهایی از بدن هستند که به آنها «خصوصی» میگوییم و فقط خودش اجازه دارد آنها را لمس کند.
جمله ساده برای کودک:
«قسمتهایی از بدنت که با لباس زیر پوشیده میشن، فقط مال خودتن. هیچکس، حتی آدمبزرگها، حق ندارن بدون اجازه بهشون دست بزنن.»
آموزش پیشگیری از سوء استفاده جنسی به زبان کودکانه؛ چگونه کودکمان را بدون ترس و خجالت آگاه کنیم؟ دکتر پریسا کربلایی حسنی آموزش می دهد
به کودک یاد دهید که لمسها سه نوعاند:
_ لمس خوب (مثل بغل مامان وقتی ناراحتی)
_ لمس بد (وقتی کسی اندام خصوصیتو لمس کنه یا بخواد نگاه کنه)
_ لمس گیجکننده (وقتی نمیدونی خوبه یا بده، ولی ناراحتت میکنه)
جمله آموزشی: «اگه کسی کاری کرد که باعث شد بدنت حس بدی بگیره یا توی دلت ناراحت شی، باید حتماً به من بگی، حتی اگه گفت به کسی نگو.»
بیشتر سوءاستفادهگران از کودک میخواهند که موضوع را پنهان کند. به کودک بگویید:
_ راز خوب: مثل کادوی تولد یا سورپرایز
_ راز بد: چیزی که باعث ناراحتی، ترس یا درد بشه و نباید نگهش داری
جمله کودکانه: «اگه کسی گفت یه چیزی رو به کسی نگو، ولی تو رو ناراحت یا ترسونده، اون راز بده. حتماً باید به من بگی تا کمکت کنم.»
کودک باید بداند که اگر کسی بخواهد او را لمس کند، لباسش را درآورد، یا از او عکس بگیرد، حتی اگر فامیل یا مربی باشد، حق دارد نه بگوید.
جمله پیشنهادی: «بدن تو فقط مال خودته. اگه کسی کاری کرد که دوست نداشتی، حق داری بلند بگی نه! و بیای به من بگی.»
سوءاستفادهگران معمولاً کودک را تهدید میکنند که اگر چیزی بگویی، کسی تو را باور نمیکند، یا تنبیه میشوی. پس مهم است که:
_ با کودک رابطهای امن و بدون قضاوت بسازید
_ هرگز به خاطر گفتن واقعیت، او را تنبیه یا شرمنده نکنید
_ بارها تکرار کنید: «اگر هر چیزی تو رو ناراحت کرد، میتونی بهم بگی، من ناراحت نمیشم، خوشحال میشم که گفتی.»
آموزش پیشگیری نباید خشک و رسمی باشد. از قصههای کودکانه، عروسک، نقاشی و موقعیتهای فرضی استفاده کنید تا آموزش طبیعی و در دل بازی باشد.
مثلاً:
بازی «لمس خوب و بد» با کارتهایی که کودک خودش بسازد
قصهای درباره کودکی که کسی خواسته بدنش را لمس کند و به مادرش گفته
کشیدن نقاشی از بدن و آموزش قسمتهای خصوصی
کودکانی که گوشی یا تبلت دارند باید بدانند:
_ عکس گرفتن از بدن با لباس کم
_ فرستادن عکس برای کسی
_ صحبتهای عجیب با افراد ناشناس
_ دیدن تصاویر بزرگسالان بدون توضیح
همه اینها خطرناک هستند. استفاده از فضای مجازی باید همراه با نظارت، آموزش و محدودیت باشد.
اگر کودک:
از بدنش خجالت میکشد یا از صحبت درباره آن اجتناب میکند
رفتار جنسی نامتناسب با سنش دارد
دچار ترس شدید، افسردگی، شبادراری یا گوشهگیری ناگهانی شده
ناگهان از برخی افراد یا مکانها وحشت دارد
درباره «راز» نگران است ولی نمیخواهد توضیح بدهد
در این موارد بهتر است با یک روانشناس کودک متخصص در حوزه تروما یا سوءاستفاده جنسی مشورت کنید.
آموزش پیشگیری از سوءاستفاده جنسی به کودک، یک حق است نه یک ترس. هرچه زودتر، طبیعیتر و سالمتر درباره بدن، حریم، لمس، راز، و نهگفتن صحبت کنیم، کودک قویتر، ایمنتر و آگاهتر خواهد بود.
این آموزش نهتنها از او محافظت میکند، بلکه پایهگذار اعتماد، عزتنفس و روابط سالم در آینده اوست.
پایان/*
.
جولای 1, 2026
