ببین و بخون نوشت: حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در حالی با تکذیب قاطع دولت مواجه شده که ریشه این شایعات به چالش جدی تأمین منابع مالی طرح کالابرگ بازمی‌گردد. سازمان برنامه و بودجه کل منابع مورد نیاز برای پوشش کامل طرح را حدود ۹۶۰ همت در سال برآورد کرده است که با کسری جدی مواجه است و مجلس نیز با افزایش ۲ درصدی مالیات بر ارزش افزوده برای تأمین منابع جدید مخالفت کرده است . با این حال، حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در شرایطی که برخی کارشناسان اقتصادی معتقدند پرداخت یکسان کالابرگ به همه اقشار جامعه از نظر اقتصادی قابل دفاع نیست، همچنان یکی از گزینه‌های احتمالی در آینده محسوب می‌شود و جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، تأکید کرده است که حذف دهک‌های پردرآمد در صورتی قابل قبول است که منابع آزادشده مستقیماً برای افزایش حمایت از دهک‌های پایین‌درآمدی استفاده شود . در ادامه، حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد را به‌همراه آخرین تصمیمات دولت و جدول زمان‌بندی واریزها بررسی می‌کنیم.

جدول خلاصه تصمیم دولت درباره حذف کالابرگ ۳ دهک

جزئیات شایعه حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد

حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در شرایطی مطرح شد که مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با اشاره به کافی نبودن افزایش ۲۰ درصدی اعتبار کالابرگ، پیشنهاد داد: «سه دهک پردرآمد از طرح کالابرگ الکترونیکی حذف شوند و منابع آزادشده به هفت دهک کم‌درآمد اختصاص یابد» .

با این حال، حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد بلافاصله با واکنش صریح یک مقام دولتی مواجه شد و وی تأکید کرد که «سیاست دولت بر حمایت حداکثری از مشمولان استوار است و هیچ برنامه‌ای برای حذف حتی یک نفر از لیست دریافت‌کنندگان کالابرگ وجود ندارد» .

نکته مهم: اگرچه حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد فعلاً منتفی است، اما مسئولان دولتی تأکید کرده‌اند که رویکرد «حمایت هدفمند» همچنان در دستور کار است و روش‌های افزایش اعتبار برای گروه‌های کم‌برخوردار متفاوت و تقویت‌شده خواهد بود، اما این رویکرد به هیچ‌عنوان به قیمت حذف سایر گروه‌ها تمام نخواهد شد .

چالش منابع مالی؛ ریشه اصلی شایعه حذف کالابرگ

حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در حالی به یکی از موضوعات داغ تبدیل شده که ریشه اصلی آن به چالش جدی تأمین منابع مالی طرح کالابرگ بازمی‌گردد. دولت با دو چالش بزرگ مواجه است :

۱. کسری منابع در تأمین بودجه:
سازمان برنامه و بودجه کل منابع مورد نیاز برای پوشش کامل طرح کالابرگ را حدود ۹۶۰ همت در سال برآورد کرده است که با محدودیت جدی مواجه است .

۲. مخالفت مجلس با افزایش مالیات:
معاونت رفاهی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد قرار بود با افزایش ۲ درصدی مالیات بر ارزش افزوده، منابع جدیدی برای پوشش ۷۲ میلیون نفر تأمین شود، اما مخالفت مجلس با این موضوع، کالابرگ را با کسری بودجه جدی روبه‌رو کرد .

با وجود این چالش‌ها، رئیس‌جمهور در همایش پولی و بانکی بر تعهد دولت تأکید کرد و گفت: «به مردم قول دادیم رقم کالابرگ را افزایش دهیم و این کار را انجام می‌دهیم» . همچنین وزیر امور اقتصادی و دارایی تصریح کرد: «ما در دولت متعهد شدهایم که اگر قیمت کالاهای سبد کالابرگ افزایش یابد، مابه‌التفاوت آن را جبران کنیم» .

نظر کارشناسان درباره حذف کالابرگ ۳ دهک

حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در حالی با تکذیب دولت مواجه شده که برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس، این اقدام را از منظر اقتصادی قابل دفاع می‌دانند. جعفر قادری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، معتقد است پرداخت یکسان کالابرگ به همه اقشار جامعه از نظر اقتصادی قابل دفاع نیست و منابع محدود دولت باید بیشتر به سمت خانوارهای کم‌درآمد هدایت شود. وی تأکید کرده است که حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در صورتی قابل قبول است که منابع آزادشده مستقیماً برای افزایش حمایت از دهک‌های پایین‌درآمدی استفاده شود .

همچنین مهدی فیضی، اقتصاددان، با اشاره به اینکه اختصاص یارانه به دهک‌های پردرآمد از ابتدا با هدف اصلی سیاست‌های حمایتی همخوانی نداشته است، تأکید کرد: «یارانه باید برای حمایت از اقشار آسیب‌پذیر طراحی شود و پرداخت منابع عمومی به خانوارهای برخوردار، به‌ویژه در شرایط محدودیت بودجه‌ای دولت، توجیه اقتصادی ندارد» .

با این حال، یکی از نگرانی‌های اصلی درباره حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد، احتمال خطا در شناسایی خانوارهاست. کارشناسان معتقدند دولت باید اطلاعات اقتصادی خانوارها شامل درآمد، دارایی، مسکن، خودرو و تراکنش‌های مالی را به‌صورت مستمر به‌روزرسانی کند و همچنین امکان اعتراض و بررسی مجدد برای خانوارهایی که به اشتباه در گروه پردرآمد قرار گرفته‌اند، وجود داشته باشد .

جمع‌بندی نهایی

حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد به‌طور قاطع از سوی دولت تکذیب شده است و کالابرگ برای تمامی دهک‌های قبلی همچنان فعال خواهد بود . با این حال، حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در شرایطی که دولت با چالش جدی تأمین منابع مالی مواجه است و کارشناسان اقتصادی پرداخت یکسان کالابرگ به همه اقشار را قابل دفاع نمی‌دانند، همچنان یکی از گزینه‌های احتمالی در آینده محسوب می‌شود .

حذف کالابرگ ۳ دهک پردرآمد در صورتی که منابع آزادشده مستقیماً برای افزایش حمایت از دهک‌های پایین‌درآمدی استفاده شود، می‌تواند گامی مؤثر در جهت هدفمندتر کردن یارانه‌ها باشد، اما اجرای آن نیازمند شناسایی دقیق خانوارهای نیازمند و برخوردار و ایجاد امکان اعتراض برای خانوارهایی که به اشتباه در گروه پردرآمد قرار گرفته‌اند، است .

مشمولان کالابرگ برای اطلاع از آخرین وضعیت واریزها، می‌توانند از طریق سامانه حمایت به نشانی hemayat.ir و مرکز تماس ۶۳۶۹ اقدام کنند و در صورت مشاهده هرگونه مغایرت در دهک‌بندی، نسبت به ثبت اعتراض اقدام نمایند .