تغییرات اقلیمی دیگر تنها یک هشدار علمی یا پیشبینی برای آینده نیست؛ بلکه به واقعیتی تبدیل شده که آثار آن در زندگی روزمره مردم سراسر جهان بهوضوح دیده میشود. از آتشسوزیهای گسترده و خشکسالی گرفته تا سیلابها و موجهای گرمای بیسابقه، همه...
تغییرات اقلیمی دیگر تنها یک هشدار علمی یا پیشبینی برای آینده نیست؛ بلکه به واقعیتی تبدیل شده که آثار آن در زندگی روزمره مردم سراسر جهان بهوضوح دیده میشود. از آتشسوزیهای گسترده و خشکسالی گرفته تا سیلابها و موجهای گرمای بیسابقه، همه نشانههایی از تغییر الگوی آبوهوای زمین هستند. اکنون آمریکا با یکی از شدیدترین موجهای گرمای سالهای اخیر روبهرو شده است؛ پدیدهای که علاوه بر ایجاد مشکلات گسترده برای شهروندان، برنامههای ملی و رویدادهای ورزشی بینالمللی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در حالی که میلیونها آمریکایی خود را برای جشنهای روز استقلال و مراسم دویستوپنجاهمین سالگرد تأسیس این کشور آماده کرده بودند، افزایش شدید دما و رطوبت باعث شد بسیاری از برنامهها با محدودیت، تأخیر یا نگرانیهای ایمنی همراه شوند. همزمان، کارشناسان سلامت و اقلیم نسبت به برگزاری برخی مسابقات جام جهانی در چنین شرایطی هشدار دادهاند.
مطالعه جدیدی که توسط کنسرسیوم بینالمللی World Weather Attribution منتشر شده، نشان میدهد موج گرمای اخیر آمریکا ارتباط مستقیمی با گرمایش جهانی دارد.
به گفته پژوهشگران، اگر افزایش انتشار گازهای گلخانهای طی دهههای گذشته رخ نداده بود، وقوع چنین موج گرمایی در شرایط طبیعی تقریباً غیرممکن محسوب میشد و احتمال وقوع آن شاید تنها یک بار در چند هزار سال وجود داشت.
اما اکنون با افزایش حدود ۱.۴ درجه سانتیگرادی میانگین دمای زمین نسبت به دوران پیشاصنعتی، احتمال وقوع چنین رویدادهایی به شکل چشمگیری افزایش یافته است. بر اساس این تحقیق، حتی در شرایط کنونی نیز چنین موج گرمای شدیدی به طور متوسط تنها هر ۲۰۰ سال یک بار رخ میدهد، اما بحران اقلیمی احتمال وقوع آن را چندین برابر کرده است.
تئودور کیپینگ، پژوهشگر تغییرات اقلیمی و آتشسوزیهای جنگلی در کالج امپریال لندن، در واکنش به نتایج این تحقیق اعلام کرد که آبوهوای امروز آمریکا دیگر شباهتی به شرایط اقلیمی زمان امضای اعلامیه استقلال این کشور ندارد و تغییرات اقلیمی ساختار آبوهوای آمریکای شمالی را به طور اساسی دگرگون کرده است.
کارشناسان علت اصلی این موج گرما را شکلگیری یک سامانه پرفشار قدرتمند یا همان گنبد حرارتی عنوان میکنند.
این سامانه مانند یک درپوش عظیم، هوای گرم را در نزدیکی سطح زمین حبس میکند و مانع خروج آن میشود. در نتیجه، دمای هوا به شکل مداوم افزایش یافته و همراه با رطوبت بالا، شرایطی بسیار خطرناک برای سلامت انسان ایجاد میکند.
این پدیده بخش بزرگی از شرق و مرکز آمریکا و همچنین مناطقی از جنوب کانادا را دربر گرفته و میلیونها نفر را در معرض تنش گرمایی قرار داده است.
یکی از مهمترین رویدادهایی که تحت تأثیر این موج گرما قرار گرفت، جشنهای دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا بود.
در واشنگتن دیسی، جایی که هزاران نفر برای حضور در مراسم و نمایشگاههای ویژه گرد هم آمده بودند، مسئولان به دلیل افزایش شدید دما مجبور شدند بخشی از برنامهها را به تعویق بیندازند.
در ساعت یک بعدازظهر به وقت محلی، برگزارکنندگان نمایشگاه بزرگ ایالتی آمریکا اعلام کردند که ادامه برنامهها تا ساعت پنج عصر متوقف خواهد شد و از مردم خواستند برای حفظ سلامت خود محل برگزاری را ترک کنند.
کارشناسان معتقدند چنین تصمیماتی در سالهای آینده ممکن است به روالی عادی تبدیل شود؛ زیرا موجهای گرمای شدید با فراوانی بیشتری رخ خواهند داد.
گرمای بیسابقه تنها جشنهای ملی آمریکا را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه مسابقات جام جهانی نیز با نگرانیهای جدی مواجه شدهاند.
پیشبینیها نشان میدهد مسابقه فرانسه و پاراگوئه در شهر فیلادلفیا در شرایطی برگزار خواهد شد که شاخص تنش گرمایی به محدوده خطرناک میرسد.
همچنین دیدار کیپورد و آرژانتین در میامی نیز در دمای بسیار بالا و رطوبت سنگین برگزار میشود؛ شرایطی که اتحادیه جهانی بازیکنان فوتبال پیشتر اعلام کرده بود در چنین وضعیتی مسابقات باید به تعویق افتاده یا زمان برگزاری آنها تغییر کند.
متخصصان پزشکی ورزشی هشدار میدهند ترکیب گرمای بالا و رطوبت زیاد میتواند احتمال گرمازدگی، کمآبی بدن، کاهش عملکرد جسمانی و حتی آسیبهای جدی برای بازیکنان و داوران را افزایش دهد.
شدت گرما تنها یک هشدار تئوریک نبود. در شهر مولنبرگ ایالت پنسیلوانیا، بیش از ۱۰۰ نفر که برای تماشای مراسم عبور لوکوموتیو تاریخی Union Pacific Big Boy گرد هم آمده بودند، دچار علائم گرمازدگی شدند.
مقامات محلی این حادثه را یک رویداد با تلفات جمعی اعلام کردند و دهها آمبولانس، چادر امدادی و اتوبوسهای مجهز به سیستم سرمایشی برای امدادرسانی به محل اعزام شدند.
این حادثه بار دیگر نشان داد که موجهای گرمای شدید تنها آسایش شهروندان را مختل نمیکنند، بلکه میتوانند به بحرانی جدی برای سلامت عمومی تبدیل شوند.
گرمای شدید حتی زیرساختهای حملونقل را نیز تحت فشار قرار داده است. شرکت راهآهن امترک اعلام کرد به دلیل احتمال آسیب به خطوط ریلی و تجهیزات، حرکت بیش از ۲۰ قطار در شمال شرق آمریکا از چهارشنبه تا شنبه لغو شده است.
این شرکت همچنین به مسافران هشدار داد که سایر قطارها نیز ممکن است با تأخیرهای قابل توجه روبهرو شوند؛ زیرا دمای بسیار بالا میتواند باعث انبساط ریلها و کاهش ایمنی خطوط ریلی شود.
فریدریک اتو، استاد علوم اقلیمی در کالج امپریال لندن، معتقد است این موج گرما باید زنگ خطری جدی برای دولتها باشد.
او تأکید کرد هنگامی که حتی جشنهای ملی و مسابقات بزرگ ورزشی جهان نیز تحت تأثیر گرمای شدید قرار میگیرند، دیگر نیازی به شواهد بیشتری برای اثبات آثار تغییرات اقلیمی وجود ندارد.
به گفته او، جهان باید هرچه سریعتر انتشار گازهای گلخانهای را کاهش دهد؛ زیرا هر سال تأخیر در اجرای سیاستهای اقلیمی، احتمال وقوع چنین رویدادهایی را بیشتر و خسارتهای انسانی و اقتصادی را سنگینتر خواهد کرد.
کارشناسان معتقدند افزایش دمای زمین تنها بر محیطزیست اثر نمیگذارد، بلکه آینده رویدادهای فرهنگی، ورزشی و اقتصادی را نیز تغییر خواهد داد.
از مسابقات فوتبال گرفته تا المپیک، کنسرتها، جشنهای ملی و فعالیتهای گردشگری، همگی بیش از گذشته در معرض خطر موجهای گرمای شدید، خشکسالی، آتشسوزی و دیگر پیامدهای بحران اقلیمی قرار دارند.
به همین دلیل بسیاری از کشورها ناچار خواهند شد زمان برگزاری رویدادها، طراحی ورزشگاهها، استانداردهای ایمنی و حتی تقویم مسابقات را با شرایط جدید اقلیمی تطبیق دهند.
موج گرمای بیسابقه آمریکا بار دیگر نشان داد که تغییرات اقلیمی دیگر تهدیدی مربوط به آینده نیست، بلکه اکنون به یکی از مهمترین چالشهای زندگی بشر تبدیل شده است. پژوهشگران تأکید میکنند افزایش ۱.۴ درجهای دمای متوسط زمین احتمال وقوع چنین موجهای گرمایی را به شدت افزایش داده و رویدادهایی که زمانی بسیار نادر بودند، اکنون با فاصله زمانی بسیار کوتاهتری تکرار میشوند.
تعویق برنامههای جشن ۲۵۰ سالگی استقلال آمریکا، نگرانی درباره سلامت بازیکنان جام جهانی، گرمازدگی بیش از ۱۰۰ نفر در پنسیلوانیا و لغو بیش از ۲۰ قطار تنها بخشی از پیامدهای این موج گرماست. کارشناسان هشدار میدهند اگر روند انتشار گازهای گلخانهای ادامه یابد، چنین رویدادهایی در سالهای آینده نهتنها شدیدتر، بلکه فراوانتر خواهند شد و بر سلامت انسان، اقتصاد، زیرساختها و حتی مهمترین رویدادهای جهانی تأثیر خواهند گذاشت.
