؛ سازمان جهانی بهداشت روز ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که توصیه های جدید درباره ترکیب واکسن آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی بر اساس داده های نظام جهانی پایش و پاسخ به آنفلوانزا یا GISRS و سایر منابع اطلاعاتی تهیه شده است. WHO تاکید دارد...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ سازمان جهانی بهداشت ترکیب پیشنهادی واکسن آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ در نیمکره جنوبی را اعلام کرد. بر اساس توصیه جدید WHO، واکسن های آنفلوانزا برای فصل آینده باید سویه هایی از ویروس های H1N1pdm09، H3N2 و آنفلوانزای B از دودمان Victoria را هدف قرار دهند. این توصیه پس از بررسی اطلاعات مربوط به ویروس های در گردش در مناطق مختلف جهان و نشست کارشناسی سازمان جهانی بهداشت منتشر شده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی اندیشه مُعاصِر؛ سازمان جهانی بهداشت روز ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که توصیه های جدید درباره ترکیب واکسن آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی بر اساس داده های نظام جهانی پایش و پاسخ به آنفلوانزا یا GISRS و سایر منابع اطلاعاتی تهیه شده است. WHO تاکید دارد که ویروس های آنفلوانزا به طور مداوم تغییر می کنند و به همین دلیل ترکیب واکسن ها نیز باید به صورت دوره ای بازنگری شود.
این سازمان سالانه دو بار، یک بار برای نیمکره شمالی و یک بار برای نیمکره جنوبی، داده های مربوط به ویروس های در گردش را بررسی می کند و توصیه خود را در اختیار نهادهای نظارتی و تولیدکنندگان واکسن قرار می دهد.
بر اساس سند فنی منتشرشده از سوی WHO، ترکیب پیشنهادی برای واکسن های مبتنی بر تخم مرغ در فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی شامل سه جزء اصلی است:
برای واکسن هایی که با استفاده از کشت سلولی، پروتئین نوترکیب یا فناوری های مبتنی بر اسید نوکلئیک تولید می شوند نیز WHO ترکیب زیر را پیشنهاد کرده است:
این تفاوت در جزء H3N2 و ویروس B میان انواع فناوری تولید واکسن، بخشی از توصیه رسمی WHO برای فصل ۲۰۲۷ است و نباید به معنای وجود دو واکسن متفاوت از نظر هدف کلی تلقی شود؛ هر دو فرمول سه گروه اصلی ویروس های مورد نظر سازمان جهانی بهداشت را هدف قرار می دهند.
ویروس آنفلوانزا ثابت نمی ماند و در طول زمان تغییر می کند. به همین دلیل، ویروس هایی که در یک فصل در مناطق مختلف جهان گردش می کنند ممکن است با ویروس های غالب در فصل بعد تفاوت داشته باشند.
اگر ترکیب واکسن با ویروس های در گردش فاصله زیادی پیدا کند، میزان تطابق واکسن با ویروس های فصل آینده می تواند تحت تاثیر قرار گیرد. به همین دلیل WHO ترکیب واکسن را به شکل منظم بازبینی می کند.
این سازمان اعلام کرده است که کارشناسان دو بار در سال برای بررسی داده های پایش جهانی و ارائه توصیه درباره ترکیب واکسن فصل آینده تشکیل جلسه می دهند.
اندیشه//معاصر نوشت: توصیه ترکیب واکسن به معنای آن نیست که هر کشور باید فورا واکسن های موجود خود را تغییر دهد؛ بلکه این توصیه در اختیار نهادهای نظارتی و شرکت های تولیدکننده قرار می گیرد تا برای فصل مورد نظر، تولید و مجوز واکسن ها بر اساس ویروس های منتخب انجام شود.
WHO در بررسی خود اطلاعات مربوط به بازه زمانی فوریه تا اوت ۲۰۲۶ را مورد توجه قرار داده است.
بر اساس داده های بررسی شده، ویروس های A(H1N1)pdm09، A(H3N2) و آنفلوانزای B در مناطق مختلف جهان گردش داشته و موجب بیماری شده اند.
در بیشتر مناطق، ویروس های آنفلوانزای A فراوان تر بودند؛ اما در شمال و غرب آفریقا، آمریکای شمالی و شرق آسیا ویروس های آنفلوانزای B سهم بیشتری از موارد گزارش شده را تشکیل دادند.
این تفاوت منطقه ای نشان می دهد که الگوی گردش ویروس آنفلوانزا در همه نقاط جهان یکسان نیست و پایش مستمر برای تصمیم گیری درباره واکسن اهمیت دارد.
هدف از واکسیناسیون آنفلوانزا این است که سیستم ایمنی بدن را برای مواجهه با ویروس های هدف آماده کند.
البته واکسن آنفلوانزا به معنای تضمین قطعی جلوگیری از ابتلا نیست. میزان محافظت می تواند تحت تاثیر عواملی مانند میزان تطابق واکسن با ویروس های در گردش، سن فرد و وضعیت سیستم ایمنی قرار گیرد.
WHO با این حال به روزرسانی ترکیب واکسن را بخشی از تلاش برای نزدیک تر کردن واکسن ها به ویروس هایی می داند که احتمال گردش آنها در فصل آینده وجود دارد. هدف این فرآیند، فراهم کردن بهترین محافظت ممکن در برابر بیماری شدید و مرگ ناشی از آنفلوانزا است.
بر اساس اطلاعات WHO، آنفلوانزای فصلی سالانه حدود یک میلیارد مورد ابتلا در جهان ایجاد می کند که حدود ۳ تا ۵ میلیون مورد آن به بیماری شدید منجر می شود.
این سازمان همچنین برآورد کرده است که آنفلوانزای فصلی سالانه حدود ۲۹۰ هزار تا ۶۵۰ هزار مرگ تنفسی ایجاد می کند.
این ارقام نشان می دهند که آنفلوانزا فقط یک بیماری تنفسی خفیف برای همه افراد نیست و در برخی افراد می تواند به بیماری شدید و نیاز به مراقبت پزشکی منجر شود.
سازمان جهانی بهداشت از طریق نظام جهانی پایش و پاسخ به آنفلوانزا یا GISRS اطلاعات مربوط به ویروس های آنفلوانزا را در سراسر جهان جمع آوری و بررسی می کند.
این شبکه از مراکز همکاری WHO، آزمایشگاه های تخصصی و مراکز نظارتی تشکیل شده است و داده های حاصل از آن برای ارزیابی تغییرات ویروس و انتخاب ترکیب مناسب واکسن مورد استفاده قرار می گیرد.
WHO اعلام کرده است که این نظام پایش از سال ۱۹۵۲ فعال است و یکی از طولانی ترین شبکه های جهانی برای پایش نظام مند بیماری های عفونی محسوب می شود.
توصیه جدید WHO مشخصا مربوط به فصل آنفلوانزای ۲۰۲۷ در نیمکره جنوبی است.
بنابراین نباید این ترکیب را به عنوان نسخه ای واحد برای همه کشورهای جهان در تمام زمان ها در نظر گرفت.
WHO معمولا در ماه فوریه ترکیب پیشنهادی واکسن برای فصل آنفلوانزای نیمکره شمالی را اعلام می کند و در ماه سپتامبر توصیه مربوط به نیمکره جنوبی را منتشر می کند.
زمان فصل آنفلوانزا نیز در مناطق مختلف متفاوت است و به همین دلیل انتخاب ترکیب واکسن بر اساس اطلاعات مربوط به همان فصل و منطقه انجام می شود.
اعلام WHO درباره ترکیب فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی، یک توصیه علمی و مبنایی برای نهادهای نظارتی و تولیدکنندگان است.
درباره اینکه چه واکسن هایی، با چه ترکیبی، چه زمانی و برای چه گروه هایی در ایران عرضه یا توصیه شوند، باید به اطلاعیه های وزارت بهداشت و مراجع رسمی کشور توجه کرد.
بنابراین، نمی توان صرفا بر اساس اطلاعیه WHO نتیجه گرفت که تمام واکسن های موجود در ایران در یک زمان مشخص دقیقا همین ترکیب را خواهند داشت.
اندیشه//معاصر نوشت: افراد باید برای زمان مناسب واکسیناسیون و نوع واکسن قابل استفاده با توجه به سن، شرایط جسمی و وضعیت سلامت خود، از دستورالعمل های رسمی نظام سلامت و نظر پزشک یا مرکز درمانی معتبر پیروی کنند.
بررسی WHO تنها به ویروس های آنفلوانزای در حال گردش میان انسان ها محدود نیست.
کارشناسان این سازمان در جریان بررسی های دوره ای، ویروس های آنفلوانزایی در حیوانات، به ویژه ویروس هایی را که موجب عفونت انسانی شده اند، نیز زیر نظر دارند.
اهمیت این بخش از پایش به این دلیل است که برخی ویروس های آنفلوانزای حیوانی می توانند انسان را آلوده کنند و در صورت ایجاد توانایی انتقال گسترده میان انسان ها، خطرات جدی تری برای سلامت عمومی ایجاد کنند.
WHO اعلام کرده است که در نشست های دوسالانه خود علاوه بر بررسی ترکیب واکسن آنفلوانزای فصلی، ویروس های نامزد واکسن برای مقابله با تهدیدهای احتمالی ناشی از آنفلوانزای زئونوز را نیز ارزیابی می کند.
یکی از نکات مهم درباره واکسن آنفلوانزا این است که واکسیناسیون به معنای مصونیت صددرصدی در برابر همه انواع ویروس های آنفلوانزا نیست.
ویروس های آنفلوانزا دائما تغییر می کنند و میزان تطابق واکسن با ویروس های در گردش نیز می تواند در طول یک فصل متفاوت باشد.
با این حال، WHO به روزرسانی واکسن را با هدف دستیابی به تطابق بهتر با ویروس های مورد انتظار و افزایش محافظت در برابر بیماری شدید و مرگ دنبال می کند.
افرادی که به دلیل سن، بیماری های زمینه ای، شرایط پزشکی یا سایر عوامل در معرض خطر عوارض شدید آنفلوانزا قرار دارند، باید درباره واکسیناسیون با پزشک یا نظام سلامت محل زندگی خود مشورت کنند.
همچنین زنان باردار، سالمندان و برخی افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای ممکن است بر اساس دستورالعمل های کشور محل زندگی در گروه های هدف واکسیناسیون قرار گیرند.
با این حال، تعیین زمان و شرایط دقیق واکسیناسیون باید بر اساس دستورالعمل های به روز نظام سلامت و وضعیت فرد انجام شود.
سازمان جهانی بهداشت در تازه ترین توصیه خود، ترکیب پیشنهادی واکسن آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی را اعلام کرد. در واکسن های مبتنی بر تخم مرغ، سه جزء شامل ویروس مشابه A/Missouri/11/2025 از نوع H1N1pdm09، ویروس مشابه A/Darwin/1454/2025 از نوع H3N2 و ویروس مشابه B/Tokyo/EIS13-175/2025 از دودمان B/Victoria پیشنهاد شده است.
برای واکسن های تولیدشده با کشت سلولی، پروتئین نوترکیب یا فناوری های مبتنی بر اسید نوکلئیک نیز WHO ویروس های مشابه A/Missouri/11/2025، A/Darwin/1415/2025 و B/Pennsylvania/14/2025 را پیشنهاد کرده است.
این توصیه نتیجه بررسی داده های مربوط به ویروس های در گردش از فوریه تا اوت ۲۰۲۶ و نشست کارشناسی WHO است. بر اساس داده های این سازمان، H1N1pdm09، H3N2 و ویروس های آنفلوانزای B در مناطق مختلف جهان گردش داشته اند، هرچند سهم آنها در مناطق مختلف متفاوت بوده است.
به روزرسانی دوره ای ترکیب واکسن، بخشی از برنامه جهانی مقابله با آنفلوانزای فصلی است. با این حال، توصیه جدید WHO مخصوص فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی است و تصمیم گیری درباره زمان و شرایط واکسیناسیون در هر کشور باید بر اساس دستورالعمل های رسمی همان کشور انجام شود.
