به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ پیش‌بینی آب‌وهوا تاکنون عمدتاً بر عهده ابررایانه‌هایی بود که با حل معادلات پیچیده فیزیکی، مدل‌های عددی را تولید می‌کردند. این روش‌ها اگرچه دقیق بودند، اما با تأخیر زمانی و هزینه‌های محاسباتی سنگین همراه بودند. اکنون گوگل با مدل جدید خود، گامی فراتر از رویکردهای سنتی برداشته و با آموزش مستقیم مدل بر روی داده‌های خام ماهواره‌ای، چرخه‌ای از پیش‌بینی‌های پیوسته و به‌روز را ممکن ساخته است. مدل WeatherNext 3 که از ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۲ شهریور ۱۴۰۵) در دسترس قرار گرفته، می‌تواند تحولی اساسی در نحوه تعامل ما با اطلاعات آب‌وهوا ایجاد کند.

مدل جدید گوگل؛ از پیش‌بینی ۶ ساعته به ۱ ساعته

بر اساس اطلاعیه رسمی گوگل، مدل WeatherNext 3 با قابلیت‌های زیر معرفی شده است:

• پیش‌بینی ساعتی: برخلاف مدل قبلی (WeatherNext 2) که هر ۶ ساعت یکبار پیش‌بینی می‌کرد، مدل جدید می‌تواند هر ساعت یک پیش‌بینی تازه تولید کند.

• وضوح بالاتر: متغیرهایی مانند دما و رطوبت با وضوح ۵ کیلومتری، برخی متغیرهای سطحی در ۱۰ کیلومتری و سرعت باد در ۲۵ کیلومتری پیش‌بینی می‌شوند. این یعنی تصویری پنج برابر واضح‌تر از مدل قبلی .

• استفاده از داده‌های زنده ماهواره‌ای: بزرگترین تحول این مدل، جایگزینی داده‌های مدل‌های عددی با تأخیر ۶ ساعته با داده‌های لحظه‌ای ماهواره‌های زمین‌آهنگ است. این روش به مدل امکان می‌دهد تا «نمایی غنی و پیوسته در حال به‌روزرسانی از جو» داشته باشد .

جدول مقایسه نسخه‌های WeatherNext

دقت بی‌سابقه در پیش‌بینی بارندگی

گوگل مدعی است که WeatherNext 3 تا ۵۰ درصد پیش‌بینی دقیق‌تری از بارندگی ارائه می‌دهد. این بهبود با آموزش مدل بر روی دو منبع داده باکیفیت انجام شده است: داده‌های بارش ماهواره‌ای ناسا (IMERG) و بازتحلیل سراسری بارش مبتنی بر رادار ماهواره‌ای خود گوگل . نتایج ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که این مدل در پیش‌بینی‌های میان‌مدت، تا ۶۰ درصد نسبت به داده‌های IMERG، ۳۰ درصد نسبت به داده‌های MRMS و ۱۰ درصد نسبت به اندازه‌گیری‌های ایستگاه‌های باران‌سنج بهبود داشته است. این پیشرفت‌ها به ویژه برای مناطق آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا-اقیانوسیه که دسترسی کمتری به پیش‌بینی‌های باکیفیت داشته‌اند، حیاتی است.

کاربرد در محصولات گوگل و انرژی‌های تجدیدپذیر

مدل WeatherNext 3 از امروز به صورت یکپارچه در محصولات زیر به کار گرفته شده است:

• جستجوی گوگل و جمینای (Gemini)

• نقشه گوگل (Google Maps) و پلتفرم نقشه گوگل

• موتور گوگل ارث (Google Earth Engine)

علاوه بر کاربردهای عمومی، این مدل به طور ویژه برای صنعت انرژی‌های تجدیدپذیر طراحی شده است. WeatherNext 3 می‌تواند سرعت باد در ارتفاع ۱۰۰ متری (ارتفاع توربین‌های بادی) و همچنین پوشش ابر و تابش خورشید را با وضوح بالا پیش‌بینی کند تا به مزارع بادی و خورشیدی در تخمین میزان تولید انرژی کمک کند.

نکات مهم / تذکرات / هشدارها

۱. مدل‌های هوش مصنوعی جایگزین روش‌های سنتی نمی‌شوند: با وجود پیشرفت‌های چشمگیر، مدل‌های هوش مصنوعی قرار است در کنار مدل‌های فیزیکی سنتی کار کنند و آژانس‌های هواشناسی معمولاً برای صدور هشدارها به طیفی از پیش‌بینی‌ها نگاه می‌کنند.

۲. رقابت در حوزه هوش مصنوعی هواشناسی: گوگل ادعا کرده که این اولین مدل هوش مصنوعی است که از داده‌های خام ماهواره‌ای استفاده می‌کند، اما رقیبی به نام WindBorne اعلام کرده که مدل WeatherMesh آنها نیز از سال گذشته از داده‌های خام استفاده کرده است.

۳. دسترسی برای کسب‌وکارها و پژوهشگران: این مدل از طریق پلتفرم‌های ابری گوگل از جمله BigQuery، Earth Engine و Google Cloud Storage برای پژوهشگران و شرکت‌ها قابل دسترسی خواهد بود.

جمع‌بندی کاربردی

مدل هوش مصنوعی WeatherNext 3 گوگل، با تکیه بر داده‌های زنده ماهواره‌ای، پیش‌بینی آب‌وهوا را از یک نقشه کلی و با تأخیر به یک جریان زنده، ریزدانه و ساعتی تبدیل کرده است. این مدل که در ارزیابی‌های مستقل به عنوان دقیق‌ترین مدل جهانی شناخته شده، هم اکنون در جستجو، نقشه و جمینای به کار گرفته شده و کاربران می‌توانند انتظار پیش‌بینی‌های دقیق‌تری تا ۵۰ درصد داشته باشند. این تحول، علاوه بر بهبود تجربه کاربری روزمره، می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر صنایع کشاورزی، انرژی و مدیریت بلایای طبیعی داشته باشد.

سوالات متداول

۱. تفاوت WeatherNext 3 با نسخه قبلی چیست؟

این مدل پیش‌بینی‌های ساعتی (به جای ۶ ساعته) با وضوح ۵ کیلومتری (به جای ۲۵ کیلومتری) ارائه می‌دهد و از داده‌های زنده ماهواره‌ای به جای داده‌های مدل‌های عددی با تأخیر استفاده می‌کند.

۲. دقت پیش‌بینی بارندگی این مدل چقدر است؟

گوگل می‌گوید کاربران در پیش‌بینی‌های یک روز یا بیشتر، شاهد تا ۵۰ درصد پیش‌بینی دقیق‌تر بارندگی خواهند بود، با بیشترین بهبود در مناطقی که پیش‌بینی‌ها به طور تاریخی کم‌اعتمادتر بوده‌اند.

۳. این مدل در کدام محصولات گوگل استفاده می‌شود؟

WeatherNext 3 هم‌اکنون در جستجوی گوگل، جمینای، نقشه گوگل، پلتفرم نقشه گوگل و موتور گوگل ارث به کار گرفته شده است.

۴. آیا این مدل جایگزین روش‌های سنتی پیش‌بینی می‌شود؟

خیر، مدل‌های هوش مصنوعی هنوز با مدل‌های فیزیکی سنتی کار می‌کنند و آژانس‌های هواشناسی معمولاً از ترکیبی از مدل‌ها برای صدور هشدار استفاده می‌کنند.

پایان/*

ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.