مواد خطرناک در مکمل‌های غیرمجاز

سرپرست دفتر نظارت و پایش مصرف فرآورده‌های سلامتمحور سازمان غذا و دارو نسبت به مواد ممنوعه‌ای که در برخی مکمل‌های ورزشی غیرمجاز وجود دارد، هشدار داد.

استروئیدهای آنابولیک

این ترکیبات برای افزایش حجم و قدرت عضلانی به مکمل‌های غیرمجاز اضافه می‌شوند، اما عوارضی مانند اختلالات هورمونی، افزایش خطر بیماری‌های قلبی، آسیب کبدی و مشکلات روانی از جمله افسردگی و پرخاشگری را به همراه دارند. همچنین در مردان می‌توانند باعث اختلال نعوظ، کاهش تعداد اسپرم و بزرگ شدن پستان‌ها (ژنیکوماستی) شوند .

مواد محرک

این مواد که برای افزایش انرژی و استقامت به مکمل‌ها اضافه می‌شوند، می‌توانند باعث افزایش ضربان قلب، فشار خون بالا، اضطراب و حتی حملات قلبی شوند .

مواد شبه‌هورمون رشد

این ترکیبات غیرمجاز خطر ابتلا به دیابت، بیماری‌های قلبی و اختلالات هورمونی را افزایش می‌دهند .

مواد لاغری غیرمجاز

برخی مکمل‌های کاهش‌وزن غیرمجاز حاوی مواد خطرناکی مانند سیبوترامین هستند که پیش‌تر به دلیل عوارض قلبی-عروقی از بازار دارویی حذف شده‌اند و می‌توانند منجر به نارسایی کلیوی، مشکلات گوارشی و حتی اعتیاد شوند .

نکات ایمنی برای مصرف مکمل‌های ورزشی

سازمان غذا و دارو و کارشناسان تغذیه توصیه‌های زیر را برای مصرف‌کنندگان مکمل‌های ورزشی ارائه کرده‌اند:

• خرید از مراکز معتبر: مکمل‌های ورزشی را صرفاً از داروخانه‌ها و مراکز معتبر تهیه کنید و از خرید محصولات فاقد مجوز و برچسب اصالت خودداری کنید .

• استعلام اصالت: با استعلام بارکُد درج‌شده روی محصول، از اصل یا تقلبی بودن آن اطمینان حاصل کنید .

• مشاوره با متخصص: مصرف هرگونه مکمل باید تحت نظر پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه باشد و مصرف خودسرانه این محصولات نه‌تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند به سلامت آسیب برساند .

• مکمل‌های وارداتی مجاز نیستند: مدیرکل فرآورده‌های طبیعی، سنتی و مکمل سازمان غذا و دارو تأکید کرده است که هیچ مکمل ورزشی به صورت محصول نهایی وارداتی در بازار رسمی کشور وجود ندارد و محصولاتی که ادعای وارداتی بودن دارند، قاچاق محسوب می‌شوند .

جمع‌بندی کاربردی

سازمان غذا و دارو با هشدار درباره مکمل‌های ورزشی غیرمجاز، تأکید کرده است که مصرف این محصولات بدون نظارت و تأییدیه می‌تواند عوارض جبران‌ناپذیری مانند آسیب کبدی و کلیوی، اختلالات هورمونی و مشکلات قلبی را به همراه داشته باشد. ورزشکاران و عموم مردم باید از خرید مکمل‌ها از مراکز غیرمعتبر خودداری کنند و پیش از مصرف، حتماً با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت نمایند.

سوالات متداول

۱. آیا همه مکمل‌های ورزشی موجود در بازار غیرمجاز هستند؟
خیر، مکمل‌هایی که دارای مجوز رسمی از سازمان غذا و دارو و برچسب اصالت هستند، در بازار رسمی کشور موجودند و ایمنی آنها تأیید شده است .

۲. چگونه می‌توانم از مجاز بودن یک مکمل اطمینان حاصل کنم؟
با استعلام بارکُد برچسب اصالت محصول از طریق سامانه‌های رسمی سازمان غذا و دارو و همچنین بررسی وجود شماره مجوز سازمان بر روی بسته‌بندی .

۳. شایع‌ترین عوارض مکمل‌های غیرمجاز چیست؟
آسیب کبدی و کلیوی، اختلالات هورمونی، ناباروری، فشارخون بالا، بیماری‌های قلبی، اختلالات روانی (افسردگی و پرخاشگری) و بروز صفات ثانویه جنسی مخالف در مردان و زنان .