فست فود و زندگی سریع؛ قاتل خاموش آرامش روانی

دکتر مارینا دیجیکا، متخصص برجسته مغز و اعصاب، در جدیدترین اظهارات خود نسبت به پیامدهای روانی سریع غذا خوردن و مصرف فست فود هشدار داد و تأکید کرد که سبک زندگی پرشتاب امروزی، بسیاری را به سمت غذاهای آماده و تنقلات سوق داده است که این موضوع می‌تواند اضطراب و استرس را در افراد تشدید کند . به گفته این پزشک، آنچه در ظاهر یک عادت ساده و بی‌ضرر به نظر می‌رسد، در واقع می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سلامت روان و جسم انسان بگذارد.

محور روده-مغز؛ ارتباط پنهان میان تغذیه و روان

دیجیکا با اشاره به مفهوم علمی محور روده-مغز، توضیح داد که روده انسان حاوی میلیون‌ها سلول عصبی است و به همین دلیل اغلب از آن به عنوان مغز دوم یاد می‌شود . این ارتباط دوسویه به این معناست که وضعیت دستگاه گوارش می‌تواند به طور مستقیم بر خلق‌وخو و وضعیت روانی فرد تأثیر بگذارد. وقتی غذا با سرعت بالا مصرف می‌شود، فرآیند هضم طبیعی مختل شده و سیگنال‌های نامنظمی به مغز ارسال می‌گردد که نتیجه آن افزایش احساس استرس و تنش درونی است.

هضم از دهان شروع می‌شود؛ اهمیت جویدن کامل

یکی از نکات کلیدی که این متخصص مغز و اعصاب بر آن تأکید دارد، این است که هضم غذا از دهان شروع می‌شود، نه معده . جویدن کامل غذا، سیستم گوارش را برای دریافت و پردازش مواد غذایی آماده می‌کند و سیگنال‌های هشداردهنده‌ای به مغز می‌فرستد که غذا در راه است. در مقابل، زمانی که غذا به صورت تکه‌های بزرگ و ناجوید بلعیده می‌شود، سیستم گوارش آمادگی لازم را نداشته و دچار مشکل می‌شود.

دیجیکا در این باره توضیح داد که خوردن خیلی سریع، احساس سیری را که معمولاً ۱۰ تا ۲۰ دقیقه پس از شروع غذا خوردن به مغز می‌رسد، فریب می‌دهد. در نتیجه، فرد پیش از آنکه مغز متوجه سیری شود، مقدار زیادی غذا مصرف کرده است. این پرخوری می‌تواند به سنگینی و نفخ منجر شود و بدن ممکن است این علائم فیزیکی را به عنوان یک تهدید و استرس تعبیر کند.

نوسانات قند خون؛ عامل تحریک‌پذیری و حملات پانیک

از دیگر پیامدهای هشداردهنده سریع غذا خوردن، افزایش شدید قند خون، به ویژه در مورد کربوهیدرات‌ها، است. دیجیکا هشدار داد که این افزایش ناگهانی، باعث نوسانات گلوکز می‌شود که با عواملی همچون تحریک‌پذیری، عصبی بودن و حتی حملات پانیک در ارتباط است . این نوسانات خلقی می‌توانند کیفیت زندگی روزمره را به شدت تحت تأثیر قرار دهند و روابط اجتماعی و کاری فرد را دچار اختلال کنند.

غذاخوردن آگاهانه؛ کلید کاهش اضطراب

این متخصص مغز و اعصاب در ادامه به راه‌حلی ساده اما مؤثر برای مقابله با این معضل اشاره کرد و گفت که غذا خوردن آرام و آگاهانه می‌تواند تأثیرات شگرفی بر سلامت روان داشته باشد. به گفته وی، غذاخوردن آگاهانه به موارد زیر کمک می‌کند:

• فعال‌سازی سیستم عصبی پاراسمپاتیک: این سیستم، بدن را از حالت استرس (فعالیت سیستم سمپاتیک) به حالت آرامش و هضم سوق می‌دهد.

• کاهش سطح هورمون استرس کورتیزول: با کاهش این هورمون، احساس آرامش بیشتری در فرد ایجاد می‌شود.

• افزایش هوشیاری ذهنی و توجه به نشانه‌های گرسنگی و سیری: این امر به فرد کمک می‌کند تا از چرخه افکار اضطراب‌آور رهایی یابد و ارتباط بهتری با بدن خود برقرار کند.

۴ مرحله ساده برای آرام غذا خوردن

دیجیکا برای کمک به افرادی که به سریع غذا خوردن عادت دارند، چهار مرحله ساده و عملی را پیشنهاد کرده است:

۱. نفس عمیق پیش از شروع: قبل از شروع به خوردن غذا، یک نفس عمیق بکشید تا ذهن و بدن خود را برای یک تجربه آرام و آگاهانه آماده کنید. این کار به تغییر حالت از تنش به آرامش کمک می‌کند.

۲. دور کردن دستگاه‌های الکترونیکی: تلفن همراه، تلویزیون و سایر وسایل الکترونیکی را کنار بگذارید و تمام تمرکز خود را روی غذا و فرآیند خوردن معطوف کنید. این کار به شما کمک می‌کند تا از حواس‌پرتی جلوگیری کرده و آگاهانه غذا بخورید.

۳. جویدن کامل هر لقمه (۲۰ تا ۳۰ بار): هر لقمه را حداقل ۲۰ تا ۳۰ بار بجوید تا غذا به خوبی با بزاق مخلوط شده و فرآیند هضم به درستی آغاز شود. این کار همچنین به مغز زمان کافی برای دریافت سیگنال سیری می‌دهد.

۴. زمین گذاشتن قاشق و چنگال بین هر لقمه: بعد از هر لقمه، قاشق و چنگال خود را روی بشقاب بگذارید تا سرعت خوردن خود را کاهش دهید. این کار ساده به شما کمک می‌کند تا غذا خوردن را به یک آیین آرامش‌بخش تبدیل کنید.

ناهار؛ بهشتی از آرامش در ۲۰ دقیقه

دیجیکا در پایان با تأکید بر اهمیت این تغییرات کوچک در سبک زندگی، گفت که تبدیل غذا خوردن از یک ضرورت صرف به یک عمل ساده روزانه برای آرامش، می‌تواند ناهار را به بهشتی از آرامش و آسودگی تبدیل کند . این رویکرد جدید نه تنها به طور قابل توجهی هضم را بهبود می‌بخشد، بلکه می‌تواند سطح اضطراب را در عرض تنها ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در روز کاهش دهد. با توجه به اینکه بسیاری از افراد روز خود را با استرس و عجله سپری می‌کنند، این توصیه ساده می‌تواند تحولی اساسی در کیفیت زندگی و سلامت روان آنها ایجاد کند.

جدول خلاصه توصیه‌های دکتر دیجیکا برای آرام غذا خوردن