جنگندههای نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) با ناوگانی متشکل از هواپیماهای آمریکاییِ خریداریشده پیش از انقلاب و مدلهای جدیدتر روسی و چینی، نقشی کلیدی در بازدارندگی هوایی کشور ایفا میکنند. بر اساس آمار غیررسمی، ایران در حال ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ هواپیمای جنگنده یا شکاری، گونهای هواگرد نظامی با سرعت بالا و مانورپذیری بسیار است که در درجهٔ اول برای تضمین کنترل فضای هوایی و نبرد هوا به هوا طراحی شده است . این هواگردها با برتری هوایی خود در میدان نبرد، از بمبافکنها و هواپیماهای تهاجمی پشتیبانی کرده و امکان انجام مأموریتهای تاکتیکی متنوع را فراهم میآورند . بسیاری از جنگندههای مدرن نیز دارای قابلیتهای ثانویه مانند حمله به اهداف زمینی هستند و به عنوان جنگنده-بمبافکن شناخته میشوند .
ناوگان هوایی ایران: ترکیبی از قدیم و جدید
نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) که در سال ۱۳۰۳ تأسیس شده، هماکنون ناوگانی متشکل از حدود ۳۳۰ تا ۳۵۰ فروند هواگرد را در اختیار دارد . این ناوگان شامل جنگندههای متنوعی است که عمدتاً مربوط به دوران قبل از انقلاب بوده و با مدلهای جدیدتر بومی و خارجی تکمیل شدهاند.
جنگندههای عملیاتی: ناوگان فعلی شامل جنگندههای اف-۴ فانتوم، اف-۵ تایگر، اف-۱۴ تامکت (که از نیروی هوایی سابق آمریکا به ارث رسیده)، میگ-۲۹ روسی، داسو میراژ اف۱ فرانسوی و جی-۷ چینی است . همچنین جنگندههای بومی مانند صاعقه و کوثر نیز در این ناوگان دیده میشوند .
پهپادها و توان جدید: علاوه بر جنگندههای سرنشیندار، نیروی هوایی ارتش از گردانهای رزمی پهپادی در پایگاههای خود بهره میبرد که برای مأموریتهای شناسایی، جنگ الکترونیک و پشتیبانی به کار میروند . همچنین حضور جنگندههای بدون سرنشین در مأموریتهای گشتزنی و رهگیری گزارش شده است .
تحولات اخیر و تهدیدات منطقهای
در ماههای اخیر، تحرکات جنگندههای ایرانی و خارجی در آسمان کشور و منطقه افزایش یافته است. گزارشهای متعددی از پرواز جنگندههای ایرانی بر فراز شهرهایی مانند اصفهان، تهران و لرستان منتشر شده که به عنوان مأموریتهای گشت هوایی معمول یا رهگیری تهدیدات توصیف شدهاند .
یکی از مهمترین تحولات، گزارش شبکه الجزیره درباره تلاش ایران برای تقویت ناوگان هوایی خود با خرید جنگندههای جدید است. بر اساس این گزارش، سه مدل به عنوان گزینههای محتمل مطرح شدهاند که عبارتند از:
میگ-۲۹ (نسخه جدید M/M2) از روسیه: یک جنگنده چابک و مناسب برای نبردهای نزدیک .
چنگدو جی-۱۰سی از چین: یک جنگنده مدرن با رادار AESA که برای نبردهای دوربرد و شبکهمحور طراحی شده است .
سوخو-۳۵ از روسیه: یک جنگنده سنگین و قدرتمند با برد بلند و توانایی حمل تسلیحات متنوع که میتواند نقش مهمی در بازدارندگی هوایی ایفا کند .
گفته میشود این اقدامات در پاسخ به تهدیدات هوایی اسرائیل که از جنگندههای پیشرفته اف-۱۵، اف-۱۶ و اف-۳۵ استفاده میکند، صورت میگیرد .
رقابت هوایی در منطقه؛ مقایسه با ناوگان اسرائیل
ناوگان هوایی اسرائیل به عنوان یکی از قدرتمندترین و پیشرفتهترین نیروهای هوایی در منطقه شناخته میشود. در مقابل، ناوگان ایران عمدتاً از هواپیماهای قدیمی تشکیل شده است. بر اساس تحلیل منابع خبری، در صورت خرید جنگندههای جدید، توانمندیهای ایران به شرح زیر در مقایسه با رقبای منطقهای خود خواهد بود :
جنگنده ایرانی (محتمل) قابلیتها مقایسه با رقبای اسرائیلی
سوخو-35 برد بلند، رادار قدرتمند، بار تسلیحاتی سنگین، مانورپذیری بالا میتواند با اف-15I اسرائیل رقابت کند و در نبردهای نزدیک و دوربرد تهدید جدی محسوب شود.
جی-10C رادار AESA، مناسب نبردهای دوربرد و شبکهمحور نزدیکترین معادل کارکردی برای اف-16I اسرائیل محسوب میشود.
میگ-29M چابکی بالا، مناسب نبردهای نزدیک میتواند در نبردهای نزدیک (داگفایت) با اف-16I رقابت کند.
با این حال، تحلیلگران تأکید دارند که برتری کیفی و فناوری اطلاعات ناوگان اسرائیل، که شامل سامانههای جنگ الکترونیک پیشرفته و یکپارچگی شبکهای است، یک مزیت راهبردی محسوب میشود که تنها با خرید چند مدل جنگنده جدید قابل جبران نیست .
عملیاتهای تاریخی؛ نبرد در آسمان
نیروی هوایی ایران سابقه عملیاتهای بزرگ و تأثیرگذاری را در کارنامه خود دارد. از جمله مهمترین آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
عملیات کمان ۹۹ (مهر ۱۳۵۹): بزرگترین عملیات هوایی تاریخ ایران که با مشارکت ۲۰۰ فروند جنگنده، پایگاههای هوایی عراق را در اوایل جنگ تحمیلی هدف قرار داد و برتری هوایی را برای ماههای ابتدایی جنگ برای ایران به ارمغان آورد .
عملیات اچ-۳ (فروردین ۱۳۶۰): یک عملیاق راهبردی دوربرد که در آن جنگندههای ایرانی با سوخترسانی هوایی، پایگاههای هوایی عراق را در غرب این کشور و نزدیک مرز اردن منهدم کردند .
آخرین وضعیت
هماکنون علاوه بر گشتهای هوایی و تمرینات نظامی، گزارشها حاکی از ادامه مذاکرات و بررسیهای لازم برای بهروزرسانی ناوگان هوایی ایران است، هرچند که زمان و نحوه تحویل جنگندههای جدید هنوز به طور رسمی تأیید نشده است . همزمان، نیروهای مسلح ایران به توسعه جنگندههای بومی و سامانههای پدافندی خود برای مقابله با هر گونه تهدید احتمالی ادامه میدهند.
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
