بر اساس برآوردهای رسمی، تعداد نیروهای شرکتی در دستگاه‌های دولتی بین ۳۵۰ هزار تا بیش از ۹۰۰ هزار نفر اعلام شده است . این نیروها که عملاً همان وظایف کارمندان رسمی را انجام می‌دهند، از امنیت شغلی، مزایای رفاهی و حقوق مناسب برخوردار نیستند و سال‌هاست که خواهان ساماندهی وضعیت خود هستند .

گام اول: واریز مستقیم حقوق و حذف واسطه‌ها از مسیر پرداخت

مهم‌ترین دستاورد مصوبه جدید، حذف شرکت‌های پیمانکاری از مسیر پرداخت حقوق و مزایای نیروهای شرکتی است .

جزئیات کلیدی این مصوبه به شرح زیر است:

• واریز مستقیم حقوق: حقوق و مزایای نیروهای شرکتی، همانند کارکنان رسمی و پیمانی دولت، به‌صورت مستقیم از خزانه به حساب خود آن‌ها واریز می‌شود و دیگر از طریق شرکت‌های واسطه پرداخت نخواهد شد .

• کاهش سود شرکت‌های واسطه: سهم شرکت‌های پیمانکار از قراردادها که پیش‌تر بین ۵ تا ۱۰ درصد بود، به حداکثر ۲ تا ۳ درصد کاهش یافته است . منابع حاصل از این کاهش می‌تواند صرف افزایش حقوق و مزایای کارکنان شود.

• واریز مستقیم کسورات بیمه: کسورات بیمه و بازنشستگی این نیروها مستقیماً به حساب سازمان تأمین اجتماعی واریز خواهد شد تا سوابق بیمه‌ای آن‌ها کامل و بدون نقص باقی بماند .

زمان اجرا: بر اساس اعلام معاون سازمان اداری و استخدامی، پیش‌بینی می‌شود این طرح از ابتدای پاییز ۱۴۰۵ به‌صورت سراسری عملیاتی شود .

گام دوم: تبدیل وضعیت، در انتظار رفع موانع قانونی

با وجود پیشرفت در بخش پرداخت مستقیم، تبدیل وضعیت کامل نیروهای شرکتی به قرارداد مستقیم با دستگاه‌های دولتی، همچنان با موانع جدی روبروست .

دلایل اصلی این مانع عبارتند از:

• الزام قانونی به آزمون: طبق قانون مدیریت خدمات کشوری و آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، هرگونه جذب و استخدام در دستگاه‌های اجرایی صرفاً از طریق برگزاری آزمون و رعایت عدالت استخدامی امکان‌پذیر است . به همین دلیل، امکان تبدیل وضعیت مستقیم و بدون آزمون برای نیروهای شرکتی وجود ندارد.

• مخالفت‌های قانونی: رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور صراحتاً اعلام کرده است که تا زمانی که مصوبه قانونی لازم برای رفع این مشکلات تصویب نشود، امکان تبدیل وضعیت فراهم نخواهد شد .

سناریوهای مطرح‌شده برای تبدیل وضعیت: رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس اعلام کرده است که برای حذف شرکت‌های پیمانکار، چندین سناریو مطرح است :

• سناریوی اول: نیروهای شرکتی با مدرک کارشناسی و بالاتر به‌صورت مستقیم، قرارداد «کار معین» منعقد کنند و دارندگان مدارک پایین‌تر نیز در قالب ماده ۱۲۴ قانون خدمات کشوری ساماندهی شوند .

• سناریوی دوم (مدل ترکیبی): نیروهای با سابقه و شرایط خاص به طور کامل تبدیل وضعیت شده و سایرین به صورت قرارداد کار معین مستقیم به کار خود ادامه دهند.

امتیاز ویژه در آزمون‌های استخدامی: با وجود عدم امکان تبدیل وضعیت مستقیم، برای نیروهای شرکتی که در آزمون‌های استخدامی شرکت می‌کنند، امتیاز ویژه‌ای در نظر گرفته شده است. بر اساس این پیشنهاد، این نیروها به ازای هر سال سابقه خدمت، امتیازاتی دریافت می‌کنند تا شانس بیشتری برای جذب داشته باشند و سقف این امتیاز ۴ امتیاز خواهد بود .

اختلاف نظر دولت و مجلس؛ چالش اصلی اجرای کامل طرح

اگرچه مصوبه جدید دولت گامی مثبت ارزیابی می‌شود، اما نایب‌رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس با انتقاد از این رویکرد، اعلام کرده است که مطالبه اصلی نیروهای شرکتی و هدف طرح نمایندگان مجلس، حذف کامل شرکت‌های پیمانکاری و عقد قرارداد مستقیم با دستگاه متبوع است و نباید به کمتر از این تقلیل داده شود . به گزارش برخی منابع، کمیسیون اجتماعی و اکثریت نمایندگان مجلس با این بخشنامه و رویکرد دولت مخالف هستند و بر اجرای کامل طرح ساماندهی پافشاری می‌کنند .

نکات مهم / تذکرات / هشدارها

۱. تصویب گام اول، اما نه نهایی: مصوبه فعلی عمدتاً بر ساماندهی نظام پرداخت (واریز مستقیم حقوق) متمرکز است و تبدیل وضعیت کامل نیروهای شرکتی به قرارداد مستقیم با دستگاه‌های دولتی، همچنان نیازمند طی مراحل قانونی و تصویب مصوبه جدید است .
۲. ثبت‌نام در سامانه کارمند ایران ضروری است: نیروهای شرکتی برای بهره‌مندی از این طرح باید اطلاعات خود را در سامانه رسمی کارمند ایران به آدرس karmand.ir ثبت کرده باشند .
۳. امتیاز ویژه در آزمون‌های استخدامی: نیروهای شرکتی در صورت شرکت در آزمون‌های استخدامی، تا سقف ۴ امتیاز ویژه دریافت خواهند کرد .
۴. منبع رسمی اخبار: با توجه به اینکه جزئیات و زمان اجرای این طرح در حال تکمیل است، توصیه می‌شود نیروهای شرکتی اخبار مرتبط را صرفاً از طریق سازمان اداری و استخدامی کشور و خبرگزاری‌های معتبر دنبال کنند .

جمع‌بندی کاربردی

طرح ساماندهی نیروهای شرکتی با ابلاغ مصوبه جدید هیأت وزیران در ۵ مرداد ۱۴۰۵، گامی مهم در جهت ساماندهی وضعیت این نیروها برداشته است. واریز مستقیم حقوق و کاهش سود شرکت‌های واسطه، گام نخست این طرح است که پیش‌بینی می‌شود از ابتدای پاییز ۱۴۰۵ اجرایی شود. با این حال، تبدیل وضعیت کامل این نیروها که مطالبه اصلی آن‌هاست، همچنان با مانع قانونی روبروست و برای تحقق آن، نیاز به مصوبه جدید مجلس است .

نیروهای شرکتی باید اطلاعات خود را در سامانه کارمند ایران به‌روز نگه دارند و اخبار مربوط به این طرح را صرفاً از منابع رسمی دنبال کنند. همچنین با توجه به اینکه این طرح در دو مرحله تعریف شده، انتظار می‌رود با پیگیری‌های مستمر مجلس و دولت، گام دوم نیز هرچه سریع‌تر برداشته شود.

سوالات متداول

۱. طرح ساماندهی نیروهای شرکتی در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
طرح در مرحله اجرای مصوبه جدید دولت برای واریز مستقیم حقوق نیروهای شرکتی است. این مصوبه در ۵ مرداد ابلاغ شده و پیش‌بینی می‌شود از ابتدای پاییز عملیاتی شود. با این حال، تبدیل وضعیت کامل نیروهای شرکتی همچنان نیازمند تصویب قانون جدید در مجلس است .

۲. چه تغییری در نحوه پرداخت حقوق نیروهای شرکتی ایجاد می‌شود؟
بر اساس مصوبه جدید، حقوق و مزایای نیروهای شرکتی به‌صورت مستقیم از سوی دولت به حساب خود آنها واریز می‌شود و سود شرکت‌های واسطه از ۵ تا ۱۰ درصد به حداکثر ۲ تا ۳ درصد کاهش می‌یابد .

۳. آیا نیروهای شرکتی تبدیل وضعیت می‌شوند؟
در گام نخست، این طرح عمدتاً بر ساماندهی نظام پرداخت متمرکز است. تبدیل وضعیت کامل به قرارداد مستقیم با دستگاه‌های دولتی، نیازمند رفع موانع قانونی و تصویب مصوبه جدید است .

۴. چه امتیازی برای نیروهای شرکتی در آزمون‌های استخدامی در نظر گرفته شده است؟
نیروهای شرکتی به ازای هر سال سابقه خدمت، امتیاز ویژه‌ای در آزمون‌های استخدامی دریافت می‌کنند که سقف آن ۴ امتیاز خواهد بود .

۵. زمان اجرای کامل طرح چه زمانی است؟
بخش پرداخت مستقیم حقوق از ابتدای پاییز ۱۴۰۵ اجرایی می‌شود. اما زمان اجرای مرحله دوم (تبدیل وضعیت) به تصویب قانون جدید در مجلس بستگی دارد .