شب یلدا چندم است | شب یلدا چندم است/امسال دو شب یلدا داریم
شب یلدا یکی از ایامی است که برای تمامی افراد یک شب خاطره انگیز میباشد.
شب یلدا یکی از ایامی است که برای تمامی افراد یک شب خاطره انگیز میباشد.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون، شب یلدا یکی از ایامی است که ذهن تمامی افراد را با خاطرات آن پر شده است. شب یلدا برای بعضی از افراد بهترین زمان است و یک دقیقه بیشتر خوش میگذرانند. اما هستند کسانی که در شب یلدا خاطرات تلخی را به خاطر می آوردند و یک دقیقه بیشتر اذیت میشوند. شب یلدا فلسفه اش برای مردم به شدت مهم است. برای با خبر شدن از جزئیات بیشتر و کسب اطلاعات بیشتر ببین و بخون را تا انتها دنبال کنید و نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
شب یلدا چه روزی است؟ شب یلدا در سال 1403 مصادف با جمعه 30 آذر ماه است که طولانیترین شب سال و آخرین شب پاییز بهشمار میرود. این شب که به عنوان جشن چله نیز شناخته میشود، یک مناسبت قدیمی ایرانی است و ریشه در آیینهای باستانی دارد. این شب با شروع فصل زمستان همراه است و مردم با گردهماییهای خانوادگی، قصهگویی، فال حافظ و خوردن میوههایی مانند انار و هندوانه آن را جشن میگیرند.
شب یلدا
شب یلدا، که به شب چله نیز معروف است، یکی از قدیمیترین جشنهای ایرانیان به شمار میرود و ریشه در فرهنگ، اساطیر و باورهای باستانی این سرزمین دارد. این شب که مصادف با طولانیترین شب سال و آغاز زمستان است، نمادی از زایش نور و غلبه بر تاریکی محسوب میشود. واژه یلدا از زبان سریانی گرفته شده و به معنای تولد است که به تولد مهر (خورشید) در این شب اشاره دارد. این باور بازتابی از نقش خورشید در تمدنهای کهن است که به عنوان منبع حیات و روشنایی، مورد ستایش بوده است. ریشه تاریخی و باورهای اساطیری این جشن شامل موارد زیر است:
ارتباط با ایزد مهر: در آیین مهرپرستی (میترائیسم)، شب یلدا به عنوان زادروز ایزد مهر جشن گرفته میشده است. مهر، نماد نور و راستی، در این شب متولد میشود و تاریکی که نماد نیروهای منفی است، شکست میخورد.
جنبههای اجتماعی و فرهنگی: یلدا همچنین فرصتی برای گردهمآیی خانوادهها و حفظ همبستگی اجتماعی بوده است. سفره یلدا با میوههایی همچون انار و هندوانه مزین میشود که هر کدام نمادی از زایش، برکت و سرزندگی هستند.
آیینهای مرتبط: شاهنامهخوانی، فال حافظ و نقل قصههای کهن نیز در این شب انجام میشوند، که پیوندی میان نسلها و انتقال ارزشهای فرهنگی را به همراه دارند.
شب یلدا در سال 2022 (1401 شمسی) به عنوان میراث فرهنگی ناملموس ایران در فهرست یونسکو ثبت شده است. این موضوع نشاندهنده اهمیت جهانی این جشن به عنوان بخشی از هویت فرهنگی ایرانیان است./خانومی
دی یا دتوشو که به معنی دادار و آفریدگار است وبه جای واژه اهورامزدا در نامه های اوستایی به کار رفته است. روزهای هشتم و پانزدهم و بیست و سوم هر ماه به نام دی نام گذاری شده که برای تشخیص آنها هر یک را به نام روز بعدش می خوانند.« اورمزد ، دی به آذر ، دی به مهر ، دی به دین »بنابراین در ماه دی چهار روز به نام خدا نامیده و در ماه دی چهار بار جشن دیگان برگزار می شود.
نخستین جشن دیگان در ماه دی ، روز اول دی و شب پیش آن بزرگترین شب سال است که ایرانیان آن را شب چله یا یلدا می نامند. در این شب همه افراد دور هم جمع می شوند و خوراکی ها و میوه هایی مانند انار و هندوانه و خربزه و سیب و به و انگور و آجیل و شیرنی و … می خوردند و با شادی شب اورمزد و دی ماه (شب چله) را می گذرانند.
ایرانیان گاه شب یلدا را تا دمیدن خورشید در دامنه کوه های البرز می گذراندند و برخی در مهرابه ها (نیایشگاه های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول می شدند و که دعای شکرانه نعمت به نام «نی ید» می خواندند تا بر اهریمن پیروز شوند. آنها روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خورروز (روز خورشید) و دی گان می نامیدند و در این روز که تعطیلی بود ، استراحت می کردند./نمنمک
پژوهشگر تاریخ نجوم گفت: لحظه انقلاب زمستانی ظهر اول دی ماه است و امسال به لحاظ نجومی در برخی نقاط ۲ شب یلدا داریم
دکتر امیرمحمد گمینی پژوهشگر تاریخ نجوم دانشگاه تهران در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره واقعه نجومی یلدا توضیح داد و گفت: زاویه چرخش زمین به دور خودش و چرخشش به دور خورشید موازی همدیگر نیست و زمین مقداری نسبت به مسیرش به دور خورشید زاویه دارد و این باعث میشود یک طرف مسیر، خورشید در آسمان ارتفاع زیادی بگیرد و طرف دیگر مسیر، خورشید ارتفاع کمی بگیرد. اینکه چقدر خورشید در طول روز بالا و پایین برود، بستگی به این دو مسیر و زاویه دارد.
این پژوهشگر تاریخ نجوم دانشگاه تهران افزود: هرچقدر خورشید در آسمان بیشتر زاویه میگیرد، مدت زمان طولانیتری در آسمان میماند به همین دلیل روزهای نیمه اول سال طولانی و شبها کوتاه و در نیمه دوم سال برعکس؛ روزها کوتاه و شبها بلند است. همینطور که طول روز از اول فروردین طولانی و طولانیتر میشود و تا آخر خرداد که روزها به بیشترین طول میرسد، دوباره طول روز کمتر میشود و در اول مهرماه طول روز و شب برابر میشود، بعد از آن طول شب بیشتر میشود تا اینکه اول دی ماه به کوتاهترین روز و بلندترین طول شب می رسیم، البته از شبهای قبل و بعدش خیلی طولانیتر نیست و تنها چند دقیقه است.
وی با اشاره به همزمانی شب یلدا با وقوع «انقلاب زمستانی» در پهنه کره آسمان گفت: انقلاب زمستانی یعنی زمانی که خورشید از دید ناظر زمینی در جنوبیترین نقطه خود روی گنبد آسمان قرار میگیرد و طولانیترین شب سال رقم میخورد و لحظه انقلاب زمستانی ۱۴۰۳ ساعت ۱۲:۵۰ بعد از ظهر اول دیماه رخ میدهد.
وی با بیان اینکه از آنجا که لحظه انقلاب زمستانی امسال اول دی ماه است، به لحاظ نجومی در برخی نقاط ۲ شب یلدا در سال ۱۴۰۳ داریم، درباره علت آن توضیح داد و گفت: برای برخی نقاط زمین از جمله برای ساکنان تهران شب یکم دی ماه یک ثانیه طولانیتر از شب ۳۰ آذر ماه (شب یلدای ایرانیان) است اما برای نقاط دیگر مثل شمالی ترین روستای ایران یا جنوبی ترین روستای ایران طول شب یلدا (۳۰ آذر) با طول شب یکم دی ماه دقیقاً برابر است و حتی یک ثانیه هم اختلاف ندارد.
گمینی با بیان این مطلب که شب یلدا، ریشهای عمیق در نجوم و تاریخ ایران باستان دارد، خاطرنشان کرد: در فرهنگ کهن ایرانی، یلدا بهعنوان نماد پایان تاریکی و آغاز فزونی نور گرامی داشته میشد. ایرانیان باستان این رویداد نجومی را با آئینهای خاصی جشن میگرفتند، زیرا بازگشت خورشید در پایان شب یلدا و آغاز روند افزایشی طول مدت روز پس از این شب را نشانهای از زایش دوباره و قدرت طبیعت میدانستند./عرشه
ببین و بخون
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
