رونده مدیریت مصرف سوخت در سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از تصمیمات غیرقیمتی همراه بوده است که هدف اصلی آن، کنترل ناترازی فزاینده میان تولید و مصرف بنزین در کشور عنوان شده است. بر اساس آمارهای رسمی، میانگین مصرف بنزین کشور در پنج ماه نخست سال حدود...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ سهمیه بنزین و کارت سوخت در سال ۱۴۰۵؛ از کاهش سهمیه آزاد تا انتقال به کارت بانکی را در ببین و بخون بخوانید. بر اساس اعلام رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی خودروهای سواری شخصی حذف نشده است و تنها تغییر اعمال‌شده، افزایش نرخ بنزین سهمیه سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان از ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵ است. با این حال، سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی در سال جاری از ۱۰۰ لیتر به ۵۰ لیتر کاهش یافته و سقف ذخیره‌سازی بنزین یارانه‌ای نیز از ۶ ماه به ۳ ماه محدود شده است. همچنین بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از ابتدای مهرماه به صورت آزمایشی در پنج استان آغاز شده و قرار است تا پایان سال ۱۴۰۵ در سراسر کشور اجرایی شود.
به گزارش ببین و بخون، پرونده مدیریت مصرف سوخت در سال ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از تصمیمات غیرقیمتی همراه بوده است که هدف اصلی آن، کنترل ناترازی فزاینده میان تولید و مصرف بنزین در کشور عنوان شده است. بر اساس آمارهای رسمی، میانگین مصرف بنزین کشور در پنج ماه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که متوسط تولید پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز گزارش شده است که نشان‌دهنده کسری روزانه حداقل ۱۰ میلیون لیتر است . در این گزارش، آخرین وضعیت سهمیه بنزین، نرخ‌های مصوب و طرح جدید انتقال سهمیه به کارت بانکی را مرور می‌کنیم.
بر اساس اطلاعیه رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، سهمیه بنزین خودروهای سواری شخصی به جز خودروهای دولتی، وارداتی، مناطق آزاد و خودروی دوم به بعد مالکان چندخودرویی، به شرح زیر است :
| نوع سهمیه | میزان سهمیه ماهانه | نرخ هر لیتر |
|---|---|---|
| سهمیه اول (یارانه‌ای) | ۶۰ لیتر | ۱,۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم (آزاد) | ۵۰ لیتر | ۳,۰۰۰ تومان |
| سهمیه سوم (آزاد) | بدون سهمیه مشخص | ۱۰,۰۰۰ تومان |
نکته مهم: نرخ بنزین سهمیه سوم از ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵ از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است و این تنها تغییر قیمتی اعمال‌شده در سال جاری محسوب می‌شود .
بر اساس مصوبه هیئت وزیران، سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی خودروهای شخصی که پیش‌تر ۱۰۰ لیتر بود، در ایام جنگ ابتدا به ۷۰ لیتر کاهش یافت و سپس در شرایط کنونی به ۵۰ لیتر رسیده است . این کاهش با هدف مدیریت مصرف و هدایت رانندگان به استفاده بهینه از منابع سوخت انجام شده است.
بر اساس مصوبه آذر ۱۴۰۴ هیئت وزیران، سهمیه بنزین نرخ‌های اول و دوم برای گروه‌های زیر حذف شده است :
خودروهای دولتی (به جز آمبولانس)
خودروهای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی
خودروهای خارجی وارداتی
خودروهای نوشماره داخلی با قیمت بالای یک میلیارد تومان
خودروی دوم به بعد مالکان چندخودرویی
برای این خودروها، سهمیه ماهیانه‌ای معادل مجموع سهمیه نرخ اول و دوم با نرخ ۵۰۰۰ تومان (و اکنون ۱۰۰۰۰ تومان) تخصیص می‌یابد.
سهمیه بنزین و کارت سوخت در سال ۱۴۰۵؛ از کاهش سهمیه آزاد تا انتقال به کارت بانکی
یکی از تغییرات مهم سال ۱۴۰۵، کاهش سقف ذخیره‌سازی سهمیه بنزین یارانه‌ای در کارت سوخت از ۶ ماه به ۳ ماه است . به این ترتیب، حداکثر میزان بنزین قابل ذخیره در کارت سوخت هر راننده، ۱۸۰ لیتر خواهد بود و به محض رسیدن به این سقف، شارژ سهمیه جدید متوقف می‌شود .
این تغییر با هدف افزایش گردش مصرف، جلوگیری از انباشت سهمیه و بهبود مدیریت توزیع سوخت اعمال شده است .
بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ به صورت آزمایشی در پنج استان آغاز شده است و قرار است تا پایان سال در سراسر کشور اجرایی شود .
بر اساس این طرح که در راستای ماده ۴۶ برنامه هفتم توسعه اجرا می‌شود :
سهمیه بنزین با کارت بانکی قابل برداشت خواهد بود و کارت‌های سوخت جایگاه‌ها جمع‌آوری می‌شوند .
هر فرد باید بنزین ۱۰ هزار تومانی را با کارت بانکی خود برداشت کند و جایگاه‌داران نمی‌توانند به صورت مستقل از این بنزین برداشت داشته باشند .
خودرو باید فعال باشد تا امکان برداشت سهمیه وجود داشته باشد و خودروهای فرسوده غیرفعال دیگر نمی‌توانند از سهمیه بنزین استفاده کنند .
بر اساس گزارش‌های میدانی، در طرح جدید، هنگام سوخت‌گیری با کارت آزاد جایگاه، پیش از آغاز فرآیند سوخت‌گیری از طریق دستگاه کارتخوان رمز دریافت می‌شود و یک استعلام از کد ملی دارنده حساب بانکی گرفته می‌شود . در ازای انجام این استعلام، هزار تومان به عنوان کارمزد از شبکه بانکی دریافت می‌شود و در رسید این کارمزد، رمز کارت آزاد جایگاه ذکر می‌شود .
نکته مهم: در طرح جدید، دیگر رمز ۱۱۱۱ برای کارت‌های جایگاه معتبر نخواهد بود و تنها با رمز یکبارمصرف صادرشده، امکان استفاده از کارت جایگاه فراهم می‌شود .
بر اساس آمار ارائه‌شده از سوی مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، میانگین مصرف بنزین کشور در پنج ماه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که متوسط تولید پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده است که نشان‌دهنده کسری روزانه حداقل ۱۰ میلیون لیتر است . این رقم در روزهای اوج مصرف از ۱۵۴ میلیون لیتر نیز عبور کرده است .
بر اساس اعلام مسئولان، مهم‌ترین اثر طرح انتقال سهمیه به کارت بانکی، مدیریت مصرف بنزین و جلوگیری از قاچاق سوخت است . در حال حاضر، حجم قاچاق داخلی بنزین حدود ۴ تا ۵ میلیون لیتر در روز تخمین زده می‌شود . همچنین در مواردی مشاهده شده که بنزین خارج شده از چرخه رسمی به صنایع منتقل شده و جایگزین حلال‌های صنعتی مانند تینر شده است .
بر اساس اعلام یک کارشناس حوزه انرژی، هدف اصلی این طرح توزیع عادلانه یارانه‌ها است و نباید آن را با راهکارهای حل ناترازی تولید و مصرف اشتباه گرفت . وی تأکید کرده است: «این طرح ربطی به حل ناترازی ندارد. میزان تولید کشور ۱۱۰ میلیون لیتر و مصرف بیش از ۱۳۰ میلیون لیتر است. این شکاف ۱۰ تا ۲۰ میلیون لیتری را نمی‌توان با تغییر روش تخصیص سهمیه پر کرد، بلکه این کار تنها به توزیع عادلانه منابع موجود کمک می‌کند» .
پاسخ: خیر، بر اساس اطلاعیه رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، سهمیه‌های بنزین با نرخ‌های ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان برای خودروهای سواری شخصی همچنان برقرار است و تنها نرخ بنزین سهمیه سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است .
پاسخ: بر اساس مصوبه هیئت وزیران، سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی خودروهای شخصی از ۱۰۰ لیتر به ۵۰ لیتر کاهش یافته است. هدف از این کاهش، مدیریت مصرف و هدایت رانندگان به استفاده بهینه از منابع سوخت عنوان شده است .
پاسخ: بله، بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از ابتدای مهرماه ۱۴۰۵ به صورت آزمایشی در پنج استان آغاز شده و قرار است تا پایان سال در سراسر کشور اجرایی شود .
پاسخ: بله، در طرح جدید، سهمیه‌ها با استفاده از کارت بانکی قابل برداشت خواهند بود و کارت‌های سوخت جایگاه‌ها نیز جمع‌آوری می‌شوند. هر فرد باید بنزین ۱۰ هزار تومانی را با کارت بانکی خود برداشت کند .
پاسخ: سقف ذخیره‌سازی سهمیه بنزین یارانه‌ای از ۶ ماه به ۳ ماه (حداکثر ۱۸۰ لیتر) کاهش یافته است تا گردش مصرف افزایش یابد، از انباشت سهمیه جلوگیری شود و مدیریت توزیع سوخت بهبود پیدا کند .
پاسخ: بر اساس اعلام سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس، افراد زمانی می‌توانند سهمیه بنزین را برداشت کنند که خودرو داشته باشند و خودرو نیز فعال باشد. بنابراین خودروهای فرسوده‌ای که کارت سوخت دارند اما غیرفعال هستند، دیگر نمی‌توانند از سهمیه بنزین استفاده کنند .
به گزارش ببین و بخون، سهمیه بنزین و نظام توزیع سوخت در سال ۱۴۰۵ دستخوش تغییرات گسترده‌ای شده است که مهم‌ترین آنها کاهش سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی از ۱۰۰ به ۵۰ لیتر، کاهش سقف ذخیره‌سازی از ۶ به ۳ ماه و افزایش نرخ بنزین سهمیه سوم از ۵ به ۱۰ هزار تومان است. همچنین طرح انتقال سهمیه بنزین از کارت سوخت به کارت بانکی از ابتدای مهرماه به صورت آزمایشی در پنج استان آغاز شده و قرار است تا پایان سال در سراسر کشور اجرایی شود .
هدف اصلی این تغییرات، مدیریت مصرف سوخت، جلوگیری از قاچاق و توزیع عادلانه یارانه‌ها عنوان شده است . با این حال، کارشناسان تأکید می‌کنند که صرف تغییر روش تخصیص سهمیه نمی‌تواند به کاهش ناترازی تولید و مصرف منجر شود و باید همزمان سیاست‌های دیگری نیز مدنظر قرار گیرد . رانندگان می‌توانند برای اطلاع از آخرین وضعیت سهمیه خود، به سامانه‌های رسمی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی یا اپلیکیشن‌های مربوطه مراجعه کنند.
پایان/*
.
