سامانه دفاع هوایی پاتریوت که نخستین‌بار در سال ۱۹۹۱ استفاده شد، امسال با افزایش شدید تقاضا روبه‌رو شده و ذخایر موشک‌های رهگیر آن به دلیل جنگ اوکراین از یک سو و حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران از سوی دیگر، کاهش یافته است.

گفته می‌شود اوکراین برای مقابله با موشک‌های بالستیک روسیه به‌شدت به رهگیرهای پاتریوت نیاز دارد. اما جنگ ایران نیز ذخایر آمریکا و کشورهای خلیج فارس را کاهش داده و برخی کشورهای اروپایی موشک‌های خود را برای نیازهای دفاعی احتمالی نگه داشته‌اند.

پاتریوت چیست؟

پاتریوت یا Phased Array Tracking Radar for Intercept on Target (رادار رهگیری با آرایه فازی برای رهگیری و انهدام هدف) نوعی سامانه متحرک دفاع موشکی زمین‌به‌هوا است که توسط شرکت آمریکایی ریتیان ساخته شده است. این سامانه در دهه ۱۹۸۰ توسعه یافت و طی دهه‌های گذشته ارتقا پیدا کرده است.

هر آتشبار پاتریوت معمولاً شامل رادار، سامانه کنترل، واحد تأمین برق، پرتابگرها و خودروهای پشتیبانی است. این سامانه بسته به نوع موشک رهگیر، توانایی مقابله با هواپیما، موشک‌های بالستیک و موشک‌های کروز را دارد.

طبق اعلام شرکت ریتیان، بیش از ۲۴۰ واحد پاتریوت ساخته و تحویل داده شده است. این سامانه اکنون در اختیار ۱۹ کشور قرار دارد که از جمله آنها می‌توان به آمریکا، آلمان، لهستان، اوکراین، ژاپن، قطر و مصر اشاره کرد.

هزینه ساخت پاتریوت چقدر است؟

یک آتشبار جدید پاتریوت بیش از ۱ میلیارد دلار هزینه دارد؛ این شامل حدود ۴۰۰ میلیون دلار برای خود سامانه و حدود ۶۹۰ میلیون دلار برای موشک‌های آن است. قیمت هر موشک رهگیر PAC-۳ نیز حدود ۴ تا ۵ میلیون دلار برآورد می‌شود.

چرا ذخایر پاتریوت کاهش یافته است؟

تعداد دقیق ذخایر همواره محرمانه است، اما مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا تخمین زده که حدود ۶۵ درصد از رهگیرهای پاتریوت آمریکا بین ماه‌های فوریه (زمان آغاز جنگ علیه ایران) تا ژوئیه مصرف شده‌اند. گفته می‌شود ذخایر آمریکا از حدود دو هزار و ۳۳۰ موشک پیش از آغاز جنگ ایران، به کمتر از ۸۵۰ موشک کاهش یافته است.

کشورهای عربی خلیج فارس نیز با کاهش شدید ذخایر روبه‌رو شده‌اند. طبق گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی آمریکا، عربستان حدود ۸۶ درصد از موشک‌های PAC-۳ خود را در ۳۸ روز نخست جنگ مصرف کرده و تا ماه آوریل حدود ۴۰۰ موشک برایش باقی مانده بود.