به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛در سالهای اخیر، صنعت بیمه ایران مانند بسیاری از حوزههای خدماتی، مسیر دیجیتالیشدن را با سرعت طی کرده است. در مرکز این تحول، سامانهای به نام «سنهاب» قرار دارد که نام آن مخفف «سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه» است. این سامانه نه تنها یک ابزار اداری، بلکه زیرساخت اصلی نظارت بر صنعت بیمه، ثبت بیمهنامهها و تبادل اطلاعات بین شرکتهای بیمه، بیمه مرکزی و نهادهای دیگر محسوب میشود .
در این گزارش، به بررسی چیستی سنهاب، کارکردهای اصلی آن برای کاربران عادی، تغییرات اخیر و چالشهای پیش روی این سامانه میپردازیم.
سامانه سنهاب چیست و چه هدفی دارد؟
سامانه سنهاب مخفف «سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه» است؛ یک سامانه الکترونیکی تحت نظارت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران که با هدف ایجاد یکپارچگی در صنعت بیمه طراحی شده است. هدف اصلی آن جمعآوری و مدیریت اطلاعات صنعت بیمه و فراهمسازی امکان نظارت و ارائه خدمات الکترونیکی به افراد و دستگاههای دولتی است .
با استفاده از این سامانه، بیمه مرکزی ایران دسترسی سریعتر و سادهتری به آمار و دادههای بیمهای در سراسر کشور خواهد داشت. جمعآوری اطلاعات بیمهای از سراسر کشور، هدایت اصولی و منظم شرکتهای بیمهگر و تمرکز اطلاعات مهم و اساسی صنعت بیمه در بیمه مرکزی از جمله اهداف این سامانه است .
کارکردهای اصلی سامانه سنهاب برای کاربران عادی
استعلام اصالت بیمهنامه
مهمترین کاربرد سنهاب برای کاربران عادی، استعلام اصالت و اعتبار بیمهنامه است. کاربران میتوانند با وارد کردن اطلاعاتی مانند کد یکتای بیمهنامه، کد ملی یا کد VIN خودرو، از معتبر بودن بیمهنامه شخص ثالث یا بدنه خودروی خود مطمئن شوند .
سامانه سنهاب چهار روش اصلی برای استعلام فراهم کرده است:
استعلام سوابق تخفیف عدم خسارت
سامانه سنهاب مرجع اصلی ثبت و استعلام تخفیف عدم خسارت در بیمه شخص ثالث است. طبق قانون، کلیه تخفیفات عدم خسارت ثبتشده در این سامانه متعلق به مالک خودرو است. در صورت انتقال مالکیت وسیله نقلیه، سابقه تخفیف عدم خسارت متعلق به انتقالدهنده است که میتواند آن را به وسیله نقلیه دیگری از همان نوع که متعلق به همسر، والدین یا اولاد بالواسطه وی باشد، منتقل کند .
کاربران میتوانند با استعلام از سنهاب، از درصد تخفیف عدم خسارت خود (تا ۷۰ درصد) مطلع شوند و از انتقال صحیح آن در صورت تعویض خودرو یا شرکت بیمه اطمینان حاصل کنند .
استعلام کد نمایندگی بیمه
یکی از بخشهای سامانه سنهاب، لیست نمایندگان مجاز است. پیش از واریز پول به حساب شخصی یا دفتر خاص، کاربران میتوانند کد نمایندگی آنها را در این بخش بررسی کنند تا از مجاز بودن فعالیت آنها مطلع شوند .
نظارت سیستماتیک بر نمایندگان بیمه
یکی از مهمترین دستاوردهای سنهاب، تغییر نظام نظارت بر نمایندگان بیمه از حالت سنتی به نظارت سیستماتیک است. با راهاندازی سنهاب، رصد نمایندگان چارچوبدار شد و بیش از ۴۰ شاخص برای کنترل رعایت آییننامهها در بخش نمایندگان تعریف شد .
در حال حاضر، صدور بیمهنامه و اخذ کد یکتای بیمهنامه با وضعیت نماینده در سامانه مرتبط است؛ به این معنا که اگر نمایندهای شرایط لازم را نداشته باشد، اصلاً قادر به صدور بیمهنامه نخواهد بود .
افزایش سقف استعلام سنهاب از ۵ به ۱۰ نوبت
در پی گلایههای گسترده شبکه نمایندگان و واحدهای صدور بیمهنامه درباره محدودیتهای استعلام، سقف مجاز استفاده روزانه سامانه سنهاب برای هر کد ملی از ۵ نوبت به ۱۰ نوبت در هر ۲۴ ساعت افزایش یافت .
پیش از این، سامانه سنهاب به ازای هر کد ملی، در هر ۲۴ ساعت تنها امکان ۵ نوبت استعلام را در اختیار واحدهای صدور قرار میداد. پس از رسیدن به سقف مجاز، کاربران با پیام خطای «سقف مجاز استفاده روزانه شما از این سرویس برای این کد ملی به اتمام رسیده است» مواجه میشدند .
شایان ذکر است از ابتدای آبانماه سال گذشته، بیمهنامههای فاقد استعلام سرویس املاک و اسکان، امکان دریافت کد یکتای بیمه مرکزی را نداشتند و همین موضوع، ضرورت حل فوری این محدودیت را دوچندان کرده بود .
انتقاد رئیس کل بیمه مرکزی: سنهاب از هدف اصلی خود منحرف شده است
رئیس کل بیمه مرکزی با اشاره به انحراف عملکرد سامانه سنهاب از هدف اصلی خود گفت: «سنهاب در ابتدا با هدف کمک به اجرای مأموریتهای بیمه مرکزی طراحی شده بود، اما اکنون عمدتاً در حال ارائه خدمات به غیر از بیمه مرکزی است و این موضوع باعث دور شدن آن از هدف نظارتی اولیه شده است» .
وی تأکید کرد: «بیمه مرکزی نهادی نظارتی با برخی وظایف هدایتی و اتکایی است و نه هاب فناوری اطلاعات یا کوراینشورنس صنعت بیمه. جمعآوری دادهها باید در راستای وظایف نظارتی و سایر مأموریتهای این نهاد انجام شود» .
خسروشاهی در پایان بر لزوم تمرکز بیشتر بیمه مرکزی بر گردآوری دادههای استاندارد و منسجم مورد نیاز مأموریتهای خود تأکید کرد .
نظارت بر سرمایهگذاریها و صورتهای مالی
سامانه سنهاب در بخش نظارت مالی نیز فعال است. صورتهای مالی شرکتهای بیمه به همراه یادداشتهای پیوست در سامانه ثبت میشوند و بیمه مرکزی آنها را تأیید میکند. در بخش سهامداران، مشخصات تمام سهامداران حتی سهامداران خرد نیز وجود دارد. در بخش سرمایهگذاریها، جزئیات مربوط به سرمایهگذاریها از جمله مقدار و محل آن ثبت میشود .
با کمک سنهاب، نظارت دقیقتر و بهروزتر شده است. تنها با ورود به سامانه با چند کلیک میتوان به اطلاعات شرکتها دسترسی پیدا کرد و در مدت زمان بسیار کوتاه از شرایط شرکت آگاه شد .
چالشهای سامانه سنهاب
بر اساس گزارش رئیس مرکز فناوری، امنیت اطلاعات و توسعه هوشمند بیمه مرکزی، چالشهای متعدد این حوزه شامل افزایش شدید هزینهها، کمبود بودجه، ریسک تمرکز، بهرهوری پایین، عدم استانداردسازی، کیفیت پایین خدمات و نبود بهرهبرداری مؤثر از دادهها است .
همچنین جمعآوری و استفاده مؤثر از دیتا همچنان با موانع جدی مواجه است. ساختار جدیدی برای مدیریت بهتر این بخش پیشنهاد شده که شامل سهامداری مشترک شرکتهای بیمه و بیمه مرکزی و حتی بخش خصوصی، تفکیک مأموریتها، حکمرانی مبتنی بر نقش نظارتی بیمه مرکزی و کاهش تصدیگریها است .
۱. سقف استعلام روزانه: سامانه سنهاب برای هر کد ملی در هر ۲۴ ساعت ۱۰ نوبت استعلام مجاز دارد. این سقف قبلاً ۵ نوبت بود .
۲. کد یکتا بدون استعلام ممکن نیست: از آبانماه سال گذشته، بیمهنامههای فاقد استعلام سرویس املاک و اسکان، امکان دریافت کد یکتای بیمه مرکزی را ندارند .
۳. استعلام رایگان است: استعلام از سامانه رسمی سنهاب کاملاً رایگان است و بیمه مرکزی هیچ هزینهای برای آن دریافت نمیکند .
۴. فقط از آدرس رسمی استفاده کنید: برای دسترسی به خدمات سنهاب، تنها از آدرس centinsur.ir استفاده کنید .
۵. نمایش داده نشدن تخفیف به معنای حذف آن نیست: اگر تخفیف عدم خسارت در سنهاب نمایش داده نشد، ممکن است به دلیل تأخیر در ثبت اطلاعات، مغایرت اطلاعات هویتی یا اختلال موقت سامانه باشد و نیاز به پیگیری از شرکت بیمه دارد .
سامانه سنهاب، ستون فقرات نظارت الکترونیکی بر صنعت بیمه ایران است. آنچه باید بدانید:
اولاً، سنهاب یک سامانه نظارتی تحت مدیریت بیمه مرکزی است که از سال ۱۳۹۱ راهاندازی شده و امروز بدون آن، صدور بیمهنامه و اخذ کد یکتا عملاً غیرممکن است .
ثانیاً، اگر نماینده بیمه هستید، توجه داشته باشید که سقف استعلام روزانه سنهاب به ۱۰ نوبت در هر ۲۴ ساعت برای هر کد ملی افزایش یافته است. این خبر خوبی برای رفع اختلالات صدور بیمهنامه است .
ثالثاً، رئیس کل بیمه مرکزی معتقد است سنهاب از هدف نظارتی اصلی خود دور شده و بخش عمده خدمات آن به نهادهای خارج از بیمه مرکزی ارائه میشود .
چهارم، اگر به عنوان کاربر عادی با سنهاب سروکار دارید، فقط از آدرس رسمی centinsur.ir استفاده کنید و برای استعلام اصالت بیمهنامه، کد یکتا، کد ملی یا کد VIN خودروی خود را آماده داشته باشید .
سامانه سنهاب چیست؟
سنهاب مخفف «سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه» است؛ یک سامانه تحت نظارت بیمه مرکزی که برای نظارت بر نمایندگان، ثبت بیمهنامهها، استعلام تخفیف عدم خسارت و رصد تبادلات مالی صنعت بیمه طراحی شده است .
سقف استعلام روزانه سنهاب چقدر است؟
سقف استعلام سامانه سنهاب برای هر کد ملی ۱۰ نوبت در هر ۲۴ ساعت است. این سقف قبلاً ۵ نوبت بود و اخیراً افزایش یافته است .
چگونه از سنهاب استعلام اصالت بیمهنامه بگیریم؟
به سایت رسمی بیمه مرکزی (centinsur.ir) مراجعه کنید، گزینه «میز خدمات الکترونیک» و سپس «استعلام اصالت بیمهنامه» را انتخاب کنید. میتوانید با کد یکتا، شماره بیمهنامه، کد VIN یا پیامک استعلام بگیرید .
آیا بدون ثبت در سنهاب میتوان بیمهنامه معتبر دریافت کرد؟
خیر. از آبانماه سال گذشته، بیمهنامههای فاقد استعلام سرویس املاک و اسکان، امکان دریافت کد یکتای بیمه مرکزی را ندارند .
تخفیف عدم خسارت در سنهاب نمایش داده نمیشود، چه کار کنم؟
در بسیاری از موارد، این مشکل به دلیل تأخیر در ثبت اطلاعات، مغایرت اطلاعات هویتی یا اختلال موقت سامانه است. اگر پس از چند روز همچنان ادامه داشت، موضوع را از شرکت بیمه صادرکننده پیگیری کنید .
کد VIN چیست و چگونه با آن استعلام بگیرم؟
کد VIN یا شماره شاسی، یک کد ۱۷ رقمی منحصربهفرد برای هر خودرو است که روی کارت خودرو یا سند مالکیت قابل مشاهده است. در سنهاب، روش «استعلام با کد VIN» را انتخاب کنید، کد ۱۷ رقمی و شماره همراه را وارد کنید و کد تأیید پیامکی را وارد نمایید .
استعلام تخفیف عدم خسارت چگونه انجام میشود؟
برای استعلام تخفیف بیمه شخص ثالث، کد ملی و شماره پلاک یا کد یکتا بیمهنامه خود را در بخش «استعلام تخفیفات ثالث» سنهاب وارد کنید تا اطلاعات درصد تخفیف، تعداد سالهای عدم خسارت مالی و جانی نمایش داده شود .
آیا سنهاب برای استعلام بیمه بدنه هم کاربرد دارد؟
بله. اگرچه بیمه بدنه اجباری نیست، اما در صورت خرید میتوانید تأییدیه آن را از سنهاب استعلام بگیرید. سنهاب تأیید میکند که شرکت بیمهگر مسئولیت پوشش خودرو را پذیرفته است .
رئیس کل بیمه مرکزی درباره سنهاب چه گفته است؟
رئیس کل بیمه مرکزی اعلام کرده که سنهاب از هدف اصلی نظارتی خود منحرف شده و اکنون عمدتاً در حال ارائه خدمات به نهادهای خارج از بیمه مرکزی است. وی بر لزوم تمرکز بیشتر بر گردآوری دادههای استاندارد مورد نیاز مأموریتهای نظارتی تأکید کرده است .
آیا میتوان با پیامک از سنهاب استعلام گرفت؟
بله. با ارسال پیامک به شماره ۳۰۰۰۲۶۲۱ میتوانید استعلام بگیرید. فرمتهای پیامک عبارتند از: شماره بیمهنامه * کد ملی * ۱؛ کد یکتای بیمهنامه * کد ملی * ۲؛ VIN * کد ملی * ۳ .
آیا سایتهای واسط مثل bimeh.com یا azki.com معتبرند؟
بله، این سایتها همان دادههای سنهاب را نمایش میدهند، اما همیشه بهتر است در کنار آنها، نتیجه را با سامانه رسمی بیمه مرکزی هم تطبیق دهید .
چرا استعلام پیامکی من جواب نمیدهد؟
معمولاً به این دلیل است که شماره سیمکارت ارسالکننده با کد ملی بیمهگذار مطابقت ندارد یا فرمت پیامک اشتباه وارد شده است .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.