یک قاضی نیروی هوایی ایالات متحده دستور داد که خالد شیخ محمد – طراحِ متهمِ حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به آمریکا – و سه متهمِ دیگرِ این پرونده، در ژوئن ۲۰۲۸ در یک دادگاه نظامی محاکمه شوند.
صدور دستور تعیین زمان محاکمه توسط سرهنگ دوم نیروی هوایی، مایکل شراما، جدیدترین تحول در پروندهای قضایی-نظامی است که دو دهه درگیر بنبست حقوقی پیرامون چهار زندانیِ محبوس در گوانتانامو (کوبا) بوده است.
سال گذشته، یک دادگاه تجدیدنظر در ایالات متحده با درخواست «محمد» و دو تن از همدستانش برای پذیرش اتهام (اقرار به گناه) بر اساس توافقنامههایی که آنها را از مجازات اعدام مصون میداشت، مخالفت کرد.
این حکم دادگاه تجدیدنظر، تصمیمات پیشینِ یک قاضی نظامی و «دادگاه بازنگری کمیسیونهای نظامی ایالات متحده» را که از توافق پذیرش اتهام حمایت میکردند، لغو کرد.
این توافق در سال ۲۰۲۴ پیشنهاد و توسط مقام مسئولِ نظارت بر دادگاه ویژه جنگی گوانتانامو (وابسته به پنتاگون) پذیرفته شده بود، اما در ماه اوت همان سال، در پی انتقادات قانونگذاران جمهوریخواه، توسط لوید آستین، وزیر دفاع وقت، لغو گردید.
بر اساس حکم ۱۱ صفحهای «شراما»، محاکمه محمد و سه متهم دیگر پرونده – ولید محمد صالح مبارک بنعتاش، مصطفی احمد آدم الهوساوی و علی عبدالعزیز علی – از ۵ ژوئن ۲۰۲۸ آغاز خواهد شد.
روند دادرسی با انتخاب هیئتی متشکل تماماً از اعضای نیروهای نظامی آغاز میشود؛ این افراد در نقش هیئت منصفه و بر اساس قوانین عدالت نظامی به پرونده رسیدگی خواهند کرد.
اظهارات آغازین (نطقهای افتتاحیه) ۳۰ روز تقویمی پس از تشکیل این هیئت ایراد خواهد شد و به دنبال آن، دادستانها شواهد خود را ارائه میدهند؛ پس از آن، متهمان میتوانند درخواستهایی مبنی بر صدور حکم برائت (عدم مجرمیت) ارائه کنند.
این حکم به هر دو طرف فرصت میدهد تا درباره آن درخواستها استدلال کرده و به استدلالهای طرف مقابل پاسخ دهند، و همچنین به دادستانها اجازه میدهد تا مجدداً به ارائه پرونده خود بپردازند. تیم دفاعی نیز ارائه شواهد اصلی خود را ۶۰ روز تقویمی پس از پایان کار دادستانها آغاز خواهد کرد.
این محاکمه با مرحله صدور حکم به پایان میرسد.
شراما پیشنهاد دادستانها برای آغاز محاکمه در ژانویه ۲۰۲۷ را رد کرد و اظهار داشت که این زمان برای «رسیدگی به درخواستهای پیش از محاکمه در خصوص ادله و الزامات قانونی» بسیار اندک است.
محمد همچنان سرشناسترین زندانی در بازداشتگاه گوانتانامو است؛ مرکزی که در سال ۲۰۰۲ توسط جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا، برای نگهداری مظنونان شبهنظامی خارجی پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تأسیس شد.
او متهم به طراحی توطئهای است که طی آن هواپیماهای مسافربری ربودهشده به برجهای دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک و ساختمان پنتاگون کوبیده شدند. حملات ۱۱ سپتامبر جان نزدیک به ۳۰۰۰ نفر را گرفت.