درمان سریع آفت دهان معمولاً به معنای از بین بردن کامل زخم در چند ساعت نیست؛ بیشتر آفت‌های دهانی طی یک تا دو هفته خودبه‌خود بهبود پیدا می‌کنند. با این حال، رعایت چند نکته ساده مانند شست‌وشوی دهان با آب‌نمک، پرهیز از غذاهای تند و اسیدی، است...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ آفت دهان یکی از مشکلات شایع داخل دهان است که می‌تواند روی زبان، داخل لب یا گونه، پایه لثه و بخش‌هایی از کام ایجاد شود. این زخم‌ها معمولاً گرد یا بیضی‌شکل هستند، مرکز سفید یا زرد و حاشیه قرمز دارند و ممکن است هنگام غذا خوردن، نوشیدن یا صحبت کردن درد قابل‌توجهی ایجاد کنند. بیشتر آفت‌های معمولی طی یک تا دو هفته برطرف می‌شوند.
بسیاری از افراد به دنبال درمان سریع آفت دهان در یک روز یا روش فوری برای از بین بردن آن هستند، اما واقعیت این است که برای بیشتر آفت‌ها درمانی که بتواند زخم را در چند ساعت کاملاً ناپدید کند وجود ندارد. هدف اصلی درمان، کاهش درد، جلوگیری از تحریک بیشتر و کمک به کوتاه‌تر شدن دوره بهبود است.
آفت دهان معمولاً یک زخم کوچک و دردناک در داخل دهان است و با تبخال تفاوت دارد. آفت معمولی مسری نیست و نباید آن را با تبخال لب که می‌تواند ماهیت عفونی داشته باشد اشتباه گرفت.
علت دقیق ایجاد بسیاری از آفت‌ها مشخص نیست، اما عوامل مختلفی می‌توانند در بروز یا عود آن نقش داشته باشند. آسیب داخل دهان بر اثر گاز گرفتن گونه یا لب، مسواک زدن شدید، وجود دندان تیز، ترمیم دندانی نامناسب یا تحریک ناشی از برخی مواد می‌تواند زمینه ایجاد زخم را فراهم کند.
استرس و خستگی نیز در برخی افراد با بروز آفت ارتباط دارند. همچنین بعضی کمبودهای تغذیه‌ای از جمله کمبود آهن، روی، اسیدفولیک و ویتامین‌های گروه B یا برخی بیماری‌ها می‌توانند با آفت‌های مکرر همراه باشند.
برای آفت‌های معمولی، چند اقدام ساده می‌تواند درد و ناراحتی را کاهش دهد.
یکی از ساده‌ترین روش‌های مراقبت از آفت، استفاده از محلول آب‌نمک است. طبق توصیه NHS، می‌توان نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب گرم حل کرد، محلول را در دهان چرخاند و سپس آن را بیرون ریخت. این محلول نباید بلعیده شود.
می‌توان این کار را در طول روز تکرار کرد. آب‌نمک جایگزین درمان پزشکی در موارد شدید نیست، اما می‌تواند به مراقبت از محل زخم و کاهش ناراحتی کمک کند.
در دوره وجود آفت، مصرف غذاهای بسیار تند، شور یا اسیدی می‌تواند درد و تحریک زخم را بیشتر کند. آبمیوه‌های اسیدی، برخی مرکبات، خوراکی‌های تند و غذاهای بسیار داغ نیز ممکن است باعث تشدید سوزش شوند.
غذاهای سفت و زبر مانند برخی تنقلات ترد نیز می‌توانند با تماس مستقیم با زخم، آن را تحریک کنند.
غذاهای نرم و نوشیدنی‌های خنک معمولاً برای دهان تحریک‌شده مناسب‌تر هستند. در صورت تحمل، قرار دادن قطعه کوچک یخ در دهان و اجازه دادن به ذوب شدن آن نیز می‌تواند به کاهش موقت درد کمک کند.
در زمان وجود آفت، رعایت بهداشت دهان همچنان ضروری است؛ اما بهتر است از مسواک نرم استفاده شود و هنگام مسواک زدن از تماس شدید با محل زخم خودداری شود.
برخی منابع پزشکی توصیه می‌کنند افراد مبتلا به آفت‌های مکرر، خمیردندان‌های فاقد سدیم لوریل سولفات یا SLS را امتحان کنند؛ زیرا این ماده در بعضی افراد می‌تواند تحریک دهان را افزایش دهد.
اگر آفت دردناک باشد، داروساز می‌تواند درباره فرآورده‌هایی که برای کاهش درد یا کمک به بهبود زخم استفاده می‌شوند راهنمایی کند. این محصولات ممکن است شامل ژل، اسپری، دهان‌شویه یا سایر فرآورده‌های موضعی باشند.
در برخی موارد، فرآورده‌های موضعی دارای ترکیبات بی‌حس‌کننده می‌توانند درد را برای مدتی کاهش دهند. همچنین در آفت‌های شدیدتر، پزشک یا دندانپزشک ممکن است درمان‌های اختصاصی‌تری مانند داروهای کورتیکواستروئیدی موضعی را تجویز کند.
بنابراین اگر هدف شما کاهش سریع درد آفت است، درمان موضعی مناسب می‌تواند از درمان‌های خانگی مؤثرتر باشد؛ اما انتخاب دارو باید با توجه به سن، شرایط فرد، محل زخم و شدت علائم انجام شود.
| روش | کاربرد | نکته مهم |
|---|---|---|
| آب‌نمک ولرم | مراقبت از زخم و کاهش ناراحتی | بلعیده نشود |
| غذای نرم | کاهش تحریک زخم | از غذاهای تند و اسیدی پرهیز شود |
| نوشیدنی خنک | کاهش موقت درد | از نوشیدنی بسیار اسیدی پرهیز شود |
| یخ | کاهش موقت درد و سوزش | اجازه دهید به‌آرامی در دهان ذوب شود |
| مسواک نرم | حفظ بهداشت دهان | از تحریک مستقیم آفت جلوگیری شود |
| خمیردندان بدون SLS | کاهش احتمال تحریک در برخی افراد | به‌ویژه برای افراد دارای آفت‌های مکرر |
| ژل یا اسپری موضعی | کاهش درد | بهتر است با راهنمایی داروساز انتخاب شود |
| درمان کورتیکواستروئیدی | آفت‌های شدید یا مقاوم | نیازمند ارزیابی پزشک یا دندانپزشک |
پاسخ کوتاه خیر، معمولاً نمی‌توان انتظار داشت آفت معمولی در یک روز کاملاً از بین برود.
بیشتر آفت‌های کوچک طی یک تا دو هفته بهبود پیدا می‌کنند. بنابراین اگر فردی محصول یا روشی را به‌عنوان «درمان قطعی آفت در چند ساعت» معرفی کند، نباید انتظار داشت که این روش برای همه افراد باعث از بین رفتن کامل زخم شود.
با این حال، ممکن است بتوان درد و سوزش را در همان روز کاهش داد. آب‌نمک، پرهیز از عوامل تحریک‌کننده، نوشیدنی خنک و برخی فرآورده‌های موضعی می‌توانند در کنترل علائم مؤثر باشند.
برخی روش‌های خانگی برای کاهش ناراحتی آفت مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای مثال، Mayo Clinic استفاده از محلول جوش شیرین را نیز به‌عنوان یکی از اقدامات خودمراقبتی مطرح کرده است؛ در این روش یک قاشق چای‌خوری جوش شیرین در نصف فنجان آب گرم حل می‌شود و محلول برای شست‌وشوی دهان استفاده می‌شود.
با این حال، نباید هر ماده خانگی را مستقیماً روی زخم قرار داد. مواد تند، اسیدی یا محرک می‌توانند درد و التهاب را بیشتر کنند.
در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، مصرف دارو یا آفت‌های مکرر نیز بهتر است پیش از استفاده از درمان‌های مختلف با پزشک یا دندانپزشک مشورت شود.
اگر آفت‌ها به‌طور مکرر ظاهر می‌شوند، فقط درمان زخم موجود کافی نیست و باید علت احتمالی بررسی شود.
کمبود برخی مواد مغذی مانند آهن، روی، فولات و ویتامین‌های گروه B می‌تواند با آفت‌های مکرر ارتباط داشته باشد. همچنین برخی بیماری‌های گوارشی و اختلالات دیگر نیز ممکن است با زخم‌های مکرر دهان همراه باشند.
در چنین شرایطی، مصرف خودسرانه مکمل‌ها توصیه نمی‌شود و بهتر است علت با ارزیابی پزشک مشخص شود.
بیشتر آفت‌ها نیاز به مراجعه فوری ندارند، اما بعضی علائم نیازمند بررسی پزشکی هستند.
اگر زخم بیش از سه هفته باقی بماند، مراجعه به پزشک یا دندانپزشک توصیه می‌شود. همچنین اگر زخم بسیار بزرگ باشد، مرتب تکرار شود، با زخم‌های قبلی متفاوت باشد، خونریزی کند یا درد و قرمزی آن افزایش پیدا کند، باید بررسی شود.
وجود تب بالا همراه با زخم دهان، مشکل در خوردن یا نوشیدن و درد غیرقابل‌کنترل نیز از مواردی هستند که مراجعه پزشکی را مهم‌تر می‌کنند.
۱. درمان فوری چندساعته برای بیشتر آفت‌های دهان وجود ندارد و معمولاً باید برای بهبود کامل زخم زمان داد.
۲. بیشتر آفت‌های معمولی در حدود یک تا دو هفته بهبود پیدا می‌کنند.
۳. غذاهای تند، شور، اسیدی و بسیار داغ می‌توانند درد آفت را بیشتر کنند.
۴. برای مسواک زدن از مسواک نرم استفاده کنید و به محل زخم فشار وارد نکنید.
۵. آفت معمولی داخل دهان با تبخال لب متفاوت است و آفت معمولاً مسری نیست.
۶. اگر آفت‌ها به‌طور مرتب تکرار می‌شوند، بررسی کمبودهای تغذیه‌ای و بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند ضروری باشد.
۷. اگر زخم بیش از سه هفته باقی ماند یا با علائم غیرمعمول همراه شد، مراجعه به پزشک یا دندانپزشک را به تأخیر نیندازید.
برای درمان سریع آفت دهان، اولین هدف باید کاهش درد و جلوگیری از تحریک بیشتر زخم باشد. شست‌وشوی دهان با آب‌نمک ولرم، استفاده از مسواک نرم، مصرف غذاهای نرم و نوشیدنی‌های خنک و کنار گذاشتن غذاهای تند، شور و اسیدی از اقداماتی هستند که می‌توانند به کنترل علائم کمک کنند.
اگر درد شدید باشد، داروساز می‌تواند درباره ژل، اسپری یا دهان‌شویه مناسب راهنمایی کند و در موارد شدید یا مقاوم، پزشک یا دندانپزشک ممکن است درمان‌های قوی‌تری مانند کورتیکواستروئیدهای موضعی را تجویز کند.
مهم‌ترین نکته این است که آفت معمولی اغلب خودبه‌خود خوب می‌شود؛ اما آفت طولانی‌مدت، بسیار بزرگ، عودکننده یا همراه با تب و مشکل در خوردن و نوشیدن باید از سوی پزشک یا دندانپزشک بررسی شود.
پرهیز از غذاهای تند و اسیدی، استفاده از نوشیدنی خنک، یخ و محلول آب‌نمک می‌تواند به کاهش ناراحتی کمک کند. برای درد شدیدتر، فرآورده‌های موضعی مناسب نیز ممکن است مؤثر باشند.
معمولاً خیر. بیشتر آفت‌های معمولی برای بهبود کامل به حدود یک تا دو هفته زمان نیاز دارند.
شست‌وشوی دهان با محلول آب‌نمک یکی از روش‌های ساده مراقبت از آفت است. نصف قاشق چای‌خوری نمک در یک لیوان آب گرم حل می‌شود و پس از چرخاندن در دهان باید بیرون ریخته شود.
غذاهای بسیار تند، شور، اسیدی، داغ و خوراکی‌های زبر و ترد می‌توانند زخم را تحریک کنند و بهتر است تا زمان بهبود محدود شوند.
آفت معمولی مسری نیست و نباید با تبخال لب اشتباه گرفته شود.
انتخاب دارو به شدت و نوع آفت بستگی دارد. داروساز می‌تواند برای کاهش درد، فرآورده‌های موضعی یا دهان‌شویه مناسب معرفی کند و در موارد شدید پزشک ممکن است درمان کورتیکواستروئیدی تجویز کند.
آفت‌های مکرر می‌توانند با عواملی مانند استرس، آسیب داخل دهان، برخی مواد غذایی، داروها یا کمبودهایی مانند آهن، روی، فولات و ویتامین‌های گروه B ارتباط داشته باشند.
اگر آفت بیش از سه هفته باقی بماند، بسیار بزرگ باشد، مرتب تکرار شود، خونریزی کند، درد آن شدیدتر شود یا همراه با تب و مشکل در خوردن و نوشیدن باشد، باید توسط پزشک یا دندانپزشک بررسی شود.
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
مطالب مرتبط
