دانمارک روز شنبه اعلام کرد که حاکمیت این کشور بر گرینلند با توافقی که در حال شکلگیری با دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا است و اجازه گسترش قابلتوجه حضور نظامی آمریکا در این جزیره شمالگان را میدهد، خدشهدار نخواهد شد. اما آیا این تو...
دانمارک روز شنبه اعلام کرد که حاکمیت این کشور بر گرینلند با توافقی که در حال شکلگیری با دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا است و اجازه گسترش قابلتوجه حضور نظامی آمریکا در این جزیره شمالگان را میدهد، خدشهدار نخواهد شد. اما آیا این توافق بر چشمداشت ترامپ به این جزیره که پیشتر مدعی شده بود تصاحب آن به دلایل امنیت ملی برای آمریکا ضرورت دارد، پایان خواهد داد؟
مواضع مقامات کپنهاگ و نوک پس از آن مطرح شد که ایالات متحده، دانمارک و گرینلند روز جمعه اعلام کردند که به توافقی رسیدهاند تا آمریکا حضور نظامی خود را در این قلمرو خودمختار دانمارک -عضو ناتو- گسترش دهد، در حالی که از استقرار پایگاه توسط رقبای آمریکا در آنجا جلوگیری میشود. رئیسجمهور آمریکا پیشتر تهدید به تصرف و الحاق گرینلند کرده بود که به موضوعی بحثبرانگیز در روابط با شرکای ناتو تبدیل شد.
جزئیات کلیدی این توافق، از جمله مقیاس تقویت حضور نظامی برنامهریزیشده و این که آیا اختیار رسمی بر سیاست خارجی و منابع به واشنگتن واگذار میشود یا خیر، هنوز علنی نشده است.
خبرگزاری رویترز گزارش داد: دانمارک و گرینلند ابراز امیدواری کردند که این توافق که انتظار میرود هفته آینده در جریان نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل امضا شود، به چندین ماه عدم قطعیت ناشی از تهدیدهای دونالد ترامپ برای به دست گرفتن کنترل این قلمرو پایان دهد.
ترامپ روز جمعه در پیامی در حساب کاربری خود در تروث سوشال مدعی شد که بر اساس این توافق، «ایالات متحده برای همیشه توانایی کامل خواهد داشت که هر آنچه در گرینلند لازم است انجام دهد تا امنیت این جزیره و ایالات متحده آمریکا را تامین و از آن دفاع کند.»
رهبران دانمارک و گرینلند تلاش کردند به مردم خود اطمینان دهند که این توافق به حق تعیین سرنوشت گرینلند و حاکمیت پادشاهی دانمارک احترام خواهد گذاشت.
لارس لوکه راسموسن، وزیر امور خارجه دانمارک، روز شنبه گفت: «دوره عدم قطعیت جای خود را به یک توافق الزامآور خواهد داد که امنیت در قطب شمال و شمال اقیانوس اطلس و در نتیجه امنیت مشترک ما در ناتو و اروپا را تقویت میکند – در حالی که به خطوط قرمز (پادشاهی) دانمارک نیز احترام میگذارد.»
ینس-فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند نیز گفت که توافق پیشنهادی «حاکمیت و تمامیت ارضی پادشاهی ما و حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت را به رسمیت میشناسد.»
در همین راستا، ترامپ روز جمعه گفت که این توافق اجازه «کنترل دائمی ایالات متحده بر امنیت و همه نیازهای دیگر در گرینلند را میدهد» و افزود که هیچ رقیبی هرگز اجازه نخواهد داشت بدون تایید صریح و کتبی واشنگتن، پایگاه یا حضور نظامی در گرینلند داشته باشد یا سرمایهگذاریهای حساس در آنجا انجام دهد.
با این حال، میکل وِدبی راسموسن، استاد علوم سیاسی در دانشگاه کپنهاگ میگوید: «این احتمالا پایان جاهطلبیهای رئیسجمهور ترامپ در رابطه با گرینلند نیست و قطعا پایان منافع راهبردی آمریکا در این قلمرو و منابع آن نیست.»
او گفت که اگر کپنهاگ هر اختیار رسمی به واشنگتن واگذار کند، این پرسش را در گرینلند مطرح میکند که «آیا این آغاز جایگزینی رابطه استعماری با دانمارک با یک رابطه استعماری با ایالات متحده است؟»
تهدیدهای ترامپ که در ژانویه به اوج خود رسید، بحران دیپلماتیکی را ایجاد کرد که روابط درون ناتو را تحت فشار قرار داد و دانمارک و گرینلند را به مذاکراتی سوق داد که هدف آن کاهش فشار بود.
سخنگوی ناتو روز شنبه گفت که این اتحاد از این توافق استقبال میکند، چراکه «به پیشبرد امنیت، ثبات و همکاری در این منطقه حیاتی کمک خواهد کرد.»
با این حال، برخی ساکنان نوک، مرکز گرینلند، درباره روابط نزدیکتر با واشنگتن همچنان بدبین هستند. ماریانه هانسن، ۷۱ ساله و آشپز بازنشسته در نوک به رویترز گفت: «ترامپ باید خیلی خیلی خیلی از گرینلند دور بماند. او نباید انتظار داشته باشد که فرزندان و نوههای ما در آینده آمریکایی شوند.»
