به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس یکی از جذاب ترین بخش های تاریخ فوتبال ایران است؛ رقابتی که بیش از پنج دهه قدمت دارد و طی سال های گذشته شاهد اتفاقات تاریخی، گل های ماندگار، بردهای پرگل، تساوی های جنجالی و لحظات فراموش نشدنی بوده است. تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس از ۱۶ فروردین ۱۳۴۷ آغاز شد؛ روزی که دو تیم برای نخستین بار مقابل یکدیگر قرار گرفتند و مسابقه با نتیجه بدون گل تمام شد. از آن روز تا امروز، تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس با بیش از ۱۰۰ مسابقه رسمی و دوستانه ادامه پیدا کرده و این رقابت به مهم ترین شهرآورد فوتبال ایران تبدیل شده است. دربی فقط یک مسابقه معمولی میان دو تیم نیست و نتیجه آن برای میلیون ها هوادار اهمیت ویژه ای دارد. در طول این سال ها بازیکنان بزرگی در این مسابقه درخشیده اند و برخی از آنها نام خود را برای همیشه در تاریخ شهرآورد ثبت کرده اند. تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس همچنین پر از رکوردهایی است که همچنان دست نخورده باقی مانده اند؛ از پیروزی تاریخی ۶ بر صفر پرسپولیس گرفته تا بردهای متوالی استقلال در سال های ابتدایی این رقابت. آخرین تقابل دو تیم نیز دربی ۱۰۷ بود که با نتیجه یک بر یک به پایان رسید. در این مسابقه، پرسپولیس ابتدا گل زد اما استقلال توانست بازی را به تساوی بکشاند. با این نتیجه، آمار کلی رقابت دو تیم همچنان به سود پرسپولیس باقی ماند. در ادامه، مهم ترین بخش های تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس، آمار کامل بردها، تساوی ها، گل ها، رکوردهای تاریخی و مسابقات ماندگار این دو تیم را بررسی می کنیم.

اولین دربی استقلال و پرسپولیس چه زمانی برگزار شد؟

نخستین مسابقه میان استقلال و پرسپولیس روز ۱۶ فروردین سال ۱۳۴۷ برگزار شد. آن زمان استقلال با نام تاج فعالیت می کرد و پرسپولیس نیز تیمی تازه تاسیس بود که به تدریج جایگاه خود را در فوتبال ایران پیدا می کرد.

اولین شهرآورد در ورزشگاه امجدیه که امروز با نام ورزشگاه شهید شیرودی شناخته می شود برگزار شد. این مسابقه با وجود حساسیت فراوان، بدون گل به پایان رسید و هیچ یک از دو تیم نتوانست دروازه حریف را باز کند.

اندیشه.معاصر نوشت: نخستین دربی اگرچه گل نداشت، اما آغاز رقابتی بود که بعدها به یکی از شناخته شده ترین مسابقات فوتبال آسیا تبدیل شد. در آن دیدار علی دانایی فرد هدایت استقلال و پرویز دهداری هدایت پرسپولیس را بر عهده داشتند و حدود ۲۰ هزار تماشاگر برای تماشای مسابقه به ورزشگاه رفتند.andishemoaser

تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس در سال های ابتدایی

پس از اولین تساوی، دو تیم در سال ۱۳۴۷ یک بار دیگر برابر هم قرار گرفتند. دومین مسابقه نیز با تساوی به پایان رسید و دو تیم در آن دیدار به نتیجه بدون گل دست پیدا کردند.

در سومین تقابل، شرایط تغییر کرد و استقلال توانست با نتیجه ۳ بر یک پرسپولیس را شکست دهد. احمد منشی زاده، علی جباری و کارو حق وردیان برای استقلال گلزنی کردند و ناظم گنجاپور تک گل پرسپولیس را به ثمر رساند. این مسابقه نخستین پیروزی استقلال در تاریخ شهرآورد محسوب می شود.

اندیشه.معاصر نوشت: استقلال در سال های ابتدایی دست بالاتر را در دربی داشت و برای مدتی توانست برتری قابل توجهی مقابل رقیب سنتی خود ایجاد کند. در همین دوران بود که آبی پوشان به چند برد متوالی رسیدند و رکورد چهار پیروزی پشت سر هم را به نام خود ثبت کردند.

آمار کلی دربی استقلال و پرسپولیس

تا پیش از دربی ۱۰۷، دو تیم ۱۰۶ بار با یکدیگر روبه رو شده بودند. در این ۱۰۶ مسابقه، پرسپولیس ۲۹ پیروزی و استقلال ۲۶ پیروزی به دست آورده بودند و ۵۱ مسابقه نیز با تساوی تمام شده بود. دربی ۱۰۷ نیز با تساوی یک بر یک به پایان رسید؛ بنابراین تعداد تساوی های دو تیم افزایش پیدا کرد.

با احتساب دربی ۱۰۷، مجموع رویارویی های ثبت شده به ۱۰۷ مسابقه می رسد؛ پرسپولیس ۲۹ برد، استقلال ۲۶ برد و ۵۲ مسابقه نیز مساوی شده است. البته در آمار شهرآورد، گاهی بسته به شیوه محاسبه مسابقات دوستانه، بازی های نیمه تمام و دیدارهای تعیین تکلیف شده با رای انضباطی، تفاوت هایی در برخی منابع دیده می شود.andishemoaser

اندیشه.معاصر نوشت: در آمار تجمیعی منتشر شده پیش از دربی ۱۰۷، پرسپولیس از نظر تعداد پیروزی و تعداد گل زده برتری داشت. این برتری البته به معنای یک طرفه بودن رقابت نیست؛ استقلال نیز در مقاطع مختلف تاریخی دوره های طولانی شکست ناپذیری و بردهای متوالی داشته است.

جدول آمار کلی دربی

آمار پیش از دربی ۱۰۷، ۲۹ برد برای پرسپولیس، ۲۶ برد برای استقلال و ۵۱ تساوی را ثبت کرده بود و دیدار شماره ۱۰۷ نیز مساوی شد.

پرگل ترین دربی تاریخ؛ برد ۶ بر صفر پرسپولیس

وقتی صحبت از تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس می شود، نمی توان از مسابقه تاریخی ۶ بر صفر گذشت. این دیدار در ۱۶ شهریور ۱۳۵۲ برگزار شد و پرسپولیس موفق شد یکی از سنگین ترین شکست های تاریخ فوتبال استقلال را رقم بزند.

در آن مسابقه همایون بهزادی سه گل زد، ایرج سلیمانی دو بار دروازه استقلال را باز کرد و حسین کلانی نیز یک گل به ثمر رساند. نتیجه نهایی ۶ بر صفر بود و این مسابقه همچنان به عنوان بزرگ ترین پیروزی تاریخ دربی شناخته می شود.

اندیشه.معاصر نوشت: برد ۶ بر صفر پرسپولیس تنها یک نتیجه تاریخی نیست؛ این مسابقه به یکی از مهم ترین خاطرات هواداران سرخ تبدیل شده است. با گذشت بیش از پنج دهه، هیچ یک از دو تیم نتوانسته اند نتیجه ای با اختلاف بیشتر از این در شهرآورد ثبت کنند.

بزرگ ترین برد استقلال در دربی

استقلال نیز در تاریخ شهرآورد پیروزی های سنگینی داشته است. یکی از مشهورترین بردهای آبی پوشان، پیروزی ۳ بر صفر مقابل پرسپولیس است.

استقلال در چند دوره مختلف توانسته با سه گل اختلاف رقیب خود را شکست دهد. پیروزی ۳ بر صفر در جام تخت جمشید در سال ۱۳۵۶ و همچنین برد ۳ بر صفر در جام حذفی سال ۱۳۹۰ از جمله مهم ترین نمونه ها هستند.

اندیشه.معاصر نوشت: اگرچه اختلاف سه گل استقلال با اختلاف شش گل پرسپولیس فاصله دارد، اما بردهای سه گله آبی پوشان نیز در تاریخ دربی اهمیت ویژه ای دارند؛ به ویژه مسابقه جام حذفی سال ۱۳۹۰ که استقلال با سه گل توانست از سد پرسپولیس عبور کند.

استقلال و رکورد چهار برد متوالی در دربی

در سال های ابتدایی شهرآورد، استقلال توانست چهار بار پشت سر هم پرسپولیس را شکست دهد. این رکورد همچنان یکی از مهم ترین آمارهای تاریخی دربی محسوب می شود.

این چهار پیروزی در فاصله مرداد ۱۳۴۷ تا دی ۱۳۴۹ رقم خورد. در آن دوران استقلال با استفاده از تجربه بازیکنان خود توانست برتری محسوسی مقابل رقیب جوان تر خود ایجاد کند.

اندیشه.معاصر نوشت: پرسپولیس نیز بعدها دوره هایی از برتری را تجربه کرد، اما رکورد چهار برد متوالی استقلال همچنان یکی از شاخص ترین رکوردهای تاریخ شهرآورد است.

بهترین گلزنان تاریخ دربی چه کسانی هستند؟

در میان بازیکنان تاریخ شهرآورد، صفر ایرانپاک یکی از درخشان ترین نام هاست. مهاجم فقید پرسپولیس با ۷ گل، در فهرست بهترین گلزنان تاریخ دربی قرار دارد.

حسین کلانی نیز با ۶ گل یکی دیگر از چهره های مهم تاریخ شهرآورد است. از سوی استقلال نیز بازیکنان بزرگی مانند غلامحسین مظلومی و علی جباری در این مسابقه بارها موفق به گلزنی شده اند.

اندیشه.معاصر نوشت: دربی برای بسیاری از مهاجمان فرصتی برای ماندگار شدن بوده است. بعضی بازیکنان شاید در طول دوران فوتبال خود آمار معمولی داشته باشند، اما یک گل در شهرآورد می تواند نام آنها را برای همیشه در ذهن هواداران ثبت کند.

علی پروین؛ رکورددار حضور در دربی

یکی از نام های ماندگار در تاریخ دربی علی پروین است. اسطوره پرسپولیس با ۲۰ بار حضور در شهرآورد، یکی از رکوردداران اصلی تعداد بازی در این مسابقه محسوب می شود.

پروین در دوره ای طولانی در ترکیب پرسپولیس حضور داشت و علاوه بر دوران بازی، بعدها در نقش سرمربی نیز در فضای دربی تاثیرگذار بود.

اندیشه.معاصر نوشت: حضور طولانی مدت بازیکنانی مانند علی پروین نشان می دهد که دربی تنها یک مسابقه برای یک نسل نبوده است. این رقابت از دهه ۴۰ تا امروز نسل های مختلفی از ستاره های فوتبال ایران را به خود دیده است.

دربی های ماندگار پس از انقلاب

پس از انقلاب نیز شهرآورد استقلال و پرسپولیس همچنان به یکی از مهم ترین مسابقات فوتبال کشور تبدیل شد. در دهه های ۶۰ و ۷۰ مسابقات متعددی میان دو تیم برگزار شد که برخی از آنها با نتایج خاص و اتفاقات مهم همراه بود.

پرسپولیس در دهه ۶۰ چند پیروزی مهم مقابل استقلال به دست آورد و در مقابل استقلال نیز در مقاطع مختلف توانست برتری خود را حفظ کند. مسابقات دو تیم در این دوره علاوه بر رقابت باشگاهی، از نظر اجتماعی و هواداری نیز اهمیت زیادی پیدا کرد.

اندیشه.معاصر نوشت: دربی های دهه های ۶۰ و ۷۰ را باید بخشی از هویت فوتبال ایران دانست. بازیکنانی مانند عابدزاده، پروین، ناصر حجازی، فرشاد پیوس، علی دایی و دیگر ستاره های آن دوره در شکل گیری خاطرات هواداران نقش مهمی داشتند.

دربی معروف ۴ بر ۲ پرسپولیس

یکی از مسابقات خاطره انگیز سال های اخیر، پیروزی ۴ بر ۲ پرسپولیس مقابل استقلال بود. این مسابقه در لیگ برتر برگزار شد و به دلیل تعداد گل ها و شرایط خاص بازی، یکی از دربی های ماندگار فوتبال ایران به شمار می رود.

در این دیدار پرسپولیس توانست در یک مسابقه پرهیجان چهار بار دروازه استقلال را باز کند و پاسخ دو گل حریف را نیز بدهد. نتیجه ۴ بر ۲ همچنان یکی از پرگل ترین دربی های دوره لیگ برتر محسوب می شود.

اندیشه.معاصر نوشت: دربی های پرگل معمولا بیش از مسابقات کم گل در حافظه هواداران باقی می مانند و مسابقه ۴ بر ۲ نیز به دلیل رفت و برگشت های متعدد و تغییر شرایط بازی، از همین دسته مسابقات است.

دربی های جام حذفی و حساسیت بیشتر

همه دربی ها در چارچوب لیگ برگزار نشده اند. استقلال و پرسپولیس در جام حذفی نیز چندین بار مقابل یکدیگر قرار گرفته اند و برخی از این مسابقات به دلیل اهمیت صعود، حساسیت بیشتری داشته اند.

یکی از معروف ترین دیدارهای جام حذفی، مسابقه سال ۱۳۹۰ است که استقلال توانست با نتیجه ۳ بر صفر پرسپولیس را شکست دهد. این مسابقه با گل های مجتبی جباری و اسماعیل شریفات به سود استقلال تمام شد.

اندیشه.معاصر نوشت: در جام حذفی، تساوی همیشه پایان کار نیست و همین مسئله باعث شده برخی دربی های این رقابت ها تا وقت اضافه یا ضربات پنالتی ادامه پیدا کنند.

دربی ۹۳؛ تساوی ۲ بر ۲ و ضربات پنالتی

یکی دیگر از مسابقات خاص تاریخ شهرآورد، دیدار نیمه نهایی جام حذفی سال ۱۳۹۹ بود. بازی دو تیم در وقت قانونی و اضافه با نتیجه ۲ بر ۲ تمام شد و سرنوشت تیم صعود کننده در ضربات پنالتی مشخص شد.

استقلال در نهایت در ضربات پنالتی موفق شد با نتیجه ۴ بر یک پیروز شود و در مجموع ضربات پنالتی با حساب ۶ بر ۳ از پرسپولیس عبور کند.

اندیشه.معاصر نوشت: این مسابقه یکی از نمونه های دربی هایی بود که هیجان آن تا آخرین ضربه ادامه داشت و هواداران برای مشخص شدن تیم صعود کننده مجبور شدند تا پایان ضربات پنالتی منتظر بمانند.

دربی ۱۰۵؛ یکی از مهم ترین مسابقات سال های اخیر

دربی ۱۰۵ نیز در تاریخ جدید رقابت دو تیم اهمیت زیادی داشت. این مسابقه در اسفند ۱۴۰۳ برگزار شد و پرسپولیس توانست استقلال را شکست دهد.

این پیروزی با گل های محمدحسین کنعانی زادگان و علی علیپور برای پرسپولیس همراه شد و کوشکی نیز برای استقلال گلزنی کرد. پرسپولیس در نهایت با نتیجه ۲ بر یک برنده شد.

اندیشه.معاصر نوشت: این پیروزی در ادامه روندی قرار گرفت که باعث شد پرسپولیس در سال های اخیر از نظر نتیجه گیری در دربی شرایط بهتری نسبت به استقلال داشته باشد.

دربی ۱۰۶؛ تساوی بدون گل

در دربی شماره ۱۰۶، دو تیم در آذر ۱۴۰۴ مقابل هم قرار گرفتند و مسابقه بدون گل تمام شد. این تساوی یکی دیگر از نتایج نزدیک تاریخ شهرآورد بود.

با توجه به حساسیت مسابقه، دو تیم با احتیاط زیادی بازی کردند و در نهایت هیچ کدام موفق به باز کردن دروازه حریف نشدند. آمار کلی پس از این بازی شامل ۲۹ برد پرسپولیس، ۲۶ برد استقلال و ۵۱ تساوی بود.

اندیشه.معاصر نوشت: تساوی بدون گل دربی ۱۰۶ باعث شد همه نگاه ها به شهرآورد بعدی دوخته شود؛ مسابقه ای که دربی ۱۰۷ نام گرفت و سرانجام با نتیجه یک بر یک به پایان رسید.

دربی ۱۰۷؛ جدیدترین فصل تاریخ شهرآورد

دربی ۱۰۷ چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان برگزار شد. این مسابقه پنجمین دربی استقلال و پرسپولیس بود که خارج از تهران برگزار می شد و نخستین شهرآورد دو تیم در اصفهان محسوب می شد.

در این مسابقه پرسپولیس ابتدا به گل رسید، اما استقلال موفق شد پاسخ گل حریف را بدهد و مسابقه در نهایت با تساوی یک بر یک خاتمه پیدا کرد. به این ترتیب، دو تیم امتیازات را تقسیم کردند و آمار تساوی های تاریخ دربی افزایش یافت.

اندیشه.معاصر نوشت: دربی ۱۰۷ از این نظر نیز قابل توجه بود که برخلاف بسیاری از شهرآوردهای محتاطانه، دو تیم در نیمه دوم فوتبال هجومی تری ارائه کردند و مسابقه با دو گل و چند موقعیت جدی همراه شد.

تاریخچه دربی خارج از تهران

اگرچه نام شهرآورد تهران با ورزشگاه آزادی و ورزشگاه های پایتخت گره خورده است، اما همه دربی ها در تهران برگزار نشده اند.

پیش از دربی ۱۰۷، چهار شهر دیگر سابقه میزبانی از این مسابقه را داشتند. بندرعباس، تبریز و اراک از جمله شهرهایی بودند که در سال های گذشته میزبان شهرآورد شدند و دربی ۱۰۷ نیز در اصفهان برگزار شد.

اندیشه.معاصر نوشت: طبق آمار منتشر شده پیش از دربی ۱۰۷، استقلال در چهار دربی خارج از تهران هنوز موفق به کسب پیروزی نشده بود و حاصل آن مسابقات سه تساوی و یک برد برای پرسپولیس بود.

بیشترین تساوی متوالی در تاریخ دربی

رقابت دو تیم در دوره هایی به شکلی نزدیک دنبال شده که حتی چندین مسابقه پشت سر هم بدون برنده به پایان رسیده است. یکی از طولانی ترین دوره های تساوی متوالی مربوط به فاصله سال های ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۸ است که دو تیم در شش مسابقه متوالی به تساوی رسیدند.

این آمار نشان می دهد که برخلاف برخی دوره ها که یک تیم برتری بیشتری داشته، در مقاطع مختلف فاصله دو تیم بسیار کم بوده است.

اندیشه.معاصر نوشت: تساوی های متوالی یکی از ویژگی های مهم شهرآورد است؛ چرا که حساسیت بالا و ترس از شکست گاهی باعث می شود دو تیم با احتیاط بیشتری وارد مسابقه شوند.

طولانی ترین دوره شکست ناپذیری دربی

در تاریخ شهرآورد، هر دو تیم دوره های شکست ناپذیری داشته اند. استقلال در فاصله خرداد ۱۳۶۹ تا دی ۱۳۷۴ توانست بیش از پنج سال در مقابل پرسپولیس شکست نخورد.

پرسپولیس نیز در دوره ای از تیر ۱۳۹۷ تا خرداد ۱۴۰۲ توانست روند طولانی شکست ناپذیری خود در شهرآورد را حفظ کند.

اندیشه.معاصر نوشت: همین دوره های شکست ناپذیری نشان می دهد که برتری در دربی همیشه ثابت نبوده و در طول تاریخ میان دو تیم جابه جا شده است.

جدول مهم ترین رکوردهای تاریخ دربی

آمار کلی و رکوردهای تاریخی از منابع آماری منتشرشده درباره شهرآورد جمع بندی شده اند.

تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس؛ رقابتی فراتر از فوتبال

تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس فقط فهرستی از نتایج و گلزنان نیست. این مسابقه طی بیش از پنج دهه به بخشی از فرهنگ فوتبال ایران تبدیل شده است. میلیون ها هوادار پیش و پس از هر شهرآورد درباره ترکیب دو تیم، شرایط بازیکنان، عملکرد مربیان، داوری و نتیجه احتمالی صحبت می کنند.

از نخستین تساوی بدون گل در سال ۱۳۴۷ تا برد تاریخی ۶ بر صفر، از چهار برد متوالی استقلال تا دوره های طولانی شکست ناپذیری پرسپولیس، هر دوره از این رقابت داستان مخصوص خود را دارد.

اندیشه.معاصر نوشت: یکی از دلایل ماندگاری دربی این است که هیچ نتیجه ای نمی تواند به صورت قطعی برتری یک تیم را برای همیشه تضمین کند. ممکن است یک تیم سال ها شرایط بهتری داشته باشد، اما در یک مسابقه حساس، شرایط کاملا تغییر کند.

دربی ۱۰۷ نیز نمونه ای از همین رقابت نزدیک بود. استقلال و پرسپولیس در اصفهان مقابل هم قرار گرفتند، هر کدام یک گل زدند و در پایان به یک امتیاز رضایت دادند. این نتیجه باعث شد رقابت دو تیم در آمار کلی همچنان نزدیک باقی بماند.

امروز وقتی از تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس صحبت می کنیم، در واقع از مجموعه ای از خاطرات فوتبال ایران حرف می زنیم؛ خاطراتی که نسل های مختلف هواداران آنها را تجربه کرده اند و هر نسل نیز مسابقات خاص خود را به عنوان مهم ترین دربی زندگی اش به یاد می آورد.

در نهایت، آمار تا پایان دربی ۱۰۷ نشان می دهد که پرسپولیس از نظر تعداد برد همچنان بالاتر از استقلال قرار دارد، اما اختلاف تنها چند پیروزی است و همین موضوع رقابت را جذاب تر می کند. در سوی دیگر، استقلال نیز رکوردهای تاریخی مهمی مانند چهار برد متوالی را در اختیار دارد.

به همین دلیل، تاریخچه دربی استقلال و پرسپولیس همچنان ادامه دارد و هر شهرآورد جدید می تواند فصل تازه ای به این داستان قدیمی اضافه کند؛ داستانی که از سال ۱۳۴۷ آغاز شده و با گذشت بیش از نیم قرن، هنوز یکی از مهم ترین رویدادهای ورزشی ایران است.

پایان/*

ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.