اروپا در حالی به استقبال زمستان میرود که ذخایر گاز این قاره پایینتر از سطح معمول قرار دارد و کاهش ورود گاز طبیعی مایع از خلیج فارس، فشار بر بازار را افزایش داده است. قیمت گاز اروپا در ۸ سپتامبر به بالاترین سطح در بیش از سهونیم سال گذشت...
اروپا در حالی به استقبال زمستان میرود که ذخایر گاز این قاره پایینتر از سطح معمول قرار دارد و کاهش ورود گاز طبیعی مایع از خلیج فارس، فشار بر بازار را افزایش داده است.
قیمت گاز اروپا در ۸ سپتامبر به بالاترین سطح در بیش از سهونیم سال گذشته رسید. قطر، یکی از بزرگترین صادرکنندگان گاز طبیعی مایع جهان، بخش عمده صادرات خود را متوقف کرده و اجرای محمولههای صادراتی به اروپا و آسیا را تا پاییز به دلیل شرایط اضطراری ناشی از جنگ به حالت تعلیق درآورده است.
بر اساس دادههای نهاد زیرساخت گاز اروپا، ذخایر گاز اتحادیه اروپا تا ۱۴ سپتامبر حدود ۶۸ درصد، معادل ۷۷۲ تراواتساعت پر بوده است؛ رقمی که پایینتر از هدف معمول ۹۰ درصدی پیش از زمستان است.
وضعیت قیمتها و ذخایر
بیل فارنپرایس، پژوهشگر مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد گفت قیمت گاز اکنون به بالاترین سطح از آغاز بحران ایران رسیده، هرچند همچنان با اوج قیمتها در سال ۲۰۲۲ فاصله دارد.
اریسا پاسکو، تحلیلگر ارشد گاز اروپا هشدار داد مسئله فقط میزان گاز ذخیرهشده نیست، بلکه توانایی اروپا برای برداشت سریع گاز در دورههای اوج مصرف نیز اهمیت دارد. به گفته او، اروپا برای یک زمستان عادی آماده است، اما در برابر یک زمستان بسیار سرد حاشیه امن کافی ندارد.
برآوردهای مؤسسه «انرژی اَسپکتس» نشان میدهد ذخایر اروپا ممکن است تا پایان اکتبر به حدود ۷۵ میلیارد مترمکعب، معادل ۶۹ درصد ظرفیت، برسد که پایینترین سطح در حدود ۱۴ سال گذشته خواهد بود. این مؤسسه رسیدن ذخایر به ۸۸ تا ۹۰ میلیارد مترمکعب در ابتدای نوامبر را سطحی نسبتاً امن میداند، اما رسیدن به این میزان را در شرایط فعلی بعید ارزیابی میکند.
شرکت مشاورهای «وود مکنزی» نیز پیشبینی کرده است اگر تنگه هرمز برای دو ماه دیگر بسته بماند، ذخایر گاز اروپا به کمتر از ۷۰ درصد برسد. بانک گلدمن ساکس نیز برآورد کرده است قیمت گاز اروپا ممکن است در ماه دسامبر برای تأمین ذخایر کافی به بیش از ۱۰۰ یورو به ازای هر مگاواتساعت برسد.
با این حال، کارشناسان تأکید دارند سناریوی اصلی آنها شامل تمامشدن گاز اروپا نیست و بازار میتواند با افزایش قیمتها و کاهش مصرف، تعادل خود را حفظ کند.
کدام کشورها آسیبپذیرترند؟
آلمان، فرانسه، هلند و اسلواکی از جمله کشورهایی هستند که از برنامه ذخیرهسازی عقبترند. تا ۱۴ سپتامبر، ذخایر آلمان ۵۵.۸ درصد، هلند ۵۲.۵ درصد، فرانسه ۷۶.۷ درصد و اسلواکی ۵۲.۴ درصد بوده است.
آلمان بهعنوان بزرگترین بازار گاز اروپا، آسیبپذیرترین کشور ارزیابی شده و کاهش ذخایر آن میتواند بر کشورهای همسایه نیز تأثیر بگذارد. انگلیس نیز به دلیل ظرفیت اندک ذخیرهسازی فصلی و وابستگی به گاز نروژ و گاز طبیعی مایع در دوره اوج مصرف، با آسیبپذیری بیشتری روبهرو است.
اروپا با چه زمستانی روبهرو خواهد شد؟
کارشناسان میگویند سرمای شدید، کاهش ذخایر و اختلال بیشتر در عرضه گاز طبیعی مایع یا گاز انتقالیافته از طریق خطوط لوله میتواند اروپا را با کمبود جدی مواجه کند. در مقابل، زمستانی معتدل میتواند بخشی از فشار را کاهش دهد.
کمیسیون اروپا تأکید کرده است شرایط فعلی هنوز به معنای بحران فوری در تأمین گاز نیست و اتحادیه اروپا نسبت به بحران انرژی سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ آمادهتر است؛ از جمله به دلیل تنوع بیشتر منابع و افزایش ظرفیت واردات گاز طبیعی مایع.
به گفته فارنپرایس، بازگشایی تنگه هرمز یکی از مهمترین عواملی است که میتواند فشار بر بازار گاز اروپا و قیمتها را کاهش دهد.
