به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛با توجه به تغییرات اعمالشده در نظام سهمیه بندی بنزین از ابتدای سال ۱۴۰۵ و همچنین افزایش قیمت نرخ آزاد بنزین در شهریورماه، یکی از دغدغههای اصلی راکبان موتورسیکلت، میزان سهمیه و نحوه تخصیص آن است. بر اساس آخرین اطلاعیهها، سهمیه موتورسیکلتها دستخوش تغییرات اساسی نشده و همانند سال گذشته باقی مانده است، اما برخی اصلاحات مانند کاهش مدت زمان اعتبار سهمیه، تأثیر مستقیمی بر نحوه استفاده راکبان خواهد داشت. نظام سهمیهبندی و قیمتگذاری بنزین در ایران، همواره یکی از حساسترین حوزههای سیاستگذاری اقتصادی بوده است. با توجه به رشد مصرف بنزین و افزایش فاصله میان تولید و مصرف، دولت تدبیری جدید برای مدیریت مصرف و کاهش هزینههای واردات سوخت به اجرا گذاشته است .
بر اساس آمارهای رسمی، میانگین مصرف بنزین در پنج ماه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که تولید روزانه کشور حدود ۱۲۲ میلیون لیتر برآورد شده است و روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتر کسری از طریق واردات تأمین میشود . این ناترازی، انگیزه اصلی برای اصلاح نظام قیمتگذاری و تشویق به استفاده حداکثری از کارت سوخت شخصی بوده است .
در ادامه این گزارش از اندیشه- معاصر نوشت: به بررسی کامل قانون جدید سهمیهبندی بنزین، سطوح سهگانه قیمتی، تغییرات اعتبار سهمیهها و گروههای مشمول نرخ جدید میپردازیم.
اندیشه- معاصر نوشت: قانون جدید سهمیهبندی بنزین از بامداد سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به اجرا درآمده است. بر اساس این قانون، ساختار سهنرخی عرضه بنزین با تغییراتی در نرخ سوم ادامه خواهد یافت و هدف اصلی آن، مدیریت مصرف، کاهش ناترازی تولید و مصرف و کنترل هزینههای واردات سوخت عنوان شده است .
سطوح سهگانه قیمتی بنزین در سال ۱۴۰۵
با اجرای قانون جدید، بنزین در سه سطح قیمتی عرضه میشود که در جدول زیر به تفکیک ارائه شده است:
بر اساس اعلام معاون وزیر نفت، هیچ تغییری در نرخهای اول و دوم بنزین ایجاد نشده است و سهمیههای اختصاصیافته به خودروها و موتورسیکلتها نیز بدون تغییر باقی مانده است .
نرخ ۱۰ هزار تومانی شامل چه کسانی میشود؟
اندیشه- معاصر نوشت: بر اساس جزئیات اعلامشده، نرخ ۱۰ هزار تومانی برای همه خودروها و همه مصرفکنندگان اعمال نخواهد شد و عمدتاً گروههای زیر را شامل میشود:
سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها: افرادی که کارت سوخت شخصی خود را همراه ندارند یا کارت آنها دچار مشکل شده است .
مصارف مازاد بر سهمیه کارت شخصی: پس از اتمام سهمیه ۱۱۰ لیتری (۶۰+۵۰ لیتر)، بنزین مورد نیاز با نرخ آزاد عرضه میشود .
خودروهای دولتی (به استثنای آمبولانسها) .
خودروهای وارداتی و مناطق آزاد که سهمیه یارانهای آنها حذف شده است .
خودروهای جدیدالانتشار که فاقد سهمیه یارانهای هستند .
نکته مهم: برآوردها نشان میدهد سهمیههای نرخ اول و دوم در مجموع حدود ۸۵ درصد نیاز سوختی مصرفکنندگان را پوشش میدهد و تنها حدود ۱۵ درصد از نیاز ممکن است به استفاده از کارت جایگاه (نرخ ۱۰ هزار تومانی) نیاز داشته باشد .
تغییرات اعتبار و ذخیرهسازی سهمیه بنزین
اندیشه- معاصر نوشت: یکی از تغییرات مهم در سال ۱۴۰۵ که پیش از اجرای نرخ جدید اعمال شده، کاهش مدت زمان ذخیرهسازی سهمیه نرخ اول است .
بر اساس اعلام سخنگوی صنف جایگاهداران سوخت، مدت زمان مجاز برای ذخیرهسازی سهمیه بنزین نرخ اول (۱,۵۰۰ تومانی) از ۶ ماه به ۳ ماه کاهش یافته است . این تغییر از ابتدای سال ۱۴۰۵ اعمال شده و به این معناست که سهمیه نرخ اولی که طی ۳ ماه مصرف نشود، بهطور خودکار از کارت سوخت حذف میشود.
سایر تغییرات اعمالشده در سال ۱۴۰۵:
کاهش سهمیه نرخ دوم خودروهای شخصی: از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر در ماه (پیش از اجرای قانون جدید) .
کاهش ۵۰ درصدی سهمیه خودروهای دوگانهسوز (با استثنای آمبولانسها، خودروهای جانبازان و افراد دارای معلولیت) .
کاهش سهمیه وانتهای بنزینی از ۲۹۰ لیتر به ۲۰۰ لیتر در ماه .
قانون مالکان چند خودرو؛ سهمیه تنها برای یک خودرو
اندیشه- معاصر نوشت: بر اساس مصوبه دولت، افرادی که مالک چند خودروی شخصی هستند، تنها برای یک دستگاه از خودروهای خود، سهمیه بنزین یارانهای (نرخهای اول و دوم) دریافت خواهند کرد .
جزئیات این قانون:
فقط یک خودرو سهمیه یارانهای دارد: مالک باید از طریق سامانه fcs.niopdc.ir نسبت به انتخاب خودروی مورد نظر برای دریافت سهمیه یارانهای اقدام کند .
خودروهای دیگر: مابقی خودروهای شخصی سهمیه یارانهای نخواهند داشت و بنزین مورد نیاز آنها با نرخ آزاد (۱۰ هزار تومان) محاسبه میشود .
مهلت یک ماهه: در صورت عدم انتخاب خودروی اصلی ظرف یک ماه، کارت سوختی که بیشترین تراکنش را در ۳ ماه گذشته داشته است، بهعنوان کارت دارای سهمیه یارانهای تعیین میشود و سایر کارتها باطل میشوند .
استثناها: موتورسیکلتها و خودروهای عمومی (مانند تاکسیها و وانتها) از این قانون مستثنی هستند .
اهداف و دلایل اجرای قانون جدید
دولت اهداف متعددی را برای اجرای این قانون دنبال میکند که مهمترین آنها عبارتند از :
۱. مدیریت مصرف و کاهش ناترازی تولید و مصرف که سالانه میلیاردها دلار هزینه واردات سوخت به کشور تحمیل میکند .
۲. افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی و کاهش وابستگی به کارتهای جایگاه که از ۴۳ درصد به حدود ۲۶ درصد کاهش یافته است .
۳. عدالت در توزیع یارانه با هدف حمایت از اقشار کمدرآمد و تشویق مصرفکنندگان پرمصرف به مدیریت بهتر .
۴. کاهش قاچاق سوخت از طریق شفافسازی و رصد هوشمندتر مصرف .
تذکرات مهم برای مصرفکنندگان
اندیشه- معاصر نوشت: بر اساس اطلاعات موجود، نکات زیر برای مصرفکنندگان بنزین در سال ۱۴۰۵ حائز اهمیت است:
۱. سهمیه شما تغییر نکرده است: سهمیه بنزین خودروهای شخصی همچنان ۶۰ لیتر نرخ اول و ۵۰ لیتر نرخ دوم (مجموعاً ۱۱۰ لیتر) است .
۲. سهمیه موتورسیکلتها تغییری نکرده است: سهمیه موتورسیکلتها ۲۵ لیتر نرخ اول و ۲۰ لیتر نرخ دوم (مجموعاً ۴۵ لیتر) است .
۳. از کارت شخصی استفاده کنید: برای جلوگیری از پرداخت نرخ ۱۰ هزار تومانی، حتماً از کارت سوخت شخصی خود برای سوختگیری استفاده کنید .
۴. سهمیه نرخ اول را بهموقع مصرف کنید: اعتبار سهمیه نرخ اول به ۳ ماه کاهش یافته است و در صورت عدم مصرف، از بین میرود .
۵. مالکان چند خودرو: حتماً در سامانه fcs.niopdc.ir نسبت به انتخاب خودروی اصلی خود اقدام کنید تا سهمیه یارانهای شما قطع نشود .
جمعبندی کاربردی
اندیشه- معاصر نوشت: قانون جدید سهمیهبندی بنزین از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ با هدف مدیریت مصرف و کاهش ناترازی تولید و مصرف به اجرا درآمده است. بر اساس این قانون، نرخهای اول و دوم بنزین و سهمیه خودروهای شخصی و موتورسیکلتها بدون تغییر باقی مانده است، اما نرخ سوم (سهمیه آزاد) از ۵,۰۰۰ به ۱۰,۰۰۰ تومان افزایش یافته است.
اگر صاحب خودروی شخصی هستید، همچنان از سهمیه ۱۱۰ لیتری (۶۰ لیتر نرخ اول و ۵۰ لیتر نرخ دوم) بهرهمند میشوید و با استفاده از کارت سوخت شخصی، نیازی به پرداخت نرخ ۱۰ هزار تومانی ندارید. موتورسیکلتسواران نیز سهمیه ۴۵ لیتری خود را با همان نرخهای قبل دریافت میکنند.
توصیه میشود برای جلوگیری از پرداخت نرخ آزاد، حتماً از کارت سوخت شخصی خود استفاده کنید و سهمیه نرخ اول را حداکثر تا ۳ ماه مصرف کنید تا از بین نرود. همچنین اگر مالک چند خودرو هستید، در سامانه fcs.niopdc.ir نسبت به انتخاب خودروی اصلی برای دریافت سهمیه یارانهای اقدام کنید.
سوالات متداول
۱. نرخهای جدید بنزین در سال ۱۴۰۵ چیست؟
نرخ اول ۱,۵۰۰ تومان، نرخ دوم ۳,۰۰۰ تومان و نرخ سوم (آزاد) ۱۰,۰۰۰ تومان است. نرخهای اول و دوم برای سهمیههای کارت سوخت شخصی و نرخ سوم برای کارت اضطراری جایگاهها و برخی گروههای خاص اعمال میشود .
۲. سهمیه بنزین خودروهای شخصی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
سهمیه ماهانه خودروهای شخصی ۱۱۰ لیتر (۶۰ لیتر نرخ اول و ۵۰ لیتر نرخ دوم) است که بدون تغییر باقی مانده است .
۳. سهمیه بنزین موتورسیکلتها چقدر است؟
سهمیه ماهانه موتورسیکلتها ۴۵ لیتر (۲۵ لیتر نرخ اول و ۲۰ لیتر نرخ دوم) است و تغییری نکرده است .
۴. نرخ ۱۰ هزار تومانی بنزین شامل چه کسانی میشود؟
عمدتاً شامل سوختگیری با کارت اضطراری جایگاهها، خودروهای دولتی، خودروهای وارداتی، مناطق آزاد و مصارف مازاد بر سهمیه میشود .
۵. اعتبار سهمیه نرخ اول چقدر است؟
اعتبار سهمیه نرخ اول (۱,۵۰۰ تومانی) از ۶ ماه به ۳ ماه کاهش یافته است و در صورت عدم مصرف، حذف میشود .
۶. قانون مالکان چند خودرو چیست؟
افرادی که مالک چند خودروی شخصی هستند، تنها برای یک دستگاه از خودروهای خود سهمیه یارانهای دریافت میکنند و مابقی خودروها باید با نرخ آزاد سوختگیری کنند .
۷. چرا نرخ سوم بنزین افزایش یافت؟
افزایش نرخ سوم با هدف مدیریت مصرف، کاهش ناترازی تولید و مصرف (که روزانه حدود ۱۰ میلیون لیتر کسری دارد) و کاهش هزینههای واردات سوخت انجام شده است .
۸. آیا کارت سوخت جایگاهها همچنان در دسترس است؟
بله، کارتهای جایگاه همچنان بدون محدودیت در اختیار مردم هستند، اما هدف این است که مردم برای جلوگیری از پرداخت نرخ بالاتر، از کارت شخصی خود استفاده کنند .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.