18:07 - 2026/06/18

اخبار روانشناسی | میسوفونیا یا بیزاری شدید از صدا در شبکه‌ های اجتماعی؛ نوجوانان از تصویر نادرست این اختلال گلایه دارند / میسوفونیا چیست؟

میسوفونیا (Misophonia) نوعی اختلال عصبی-روانی است که در آن فرد نسبت به برخی صداهای خاص مانند جویدن غذا، صدای نفس کشیدن، ضربه زدن با خودکار یا کلیک کردن حساسیت شدید نشان می‌دهد.

اخبار روانشناسی | میسوفونیا یا بیزاری شدید از صدا در شبکه‌ های اجتماعی؛ نوجوانان از تصویر نادرست این اختلال گلایه دارند / میسوفونیا چیست؟

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ میسوفونیا یا بیزاری شدید از صدا در شبکه‌های اجتماعی؛ نوجوانان از تصویر نادرست این اختلال گلایه دارند. فعالان نوجوان می‌گویند نمایش میسوفونیا و بیزاری شدید از صدا در فضای مجازی اغلب نادرست است و باعث سوءبرداشت درباره این اختلال می‌شود

در حالی که شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی در افزایش آگاهی عمومی درباره اختلالات روان‌شناختی ایفا می‌کنند، دو نوجوان فعال در حوزه آگاهی‌بخشی درباره «میسوفونیا» هشدار داده‌اند که بسیاری از محتواهای منتشرشده در فضای مجازی تصویری ناقص و گاه گمراه‌کننده از این اختلال ارائه می‌دهند.

این نوجوانان معتقدند تمرکز بیش از حد بر خشم و عصبانیت، همچنین تشخیص‌های عجولانه در شبکه‌های اجتماعی، باعث شده است بسیاری از افراد درک درستی از میسوفونیا نداشته باشند.

میسوفونیا چیست؟

میسوفونیا (Misophonia) نوعی اختلال عصبی-روانی است که در آن فرد نسبت به برخی صداهای خاص مانند جویدن غذا، صدای نفس کشیدن، ضربه زدن با خودکار یا کلیک کردن حساسیت شدید نشان می‌دهد.

این واکنش‌ها می‌توانند شامل اضطراب، استرس، ناراحتی شدید، خشم و حتی واکنش‌های جسمانی باشند. با این حال متخصصان تأکید می‌کنند که میسوفونیا بسیار پیچیده‌تر از صرفاً «عصبانی شدن از صداها» است.

نگرانی نوجوانان از کلیشه «خشم و پرخاشگری»

سوفی وایت (Sophie Y) و کلی ام (Kelly M)، دو نوجوان ۱۷ ساله و از فعالان حوزه آگاهی‌بخشی درباره میسوفونیا، معتقدند شبکه‌های اجتماعی تصویری نادرست از مبتلایان ارائه می‌کنند.

کلی می‌گوید:

«بسیاری از ویدئوهای فضای مجازی فقط افرادی را نشان می‌دهند که ظاهراً به خاطر صداهای خاص عصبانی می‌شوند. این محتواها شاید باعث شوند افراد بیشتری با نام میسوفونیا آشنا شوند، اما واقعیت این اختلال بسیار فراتر از خشم و ناراحتی است.»

سوفی نیز معتقد است بسیاری از افراد مبتلا به میسوفونیا برخلاف تصور عمومی، افرادی درون‌گرا و خجالتی هستند و معمولاً خشم خود را به دیگران منتقل نمی‌کنند.

او توضیح می‌دهد:

«گاهی افراد مبتلا احساس خشم یا ناامیدی شدیدی دارند، اما این احساسات را بیشتر به سمت خودشان هدایت می‌کنند تا دیگران. در نتیجه نمایش آن‌ها به عنوان افراد پرخاشگر می‌تواند برچسب منفی و نادرستی ایجاد کند.»

تشخیص میسوفونیا در تیک‌تاک و اینستاگرام؛ یک نگرانی جدید

یکی دیگر از مشکلاتی که این نوجوانان مطرح کرده‌اند، افزایش محتوایی است که در آن برخی افراد یا حتی افرادی که خود را متخصص معرفی می‌کنند، صرفاً بر اساس چند نشانه ساده، کاربران را به داشتن میسوفونیا متهم یا تشویق به خودتشخیصی می‌کنند.

کلی در این باره می‌گوید:

«بعضی ویدئوها می‌گویند اگر از صدای جویدن بدتان می‌آید، احتمالاً میسوفونیا دارید. این نوع محتوا بیشتر شبیه جذب بازدید است تا آموزش علمی و دقیق.»

به گفته کارشناسان، تشخیص اختلالات روان‌شناختی نیازمند ارزیابی تخصصی است و نمی‌توان تنها بر اساس چند ویدئوی کوتاه در شبکه‌های اجتماعی به نتیجه‌گیری قطعی رسید.

اخبار روانشناسی | میسوفونیا یا بیزاری شدید از صدا در شبکه‌ های اجتماعی؛ نوجوانان از تصویر نادرست این اختلال گلایه دارند / میسوفونیا چیست؟

اخبار روانشناسی | میسوفونیا یا بیزاری شدید از صدا در شبکه‌ های اجتماعی؛ نوجوانان از تصویر نادرست این اختلال گلایه دارند / میسوفونیا چیست؟

مشکل اصلی؛ اختلالی پیچیده در قالب ویدئوهای چندثانیه‌ای

سوفی معتقد است ماهیت شبکه‌های اجتماعی باعث می‌شود بسیاری از پیچیدگی‌های میسوفونیا در فرایند تولید محتوا از بین برود.

او می‌گوید:

«شبکه‌های اجتماعی بر خلاصه‌سازی و انتقال سریع پیام تمرکز دارند. به همین دلیل بسیاری از جزئیات مهم و پیچیدگی‌های میسوفونیا در این فرایند حذف می‌شود.»

پژوهشگران نیز تأکید می‌کنند که میسوفونیا هنوز یک حوزه نسبتاً نوظهور در مطالعات علمی محسوب می‌شود و بسیاری از ابعاد آن همچنان در حال بررسی است. بنابراین ارائه توضیحات ساده‌سازی‌شده می‌تواند به سوءبرداشت‌های جدی منجر شود.

نوجوانان چه انتظاری از شبکه‌های اجتماعی دارند؟

این دو فعال نوجوان خواستار ارائه تصویری دقیق‌تر و متعادل‌تر از میسوفونیا در فضای مجازی هستند.

سوفی معتقد است افزایش آگاهی عمومی درباره این اختلال ضروری است، اما این آگاهی باید بر پایه اطلاعات معتبر و علمی شکل بگیرد.

کلی نیز می‌گوید:

«میسوفونیا یک چالش واقعی است که افراد زیادی هر روز با آن زندگی می‌کنند، اما نباید به موضوعی تابو تبدیل شود. این جامعه از افرادی تشکیل شده که از یکدیگر حمایت می‌کنند و به هم کمک می‌کنند. اگر شبکه‌های اجتماعی بتوانند تصویر درست و دقیقی از ما ارائه دهند، تأثیر بزرگی بر درک عمومی خواهند داشت.»

با افزایش نقش شبکه‌های اجتماعی در اطلاع‌رسانی درباره سلامت روان، نگرانی‌ها درباره انتشار اطلاعات ناقص یا نادرست نیز بیشتر شده است. فعالان نوجوان حوزه میسوفونیا معتقدند نمایش این اختلال صرفاً به عنوان واکنش خشمگینانه به صداها، تصویری ناقص و گمراه‌کننده ایجاد می‌کند. به باور آن‌ها، آگاهی‌بخشی دقیق و علمی می‌تواند به کاهش سوءبرداشت‌ها و حمایت بهتر از افراد مبتلا کمک کند.

میسوفونیا  چیست؟

واژه میسوفونیا از دو کلمه یونانی ساخته شده است:

  • Miso = نفرت یا بیزاری شدید
  • Phonia = صدا

بنابراین میسوفونیا به معنی «بیزاری شدید از صدا» است، اما در واقع موضوع فقط دوست نداشتن صدا نیست.

افراد مبتلا به میسوفونیا معمولاً با شنیدن برخی صداها دچار واکنش‌های شدید جسمی و روانی می‌شوند؛ مانند:

  • عصبانیت ناگهانی
  • اضطراب و تنش شدید
  • احساس خفگی یا فشار در بدن
  • تپش قلب
  • نیاز فوری به ترک محیط
  • احساس درماندگی یا آشفتگی شدید
  • در برخی موارد خشم شدید یا گریه

این واکنش‌ها معمولاً غیرارادی هستند و فرد نمی‌تواند به راحتی آن‌ها را کنترل کند.

صداهای محرک میسوفونیا کدام‌اند؟

رایج‌ترین صداهایی که می‌توانند باعث تحریک میسوفونیا شوند عبارت‌اند از:

  • صدای جویدن غذا
  • ملچ‌ملوچ کردن
  • صدای نفس کشیدن
  • خرناس کشیدن
  • کلیک خودکار یا مداد
  • ضربه زدن روی میز
  • صدای تایپ کردن
  • جویدن آدامس
  • قورت دادن آب یا غذا
  • سرفه یا عطسه‌های مکرر
  • صدای پا یا تکان دادن مداوم پا

جالب است که بسیاری از این صداها برای افراد دیگر کاملاً عادی هستند، اما برای فرد مبتلا می‌توانند بسیار آزاردهنده باشند.

مغز فرد مبتلا چه واکنشی نشان می‌دهد؟

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که در افراد مبتلا، برخی بخش‌های مغز هنگام شنیدن صداهای محرک بیش‌فعال می‌شوند؛ به‌ویژه:

  • قشر اینسولا (Insula) که با پردازش احساسات و واکنش‌های بدنی مرتبط است.
  • بخش‌هایی از سیستم هشدار مغز که مسئول واکنش به تهدید هستند.

به همین دلیل مغز این افراد صداهای معمولی را مانند یک تهدید جدی تفسیر می‌کند.

میسوفونیا فقط عصبانیت نیست

یکی از بزرگ‌ترین سوءبرداشت‌ها این است که فکر کنیم مبتلایان فقط زود عصبانی می‌شوند.

در حالی که بسیاری از آن‌ها بیشتر این احساسات را تجربه می‌کنند:

  • استرس شدید
  • اضطراب
  • شرمندگی از واکنش خود
  • احساس گناه
  • انزوا و دوری از جمع
  • خستگی روانی ناشی از تحمل صداها

بعضی افراد حتی مهمانی‌ها، رستوران‌ها یا سفرهای خانوادگی را به دلیل ترس از صداهای محرک محدود می‌کنند.

چه کسانی بیشتر درگیر می‌شوند؟

میسوفونیا معمولاً از دوران کودکی یا نوجوانی شروع می‌شود و بسیاری از افراد می‌گویند اولین بار در حدود ۹ تا ۱۳ سالگی متوجه حساسیت شدید خود شده‌اند.

شدت آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است:

  • برخی فقط چند صدای خاص را تحمل نمی‌کنند.
  • برخی در محیط‌های شلوغ دچار فشار روانی شدید می‌شوند.
  • برخی حتی با دیدن حرکات مرتبط با صدا، مثل جویدن، تحریک می‌شوند.

آیا میسوفونیا بیماری رسمی است؟

میسوفونیا هنوز به طور کامل در همه نظام‌های تشخیصی روان‌پزشکی به عنوان یک اختلال مستقل ثبت نشده است، اما در سال‌های اخیر پژوهش‌های علمی درباره آن به شدت افزایش یافته و بسیاری از متخصصان آن را یک اختلال واقعی و قابل توجه می‌دانند.

امروزه کلینیک‌ها و پژوهشگران متعددی در جهان روی درمان و شناخت بهتر آن کار می‌کنند.

آیا درمان دارد؟

درمان قطعی شناخته‌شده‌ای برای همه افراد وجود ندارد، اما روش‌هایی می‌توانند به کاهش علائم کمک کنند:

  • روان‌درمانی شناختی-رفتاری (CBT)
  • آموزش مدیریت استرس
  • تکنیک‌های آرام‌سازی
  • استفاده از صدای پس‌زمینه یا نویز سفید
  • هدفون‌های کاهنده صدا
  • تمرین‌های تنظیم هیجان
  • حمایت خانواده و اطرافیان

در بسیاری از موارد، فهمیده شدن توسط اطرافیان خودش بخش مهمی از کمک به فرد مبتلاست.

تفاوت میسوفونیا با حساسیت معمولی به صدا

حساسیت معمولی به صدا

مثال: صدای بلند در خیابان یا موسیقی خیلی بلند

واکنش: ناراحتی معمولی

مثال: صدای آرام جویدن یک نفر کنار شما

واکنش: اضطراب، خشم، تنش شدید، فرار از موقعیت

اگر بخواهیم به زبان ساده برای مخاطب عمومی توضیح دهیم، می‌توان گفت:

«میسوفونیا نوعی حساسیت شدید عصبی-روانی به صداهای خاص است که باعث می‌شود فرد هنگام شنیدن صداهایی مانند جویدن، نفس کشیدن یا ضربه زدن، واکنش‌هایی مانند اضطراب، خشم یا ناراحتی شدید را تجربه کند؛ واکنش‌هایی که بسیار فراتر از یک دلخوری معمولی از صدا هستند.»

میسوفونیا به معنای «اعصاب ضعیف» یا «بهانه‌گیری» نیست.

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند این وضعیت با نحوه پردازش صداها در مغز ارتباط دارد و می‌تواند کیفیت زندگی، روابط خانوادگی، تحصیل و کار افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

بنابراین بهتر است به جای تمسخر یا سرزنش افراد مبتلا، این مشکل را به عنوان یک چالش واقعی روان‌شناختی و عصبی در نظر بگیریم.

نویسنده: جواد آل‌حبیب | کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی

پایان/*

.

 

مطالب مرتبط

فروشگاه برنجستان
آخرین اخبار