طرح ساماندهی کارکنان دولت که با هدف حذف شرکتهای واسطه و تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی در دستگاههای اجرایی تدوین شده، همچنان در مسیری پرفرازونشیب قرار دارد . بر اساس آخرین اخبار، دولت با تصویب نظام پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی از ابتدا...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ طرح ساماندهی کارکنان دولت یکی از مهمترین موضوعات حوزه استخدام و اشتغال کشور است که سرنوشت نزدیک به یک میلیون نیروی شرکتی شاغل در دستگاههای اجرایی را تحت تأثیر قرار میدهد . این طرح که ابتدا با عنوان «طرح ساماندهی کارکنان دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه» در مجلس تدوین شد، با هدف حذف شرکتهای پیمانکاری تأمین نیروی انسانی و ایجاد امنیت شغلی برای نیروهای شرکتی طراحی شده است .
با گذشت چندین سال از آغاز این فرآیند، همچنان ابهامات و موانع متعددی بر سر راه اجرای کامل طرح وجود دارد. در این گزارش، آخرین وضعیت طرح ساماندهی کارکنان دولت، جزئیات مصوبه جدید و موانع پیشرو بررسی شده است.
بر اساس آخرین مصوبه هیئت وزیران که در پنجم مرداد ۱۴۰۵ به تصویب رسیده است، نظام پرداخت به نیروهای شرکتی شاغل در دستگاههای اجرایی تغییر کرده است. بر اساس این مصوبه، حقوق و مزایای نیروهای شرکتی باید بهصورت مستقیم و بدون واسطه به حساب خود آنان واریز شود .
رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور، علاءالدین رفیعزاده، با اشاره به اینکه این مصوبه پنجم مرداد ابلاغ شده و همه دستگاههای اجرایی موظفاند از همین ماه اجرای آن را آغاز کنند، اعلام کرده است که تلاش میشود از ماه آینده، حقوق نیروهای شرکتی همانند نیروهای رسمی، پیمانی و قراردادی از طریق سامانه متمرکز سازمان اداری و استخدامی پرداخت شود .
جدول زمانبندی اجرای مصوبه:
| عنوان | تاریخ اجرا | توضیح |
|---|---|---|
| ابلاغ مصوبه | ۵ مرداد ۱۴۰۵ | تصویب در هیئت وزیران |
| تأیید هیئت تطبیق مجلس | ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ | تأیید نهایی توسط هیئت تطبیق مقررات مجلس |
| آغاز پرداخت مستقیم | اوایل پاییز ۱۴۰۵ | پیشبینی اجرا از ماه آینده |
سامانه «سایر» برای افزایش شفافیت
سامانه «سایر» با هدف ثبت اطلاعات همه نیروهای شرکتی راهاندازی شده است تا ضمن افزایش شفافیت و امکان نظارت دقیقتر، مشکلاتی مانند تأخیر در پرداخت حقوق، پرداخت به افراد غیرواقعی و سایر نارساییهای موجود برطرف شود .
با وجود پرداخت مستقیم حقوق، اصلیترین خواسته نیروهای شرکتی یعنی تبدیل وضعیت به استخدام رسمی یا پیمانی همچنان با موانع جدی روبرو است. رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور اعلام کرده است که تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی نیازمند قانون است و در حال حاضر هیچ مجوزی برای تبدیل وضعیت بدون آزمون وجود ندارد .
رفیعزاده در این باره توضیح داده است: «طرح ساماندهی کارکنان از سال ۱۳۹۹ میان مجلس، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام در رفتوآمد بوده و به دلیل ایرادهایی از جمله مغایرت با سیاستهای کلی نظام، از جمله سیاست کوچکسازی دولت، تاکنون به نتیجه نرسیده است» .
وی همچنین درباره تفاوت مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی در دو نظام استخدامی هشدار داده است: «در قانون کار، تقریباً همه دریافتیهای فرد مشمول کسور بازنشستگی است، اما در قانون مدیریت خدمات کشوری، تنها حقوق مندرج در حکم کارگزینی مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی قرار میگیرد و مزایا در این محاسبات لحاظ نمیشود. به همین دلیل، افرادی که تنها دو یا چند سال تا بازنشستگی فاصله دارند، به هیچ عنوان نباید در شرایط فعلی تبدیل وضعیت به قرارداد کار معین را بپذیرند؛ زیرا این اقدام میتواند به کاهش دریافتی دوران بازنشستگی آنان منجر شود» .
بر اساس اعلام معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان اداری و استخدامی، طرح ساماندهی کارکنان دولت دو مرحله دارد :
۱. مرحله اول: حذف شرکتهای واسطه و امضای قرارداد مستقیم نیروهای شرکتی با دستگاههای دولتی
۲. مرحله دوم: تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی به استخدام رسمی یا پیمانی
بر اساس اعلام عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، گروههای مشمول طرح ساماندهی کارکنان دولت شامل دو گروه اصلی هستند :
گروه اول: نیروهای دارای مدرک کارشناسی و پایینتر
گروه دوم: نیروهای دارای مدرک بالاتر از کارشناسی
طبق دستور رئیسجمهور، ابتدا شرکتهای واسطه حذف و در مرحله بعد نیروهای شرکتی در این دو گروه ساماندهی میشوند .
برای حمایت از نیروهای شرکتی در مسیر تبدیل وضعیت، دولت امتیاز ویژهای برای آنها در آزمونهای استخدامی در نظر گرفته است :
به ازای هر سال سابقه خدمت: یک امتیاز اضافه
حداکثر امتیاز: تا سقف ۴ امتیاز
رفیعزاده درباره این امتیاز تأکید کرده است: «آزمونهای استخدامی هر سال برگزار میشود و حتی یکدهم نمره نیز میتواند در نتایج نهایی تأثیرگذار باشد. از این رو، چهار امتیاز پیشبینیشده، امتیاز قابل توجهی است و میتواند شانس این افراد را برای قبولی در آزمون و استخدام رسمی یا پیمانی افزایش دهد» .
همچنین سابقه بیمهپردازی این افراد نیز به سقف سنی مجاز برای شرکت در آزمونهای استخدامی اضافه خواهد شد .
با وجود تصویب مصوبه جدید، برخی فعالان کارگری و نمایندگان مجلس نسبت به کافی نبودن این اقدام انتقاد دارند. یک فعال کارگری با اشاره به مصوبه جدید هیئت وزیران تأکید کرده است: «پرداخت مستقیم دستمزد اگرچه گامی در جهت شفافیت مالی است، اما بدون حذف شرکتهای واسطه و برقراری قرارداد مستقیم، چالش امنیت شغلی و تبعیض استخدامی این نیروها حل نخواهد شد» .
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز با بیان اینکه «تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی قصه پرغصهای است که همچنان ما با آن گرفتاریم»، بر ضرورت حذف شرکتهای واسطه تأکید کرده است .
۱. پرداخت مستقیم حقوق، راهکار نهایی نیست: اگرچه پرداخت مستقیم حقوق گامی مثبت است، اما امنیت شغلی نیروهای شرکتی را تضمین نمیکند و آنها همچنان در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارند .
۲. ثبتنام در سامانه متمرکز الزامی است: نیروهای شرکتی برای دریافت حقوق مستقیم، باید اطلاعات خود را در سامانه سازمان اداری و استخدامی ثبت کنند .
۳. تبدیل وضعیت نیازمند قانون است: تا زمانی که مجلس قانون جدیدی در این زمینه تصویب نکند، امکان تبدیل وضعیت عمومی نیروهای شرکتی وجود ندارد و تنها مسیر، شرکت در آزمونهای استخدامی با امتیاز ویژه است .
۴. هشدار درباره کاهش حقوق بازنشستگی: افرادی که به بازنشستگی نزدیک هستند، باید با دقت بیشتری شرایط تبدیل وضعیت را بررسی کنند، زیرا ممکن است با کاهش دریافتی دوران بازنشستگی مواجه شوند .
۵. پیگیری از طریق کمیسیون اجتماعی مجلس: نیروهای شرکتی میتوانند مطالبات خود را از طریق نمایندگان خود در کمیسیون اجتماعی مجلس پیگیری کنند .
طرح ساماندهی کارکنان دولت در شهریور ۱۴۰۵ در مرحله اجرای گام نخست خود قرار دارد. با تصویب نظام پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی، از ابتدای پاییز این نیروها حقوق خود را بدون واسطه و از طریق سامانه متمرکز سازمان اداری و استخدامی دریافت خواهند کرد . با این حال، تبدیل وضعیت این نیروها به استخدام رسمی یا پیمانی همچنان با موانع قانونی روبرو است و نیازمند تصویب قانون جدید در مجلس شورای اسلامی میباشد .
به نیروهای شرکتی توصیه میشود با ثبت اطلاعات خود در سامانه متمرکز سازمان اداری و استخدامی، زمینه دریافت حقوق مستقیم را فراهم کنند و برای تبدیل وضعیت، منتظر اعلام زمان برگزاری آزمونهای استخدامی با امتیاز ویژه باشند. همچنین پیگیری مطالبات از طریق نمایندگان مجلس و کمیسیون اجتماعی میتواند در تسریع روند قانونی این طرح مؤثر باشد .
۱. طرح ساماندهی کارکنان دولت چیست و چه اهدافی را دنبال میکند؟
طرح ساماندهی کارکنان دولت با هدف حذف شرکتهای واسطه تأمین نیروی انسانی، ایجاد امنیت شغلی و تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی شاغل در دستگاههای اجرایی به استخدام رسمی یا پیمانی تدوین شده است .
۲. آخرین وضعیت طرح ساماندهی کارکنان دولت در شهریور ۱۴۰۵ چیست؟
دولت گام نخست طرح را با تصویب نظام پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی برداشته است. اما تبدیل وضعیت این نیروها به دلیل موانع قانونی همچنان در هالهای از ابهام است .
۳. آیا نیروهای شرکتی بدون آزمون تبدیل وضعیت میشوند؟
خیر، بر اساس اعلام سازمان اداری و استخدامی، تبدیل وضعیت نیروهای شرکتی تنها از طریق آزمون استخدامی امکانپذیر است و در حال حاضر هیچ مجوزی برای تبدیل وضعیت بدون آزمون وجود ندارد .
۴. امتیاز ویژه نیروهای شرکتی در آزمونهای استخدامی چقدر است؟
نیروهای شرکتی به ازای هر سال سابقه خدمت، یک امتیاز و حداکثر تا سقف ۴ امتیاز در آزمونهای استخدامی دریافت میکنند .
۵. چه زمانی پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی اجرا میشود؟
بر اساس پیشبینی رئیس سازمان اداری و استخدامی، پرداخت مستقیم حقوق نیروهای شرکتی از ابتدای پاییز ۱۴۰۵ (ماه آینده) آغاز میشود .
۶. نیروهای شرکتی برای دریافت حقوق مستقیم چه اقدامی باید انجام دهند؟
نیروهای شرکتی باید اطلاعات خود را در سامانه متمرکز سازمان اداری و استخدامی ثبت کنند تا زمینه دریافت حقوق مستقیم فراهم شود .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
