به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ کارشناسان روانشناسی کودک و تربیت تأکید می کنند که کودکان از سنین بسیار پایین ( حتی پیش از ۲ سالگی ) تفاوت های فیزیکی ، فرهنگی و رفتاری را تشخیص می دهند و این توانایی تشخیص تفاوت ها ، پایه ای برای شکل گیری نگرش های آنها نسبت به تنوع در آینده است . بنابراین ، آموزش مهارت نرمش و مدارا به کودکان ، یکی از مهمترین وظایف والدین و مربیان محسوب می شود . برای آموزش این مهارت به کودک ، می توان از روش های مختلفی استفاده کرد : ایجاد محیطی امن برای گفتگو درباره تفاوت ها و تشویق به پرسش درباره آنها ، معرفی کتاب ها و فیلم هایی با شخصیت های متنوع و از فرهنگ های مختلف ، تشویق کودک به همدلی با احساسات دیگران و تمرین نه گفتن به تبعیض و بی احترامی در موقعیت های روزمره . این مهارت به کودک کمک می کند تا در آینده به فردی انعطاف پذیر ، پذیرای تفاوت ها و توانمند در ایجاد روابط سالم تبدیل شود .

در دنیای متنوع و در عین حال بسته امروز که هر یک از ما می‌توانیم خود را در فضای شخصی‌مان منزوی کنیم، نرمش و مدارا نقش محوری دارد. این یکی از مهارت‌های نرمی است که از سنین پایین برای کودک مفید است و در زندگی آینده‌اش او را همراهی می‌کند.. مدارا به معنای احترام به تفاوت‌های میان عقاید، باورها، فرهنگ‌ها، قومیت‌ها و سبک‌های زندگی مردم است. مدارا به معنای به رسمیت شناختن و قدردانی از تنوع بدون تبعیض یا تحمیل یک دیدگاه واحد است. مدارا به معنای موافقت با همه چیز نیست، بلکه به معنای همزیستی مسالمت‌آمیز و احترام به آنچه با آن مخالفیم، است.
حقیقت این است که مدارا کردن، مهارتی است که فرزندان ما با آن متولد نمی‌شوند و استعداد ذاتی برای آن نیز ندارند. رفتار طبیعی‌شان به سمت حس مالکیت و تمایل به موافقت همه با گرایش آنها دارد. بنابراین، بزرگسالان باید این ارزش را از سنین پایین در کودکان القا کنند. پس فرزندان ما چگونه می‌توانند مدارا کردن را یاد بگیرند؟

فرزندان ما از همان ابتدا مغرضانه رفتار می‌کنند

کودکان به راحتی تفاوت‌ها را درک می‌کنند. فرزند شما، حتی قبل از اینکه پنج ساله شود، ممکن است با اشاره به کسی و پرسیدن با صدای بلند «چرا او سیاه‌پوست است؟» یا «چرا او روی ویلچر می‌نشیند؟» شما را متعجب و شگفت‌زده کند. این لحظه – با وجود سن کمش – فرصتی طلایی برای کودک است تا سفر خود را برای درک، پذیرش و تحمل تفاوت‌ها آغاز کند.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۷ در مجله «دیوالاپمنت سایِنس» منتشر شد، نشان می‌دهد تعصب از اوایل کودکی شروع می‌شود و کودکان دریافت‌کنندگان منفعل اطلاعات نیستند، بلکه نقش فعالی در شکل‌دهی و انتقال نگرش‌ها میان گروه‌ها دارند.

در این مطالعه، کودکان به صورت تصادفی به گروه‌هایی تقسیم شدند، سپس داستان‌هایی به آنها ارائه شد که برخی حاوی اطلاعات مثبت درباره گروه خودشان و برخی دیگر حاوی اطلاعات منفی درباره گروه‌های دیگر بودند. کودکان داستان‌هایی را ترجیح می‌دادند که به نفع گروه خودشان بود و نسبت به سایر گروه‌ها جانبدارانه عمل می‌کردند.

براساس این مطالعه، کودکان در پدیده‌ای مشابه، آنچه بزرگسالان به عنوان «سوگیری تأییدی» می‌شناسند، بیشتر پذیرای اطلاعات جانبدارانه‌ای هستند که از دیدگاه آنها پشتیبانی می‌کند. این زمانی اتفاق می‌افتد که ما درباره یک موضوع خاص نظری اتخاذ می‌کنیم و تمایل داریم از اطلاعاتی استفاده کنیم که با آن نظر همسو و سازگار باشد و در عین حال سایر اطلاعات را نادیده بگیریم.

مدارا چه فایده‌ای برای کودک دارد؟

مدارا با غنی‌سازی جهان‌بینی کودک، به رشد فردی او کمک می‌کند و به ساختن جامعه‌ای قوی و متنوع یاری می‌رساند. مدارا به معنای احترام، مهربانی، انعطاف‌پذیری، مهارت‌های خوب گوش دادن و مشاهده‌ی فعال و پذیرش تفاوت‌ها به عنوان بخشی از غنا و تنوع جهان است.

در سطح شخصی، فرزند شما وقتی نرمش و مدارا کردن را یاد می‌گیرد، از مزایای مادام‌العمر آن بهره‌مند می‌شود؛ این مهارت عزت‌نفس را افزایش می‌دهد. وقتی کودکی به دیگران احترام می‌گذارد، از آنها قدردانی می‌کند و آنها را می‌پذیرد، می‌تواند خودش را نیز بپذیرد – به خصوص وقتی که اشتباه می‌کند – و در نتیجه از خودزنی اجتناب می‌کند و اعتماد به نفس بیشتری پیدا می‌کند.

مدارا کردن نقش مهمی در روابط کودک با همسالان خود ایفا می‌کند و او را قادر می‌سازد تا به شیوه‌ای سازنده با اختلافات و تعارضات برخورد کند. این امر به او اجازه می‌دهد تا به دیگران گوش دهد و در صورت بروز اختلاف در طول بازی یا سایر فعالیت‌ها به توافق برسد.

مدارا کردن همچنین به کودک کمک می‌کند تا در گروه‌های مختلف دوستان ادغام شده، به بازی‌های تیمی بپردازد و پرخاشگری را کاهش ‌دهد. با گذشت زمان، فرزند شما حتی ممکن است به یک میانجی در حل اختلافات همسالان تبدیل شود و درک عمیق‌تری از دیگران پیدا کند.

همانطور که وب‌سایت «گیا اینفینتل» اشاره می‌کند، وقتی کودکی بتواند مهربان و پذیرا باشد، عموماً شادتر است.

کودک چگونه نرمش و مدارا کردن را می‌آموزد؟

این امر با بزرگسالان اطراف او شروع می‌شود. رفتارها، واکنش‌ها و حتی ترس‌های والدین و معلمان الگوهایی هستند که کودک از آنها پیروی و تقلید می‌کند.

نرمش و مدارا با پذیرش بی‌قید و شرط کودک و ایجاد حس امنیت در او آغاز می‌شود. پذیرش خود، توسط کودک نقطه آغاز پذیرش دیگران است. بنابراین، ارزش‌های قدردانی و احترام را در خانواده تقویت کنید. کودک تا زمانی که در خانه احساس ارزشمندی و امنیت نکند، به دیگران احترام نخواهد گذاشت.

همانطور که در وب‌سایت «چایلد دیوالاپمنت ‌اینفو» آمده است؛ با توجه به سن فرزندتان، می‌توانید گفت‌وگویی آزاد با او درباره این تفاوت‌ها آغاز کنید. کودکان به راحتی متوجه تفاوت‌های میان افراد می‌شوند، بنابراین کنجکاوی آنها را ارضا کنید و به سوالاتشان صادقانه و محترمانه پاسخ دهید.

در واقع، نرمش ما جایی تمام می‌شود که دانش ما به پایان می‌رسد؛ ترسی که مانع از پذیرش آنچه نمی‌فهمیم یا با آن مخالفیم می‌شود، از آنجا شروع می‌شود و این ترس ممکن است به طرد شدن، سپس انتقاد یا حمله تبدیل شود.

قبل از اینکه تصورات غلط فرزندتان را اصلاح کنید و به او بگویید که همه افراد از نظر ارزش برابرند، او را تشویق کنید تا شک و تردیدها و احساسات خود را بیان کند. اجازه دهید سخنش را بیان کند و سوال بپرسد. کودکان امروزه در معرض حجم وسیعی از اطلاعات قرار دارند که بسیاری از آنها غیرقابل اعتماد هستند، بنابراین به هنگام پاسخ دادن به سوالاتشان صبور باشید.

گام‌های عملی برای القای نرمش و مدارا

*از شوخی کردن یا به کار بردن القاب توهین‌آمیز نسبت به دیگران خودداری کنید. کودکان رفتار ما را مشاهده و تقلید می‌کنند. به فرزندتان بیاموزید که کنایه زدن راهی برای تفریح ​​و خنده نیست و احترام به دیگران با احترام به کلماتی که به کار می‌بریم، آغاز می‌شود.

*بعضی از کودکان نرمش و مدارا کردن را دشوار می‌دانند، بنابراین به تدریج به آنها آموزش دهید. اگر از دست زدن به یکی از اسباب‌بازی‌هایش امتناع می‌کند، خیلی زود است که از او بخواهید همه چیز را با دیگران به اشتراک بگذارد. برای مثال، می‌توان با کودک توافق کرد که برخی بازی‌ها را با دیگران به اشتراک بگذارد تا آمادگی و پذیرش بیشتری پیدا کند.

*کودکان را قادر سازید تا دیدگاه و نظرات خود را بدون جریحه‌دار کردن احساسات دیگران بیان کنند و به آنها کار گروهی و پذیرش برد و باخت را آموزش دهید.

*کودک را تشویق کنید تا در مورد قدرت کلمات و اینکه چگونه زبان و ارتباط غیرکلامی می‌توانند منبع احترام یا بی‌احترامی باشند، تأمل کنند. تصاویر یا موقعیت‌هایی را به او نشان دهید تا درباره آنها فکر کرده و بحث کند.

*از داستان‌ها و خاطرات خودتان استفاده کنید و یک نقشه جهان را با او باز کنید تا درباره فرهنگ‌های مختلفی که نمی‌شناسد برایش توضیح دهید و در مورد چندفرهنگی بودن به عنوان بخشی از زندگی صحبت کنید.

*داستان‌ها، قصه‌ها و فیلم‌ها نمونه‌های بسیار خوبی از تنوع و مدارا هستند و فرصتی برای بحث و گفت‌وگو درباره آداب و رسوم و سنت‌های مختلف فراهم می‌کنند. کودک از طریق گفت‌وگو، مدارا را می‌آموزد و نمونه‌های واقعی از موقعیت‌هایی که ما این ارزش را در آنها اعمال می‌کنیم، درک می‌کند.

*اگر در فیلم یا سریال تلویزیونی صحنه‌ای دیدید که شامل رفتارهای غیرقابل تحمل است، آن را با فرزندتان در میان بگذارید و در مورد آسیبی که می‌تواند به دیگران وارد کند صحبت کنید.

*سفرهای خانوادگی فرصت بسیار خوبی برای ملاقات با کودکان جدیدی است که فرزندتان قبلاً با آنها روبرو نشده است و به او کمک می‌کند تا بفهمد دنیای وسیعی برای کشف وجود دارد. اگر فرصتی برای بازدید از شهرها یا مناطق مختلف پیش آمد، می‌توان از آن برای معرفی این مکان‌ها و افرادی که در آنجا زندگی می‌کنند به کودک استفاده کرد.

*با دادان با اخبار و اطلاعات و به‌روز نگه داشتن فرزندتان، به او در درک واقعیت کمک کنید و وی را در موقعیت‌هایی که افراد متنوع حضور دارند، چه در ورزش، مدرسه، سفرها یا مهدکودک، درگیر کنید تا بفهمد که تفاوت، بخش طبیعی از زندگی روزمره است.

در نهایت، در طول فرآیند آموزش این ارزش به او، اجازه دهید کودک با سرعت خودش رشد کند. از او به یکباره انتظارات زیادی نداشته باشید و استانداردهای غیرواقعی تعیین نکنید. به او زمان دهید تا بفهد و بر اساس توانایی‌هایش تغییر کند. هدف این نیست که کودک به کمال برسد، بلکه هدف این است که یاد بگیرد انسانیت را در دیگران ببیند، حتی وقتی که از هر نظر با او متفاوت هستند.

پایان/*

ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.