نیروی هوافضای سپاه پاسداران در نخستین واکنش نظامی مستقیم تهران پس از حدود یک ماه، پایگاههای مورد استفاده نیروهای آمریکایی در اردن را هدف قرار داد؛ اقدامی که همزمان با تشدید تحولات پیرامون تنگههرمز، پیامی روشن درباره گستره توان پاسخگویی ایران به واشنگتن ارسال کردهاست. اندیشکده نظامی «دیفنس سکیوریتی آسیا» روز دوشنبه، در گزارشی تحلیلی به بررسی زوایای مختلف پاسخ موشکی – پهپادی ایران پرداخته است که مهمترین محورهای آن را در ادامه میخوانید.
هدف؛ دو پایگاه آمریکایی
- سپاه پاسداران اعلام کرد بامداد دوشنبه، در یک عملیات هماهنگ، از موشکهای بالستیک و پهپادهای تهاجمی علیه پایگاه هوایی «ملک حسین» و پایگاه «الازرق» در اردن استفاده کردهاست؛ تأسیساتی که نیروهای آمریکایی از آنها استفاده میکنند.
- ایران اعلام کرد حملاتش خسارتهای قابل توجهی به زیرساختهای فنی، تأسیسات تعمیراتی و مناطق آمادهسازی جنگندهها وارد کردهاست.
پایگاه الازرق؛ مرکز مهم عملیات هوایی آمریکا
- پایگاه هوایی «موفق السلطی» در منطقه «الازرق»، حدود ۱۰۰ کیلومتری شرق امان قرار دارد و دارای دو باند طولانی است.
- این پایگاه، مرکز اصلی استقرار جنگندههای اردن و یکی از مراکز مهم اعزامی آمریکا در منطقه محسوب میشود.
- الازرق علاوه بر جنگندههای F-۱۶ اردن، میزبان یا پشتیبان حضور هواپیماهای آمریکایی است؛ از جمله:
- اف.۳۵ ای
- اف.۱۵ ای
- ای ۱۰ سی
- یی ای ۱۸ جی
- ام. کیو ۹
- هواپیماهای ترابری
- بالگردها
- آمریکا از سال ۲۰۱۹ دستکم ۱۴۳ میلیون دلار برای توسعه این پایگاه هزینه کردهاست.
- این سرمایهگذاری شامل زیرساختهای حملونقل هوایی، اطلاعاتی، پشتیبانی نزدیک هوایی، عملیات ویژه، نجات پرسنل، مناطق بارگیری، تاکسیویها، تأسیسات زیربنایی و برج جدید کنترل ترافیک هوایی بودهاست.
- این موضوع، الازرق را از یک پایگاه جنگنده اردنی به یک مرکز مهم عملیات تهاجمی و لجستیکی تبدیل کردهاست.
هدف قرار دادن زیرساخت تعمیر و آمادهسازی جنگندهها
- تصاویر مربوط به افزایش نیروهای آمریکایی در ماه فوریه، حضور بیش از ۶۰هواپیمای رزمی، شامل حدود ۱۸فروند F-۳۵ و بیش از دو فروند دهتایی F-۱۵ را نشان میداد؛ هرچند ترکیب نیروها براساس نیازهای عملیاتی تغییر کردهاست.
- ترکیب هواگردها:
- جنگندههای پنهانکار
- هواپیماهای تهاجمی
- سامانههای جنگ الکترونیک
- پهپادها
- قابلیتها:
- نفوذ هوایی
- سرکوب رادار
- جمعآوری اطلاعات
- هدفیابی
- اجرای حملات دقیق
راهبرد عملیات تهاجمی سپاه چیست؟
- هواپیماهای C-۱۳۰ و C-۱۷ نیز این پایگاه را به شبکه لجستیکی گستردهتری متصل میکنند.
- این هواپیماها انتقال تسلیحات، قطعات یدکی، نیرو و تجهیزات پشتیبانی را انجام میدهند.
- تمرکز سپاه بر تأسیسات تعمیراتی و مناطق آمادهسازی جنگندهها، نشاندهنده تلاش برای ضربه زدن به توان تولید پروازهای عملیاتی» است، نه صرفاً تخریب باندهای پروازی.
- آسیب به تجهیزات تشخیصی، سامانههای مأموریتی، ذخایر قطعات یا نیروی متخصص، سبب زمینگیر شدن هواپیماها و کاهش سرعت عملیات میشود.
العدید؛ حلقه سوخترسانی قدرت هوایی آمریکا
- ازسوی دیگر، انتشار گزارشهایی درباره به صدا درآمدن آژیرهای هشدار در قطر، احتمال گسترش عملیات ایران به سمت پایگاه العدید را نیز مطرح کرد.
- اهمیت العدید: قابلیت سوخترسانی هوایی
- مزیتها:
- افزایش برد پروازی
- افزایش مداومت پروازی
- افزایش انعطاف عملیاتی جنگندهها، بمبافکنها و هواپیماهای شناسایی آمریکا
- هدف: هدف قرار گرفتن هواپیماهای سوخترسان آمریکایی
- اهمیت:
- تحت تاثیر قرار گرفتن مأموریتهای هوایی آمریکا
- کاهش زمان حضور هواپیماها بر فراز اهداف
فشار همزمان بر پدافند و لجستیک آمریکا
- راهبرد: گسترش جغرافیایی حملات
- اهمیت: مواجه شدن پدافند آمریکا و متحدانش با یک نیاز سهوجهی؛ حفاظت همزمان از:
- پایگاههای هوایی اردن
- عملیات سوخترسانی قطر
- نیروهای دریایی آمریکا
- مصرف موشکهای رهگیر
- طولانی شدن چرخه بارگذاری مجدد
- کاهش ذخایر دفاعی
- نکات ویژه:
- ایران برای ایجاد اثر عملیاتی، الزاماً نیازمند نابودی کامل یک پایگاه نیست.
- اصابت به سامانههای سوخت، رادارها، تأسیسات تعمیراتی یا محل استقرار نیروها نیز میتواند سبب توقف مأموریتها و انجام بازرسیهای گسترده شود.
- ترکیب موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها نیز دفاع را پیچیدهتر میکند، چراکه هریک سرعت، ارتفاع و مسیر پروازی متفاوتی دارند.
گسترش درگیری به دریای عمان
- بامداد دوشنبه گزارشهایی درباره شلیک موشکهای کروز ضدکشتی به سمت دریای عمان نیز منتشر شدهاست.
- این موضوع میتواند نشاندهنده پیوند میان حملات به پایگاههای هوایی آمریکا و فشار بر نیروهای دریایی و مسیرهای تجاری پیرامون تنگه هرمز باشد.
- دریای عمان، دروازه دریایی بیرونی تنگه هرمز است و فعالیت موشکی در آن میتواند بر عملیات اسکورت دریایی، مسیر حرکت نفتکشها و فعالیتهای شناسایی تأثیر بگذارد.
