بر اساس قانون کار و تامین اجتماعی، مادران شاغل پس از تولد فرزند، ۹ ماه مرخصی زایمان با حقوق دریافت میکنند و در صورت تولد دوقلو یا چندقلو، این مدت به ۱۲ ماه افزایش مییابد . شرط اصلی دریافت این مرخصی و کمک هزینه بارداری، پرداخت حداقل ۶۰ ر...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ مرخصی زایمان یکی از اساسیترین حقوق قانونی مادران شاغل در ایران است که با هدف حمایت از سلامت مادر و نوزاد و حفظ امنیت شغلی مادران طراحی شده است . با اصلاح قوانین در سال ۱۳۹۲، مدت این مرخصی از ۶ ماه به ۹ ماه افزایش یافت و همگام با سیاستهای افزایش جمعیت، محدودیتهای مربوط به تعداد فرزندان نیز لغو شد . در این گزارش، به بررسی کامل شرایط، مدت، حقوق و نحوه ثبت درخواست مرخصی زایمان پرداخته شده است.
مدت مرخصی زایمان در ایران، ۹ ماه (۲۷۶ روز) است . این مدت برای مادرانی که یک فرزند به دنیا میآورند، در نظر گرفته شده است .
موارد خاص:
زایمان دوقلو یا چندقلو: مدت مرخصی به ۱۲ ماه افزایش مییابد تا مادر فرصت بیشتری برای مراقبت از فرزندان خود داشته باشد .
حداقل سه ماه پس از زایمان: بر اساس قانون، حداقل ۳ ماه از این مرخصی باید پس از تولد نوزاد استفاده شود .
نکته: مادران میتوانند با تشخیص پزشک و دریافت گواهی، تا ۲ ماه از مرخصی را در ماههای پایانی بارداری استفاده کنند .
برای استفاده از مرخصی زایمان و دریافت کمک هزینه بارداری از سازمان تامین اجتماعی، مادران شاغل باید شرایط زیر را داشته باشند :
| شرط | توضیح |
|---|---|
| حداقل سابقه بیمه | پرداخت حداقل ۶۰ روز حق بیمه در یک سال پیش از زایمان |
| عدم اشتغال در دوران مرخصی | در طول مرخصی نباید در محل کار حضور داشته باشد یا حقوق دریافت کند |
| اشتغال در زمان درخواست | در زمان اعلام بارداری باید مشغول به کار یا در مرخصی استحقاقی باشد |
| بیمه اجباری تامین اجتماعی | بیمه مادر باید از نوع اجباری باشد |
نکته مهم: نوع قرارداد (رسمی، پیمانی یا موقت) مانع استفاده از مرخصی زایمان نیست و هرگونه محدودیت برای فرزندان چهارم و بیشتر از سال ۱۳۹۲ لغو شده است .
مدارک زیر برای ثبت درخواست مرخصی زایمان و دریافت کمک هزینه بارداری ضروری است :
گواهی پزشک معالج (تایید کننده بارداری و تاریخ زایمان)
خلاصه پرونده ترخیص از بیمارستان
اصل و کپی شناسنامه مادر و پدر
شناسنامه فرزند یا گواهی ولادت
کد بیمه تامین اجتماعی مادر
درخواست کتبی مرخصی
حقوق دوران مرخصی زایمان، به صورت غرامت دستمزد از سوی سازمان تامین اجتماعی پرداخت میشود .
فرمول محاسبه:
مبلغ پرداختی = (تعداد روزهای استراحت تجویز شده) × (دو سوم میانگین دستمزد روزانه در ۹۰ روز پیش از شروع استراحت)
نکات کلیدی درباره حقوق مرخصی:
مبلغ پرداختی معادل دو سوم آخرین دستمزد است .
این مدت به عنوان سابقه کاری محاسبه میشود و عیدی و سنوات نیز به فرد تعلق میگیرد .
پرداخت میتواند به صورت یکجا یا ماهانه (با درخواست بیمه شده) انجام شود .
مبلغ بدون کسر سه روز اول محاسبه و پرداخت میشود .
مادران باردار در صورت بروز مشکلات یا بیماریهای مرتبط با بارداری، میتوانند با تأیید پزشک از مرخصی استعلاجی استفاده کنند .
| مدت مرخصی استعلاجی | شرایط تأیید |
|---|---|
| کمتر از ۱۵ روز | گواهی پزشک معالج کافی است |
| ۱۵ تا ۶۰ روز | تایید پزشک معتمد سازمان تامین اجتماعی ضروری است |
| بیش از ۶۰ روز | تایید شورای پزشکی تامین اجتماعی مورد نیاز است |
نکته مهم: این مرخصی مجزا از مرخصی زایمان است و از مدت آن کسر نمیشود .
بر اساس ماده ۷۸ قانون کار، مادران شاغل تا پایان ۲ سالگی فرزند خود، حق استفاده از مرخصی شیردهی را دارند .
مدت: به ازای هر ۳ ساعت کار، نیم ساعت مرخصی برای شیردهی
جمع روزانه: حداکثر یک ساعت در روز
قابل ذخیره یا تبدیل به وجه نقد نیست
بر اساس قانون اصلاح قوانین تنظیم جمعیت و خانواده، پدران شاغل نیز میتوانند از مرخصی تشویقی استفاده کنند .
مدت مرخصی: ۱۴ روز (دو هفته) برای پدرانی که همسر شاغل آنها در مرخصی زایمان است .
توجه: برای شاغلان در قوای سهگانه و بخش عمومی غیردولتی، این مدت ۳ روز است .
طبق قانون، قرارداد کار در دوران مرخصی زایمان به حالت تعلیق در میآید و کارفرما موظف است پس از پایان مرخصی، مادر را به همان شغل قبلی بازگرداند . در صورت عدم پذیرش یا اخراج، فرد میتواند از طریق اداره کار شکایت کند .
ثبت صحیح در لیست بیمه: در دوران مرخصی زایمان، کارفرما باید کارکرد فرد را صفر ثبت کند، اما گزینه «ترک کار» را انتخاب نکند .
عدم دریافت همزمان حقوق: در این دوره نباید به صورت همزمان از کارفرما حقوق دریافت کرد .
ثبت درخواست در سامانه: برای ثبت درخواست مرخصی، به سامانه eservices.tamin.ir مراجعه کرده و بخش «حمایتهای کوتاه مدت» را انتخاب کنید .
مرخصی زایمان در سال ۱۴۰۵ با مدت ۹ ماه و امکان افزایش به ۱۲ ماه در زایمانهای چندقلو، یکی از مهمترین حمایتهای قانونی از مادران شاغل است. شرط اصلی دریافت این مرخصی، پرداخت حداقل ۶۰ روز حق بیمه در یک سال پیش از زایمان است و حقوق آن معادل دو سوم آخرین دستمزد توسط سازمان تامین اجتماعی پرداخت میشود. مادران میتوانند برای ثبت درخواست، به سامانه eservices.tamin.ir مراجعه کنند و مدارک مورد نیاز را بارگذاری کنند. پس از پایان مرخصی، کارفرما موظف به بازگرداندن مادر به شغل قبلی است و در صورت تخلف، امکان شکایت از طریق اداره کار وجود دارد .
۱. مرخصی زایمان چند ماه است؟
مدت مرخصی زایمان ۹ ماه است و در صورت تولد دوقلو یا چندقلو، به ۱۲ ماه افزایش مییابد .
۲. شرط دریافت مرخصی زایمان چیست؟
پرداخت حداقل ۶۰ روز حق بیمه در یک سال پیش از زایمان و مشغول به کار بودن در زمان درخواست .
۳. حقوق مرخصی زایمان چقدر است؟
معادل دو سوم آخرین دستمزد روزانه که بر اساس میانگین ۹۰ روز آخر محاسبه میشود .
۴. چگونه مرخصی زایمان را ثبت کنم؟
از طریق سامانه eservices.tamin.ir و بخش «حمایتهای کوتاه مدت» با بارگذاری مدارک مورد نیاز .
۵. آیا مرخصی زایمان برای پدران هم وجود دارد؟
بله، پدران شاغل میتوانند از ۱۴ روز مرخصی تشویقی استفاده کنند .
۶. مرخصی شیردهی تا چه سنی قابل استفاده است؟
تا پایان ۲ سالگی فرزند، مادران میتوانند از مرخصی شیردهی استفاده کنند .
۷. اگر کارفرما پس از مرخصی، مرا به کار قبلی بازنگرداند، چه باید کرد؟
میتوانید با ارائه مدارک به اداره کار شکایت کنید .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
