در حالی که تورم نقطهبهنقطه مواد خوراکی به بیش از ۱۳۳ درصد رسیده و قدرت خرید خانوارها را به شدت کاهش داده است، اعتبار فعلی کالابرگ الکترونیکی پاسخگوی نیازهای معیشتی جامعه کارگری نیست. از سوی دیگر، دولت ضمن تأکید بر اینکه فعلاً تصمیمی ب...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ شکاف عمیق میان درآمد و هزینههای زندگی در ماههای اخیر به یک بحران معیشتی برای اقشار کمدرآمد، بهویژه کارگران و بازنشستگان، تبدیل شده است. در حالی که مرکز آمار ایران تورم ماهانه کشور را ۵.۹ درصد اعلام کرده، تورم نقطهبهنقطه مواد خوراکی و آشامیدنی به رقم خیرهکننده ۱۳۳.۹ درصد رسیده است . این یعنی یک خانواده برای تهیه همان سبد غذایی سال گذشته، اکنون باید بیش از دو برابر هزینه کند و پروتئین و مواد مغذی ضروری بیش از پیش از سفرۀ خانوارهای کمدرآمد حذف شده است.
در چنین شرایطی، نگرانیها از تأثیر تورمیِ هرگونه تغییر در قیمت بنزین، که در روزهای اخیر با اظهارات مسئولان درباره مدیریت مصرف سوخت قوت گرفته، نگرانیها را دوچندان کرده است. دولت ضمن تکذیب تصمیم قطعی برای گرانکردن بنزین، از اجرای ابزارهای مدیریتیِ غیرقیمتی در حوزه سوخت و احتمال تغییراتی در نظام توزیع آن در آینده خبر داده است .
آمارهای رسمی نشان میدهد که فشار تورمی بهطور نامتناسبی بر کالاهای اساسی متمرکز شده است. در شرایطی که تورم نقطهبهنقطه کل کشور ۸۸.۶ درصد است، این رقم برای گروه خوراکیها و آشامیدنیها به ۱۳۳.۹ درصد رسیده است . در این میان، روغنها و چربیها با تورم ۲۷۸.۴ درصدی، گوشت قرمز و سفید با ۱۷۱.۵ درصد و لبنیات و تخممرغ با ۱۵۱.۹ درصد، سنگینترین ضربهها را به سفره خانوارها وارد کردهاند .
مصطفی شریف، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، در گفتوگو با ایلنا، کالابرگ الکترونیکی را عملاً به «یارانه نقدی بیاثر» تشبیه کرده و گفته است که افزایش قیمتها با میزان این حمایتها تناسبی ندارد . به گفته وی، در حال حاضر سبد معیشت حداقلی کارگران حدود ۴۵ میلیون تومان برآورد شده، در حالی که حداقل دستمزد سال ۱۴۰۵ با احتساب مزایا چیزی حدود ۲۵ میلیون تومان است که کمتر از نیمی از هزینههای حداقلی زندگی را پوشش میدهد .
شریف تأکید کرده است که اگر دولت بخواهد حمایتهای معیشتی را با چاپ پول پیش ببرد، باید منتظر موج سهمگینتری از تورم باشد و تنها راهکار بدون تورم، انتقال منابع از دهکهای پردرآمد به خانوارهای آسیبپذیر است .
در هفتههای اخیر، بحثها درباره مدیریت مصرف سوخت شدت گرفته است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با تأکید بر اینکه سهمیههای بنزین هیچ تغییری در حجم و قیمت نخواهند داشت، از هزینه ۶ میلیارد دلاری واردات بنزین و قیمت تمامشده حدود ۷۰ هزار تومانی آن سخن گفته و اعلام کرده است که جمعبندی نهایی درباره «نرخ سوم» هنوز انجام نشده است .
با این حال، اظهارات او نشان میدهد که اجرای سیاستهای مدیریت مصرف بنزین قطعی است و دولت ناگزیر از اجرای راهکارهایی برای ایجاد تعادل در مصرف است . همچنین محمدصادق عظیمیفر، معاون وزیر نفت، هشدار داده که در صورت ادامه روند بالای مصرف و تداوم محدودیتهای تولید، دولت ممکن است ناچار به اتخاذ تصمیمات مدیریتی در نظام توزیع سوخت شود .
گروهی از بازنشستگان در بیانیهای نسبت به تبعات هرگونه افزایش قیمت بنزین هشدار داده و اعلام کردهاند که «وعدههای هیچ چیز گران نمیشود عملی نشده است و بعد از گرانی بنزین به تدریج شاهد موج خزنده تورم در قیمت کالاها و خدمات خواهیم بود» . به گفته این گروه، تأثیرات ویرانگر افزایش قیمت سوخت، بار دیگر بر دوش زحمتکشان فرود خواهد آمد.
در شرایطی که نگرانی از افزایش قیمت بنزین بالا گرفته، برخی مسئولان وعده دادهاند که منابع حاصل از آن صرف کالابرگ خواهد شد. با این حال، مرتضی افقه، استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز، این رویه را یک «تجربه شکستخورده» خوانده و گفته است که این سیاست در گذشته نیز محکوم به شکست بوده، زیرا «سرعت تورم بیش از یارانه است» و یارانه ثابت میماند در حالی که تورم هفته به هفته افزایش مییابد .
وی تأکید کرده است که «این قبیل طرحهای مثلاً ترمیمی، قبل از اجرا محکوم به شکست هستند» و دولت باید به جای تکرار این چرخه معیوب، به فکر اصلاح ساختار مالی و کاهش بودجهخواران باشد .
بازنشستگان و کارگران در شرایطی با تورم افسارگسیخته خوراکیها و کاهش شدید قدرت خرید روبرو هستند که ابزار حمایتی دولت، یعنی کالابرگ، عملاً توانایی جبران این شکاف را ندارد. در همین حال، با وجود تأکید دولت بر عدم افزایش قیمت بنزین در حال حاضر، اظهارات مسئولان درباره مدیریت مصرف سوخت و احتمال تغییر در نظام توزیع، نگرانیها را از بروز یک شوک تورمی جدید افزایش داده است. تجربه گذشته نشان داده که وعده جبران گرانیها با کالابرگ، در عمل نتوانسته از کاهش قدرت خرید اقشار آسیبپذیر جلوگیری کند و نگرانی اصلی بازنشستگان و کارگران، تداوم این روند و تشدید فشار بر معیشت آنهاست.
۱. نرخ تورم مواد خوراکی در سال جاری چقدر بوده است؟
بر اساس جدیدترین آمار مرکز آمار ایران، تورم نقطهبهنقطه مواد خوراکی و آشامیدنی به ۱۳۳.۹ درصد رسیده که به مراتب بالاتر از تورم عمومی کشور است .
۲. آیا قیمت بنزین در آینده نزدیک افزایش مییابد؟
دولت تأکید کرده که در حال حاضر تصمیمی برای افزایش قیمت بنزین ندارد و سهمیهها تغییری نخواهند کرد، اما از اجرای سیاستهای مدیریت مصرف و احتمال تغییر در نظام توزیع سوخت در صورت لزوم سخن گفته است .
۳. چه ارتباطی بین گرانی بنزین و کالابرگ وجود دارد؟
برخی مسئولان وعده دادهاند که منابع حاصل از مدیریت مصرف سوخت به کالابرگ اختصاص خواهد یافت، اما کارشناسان معتقدند این رویه در گذشته نیز نتوانسته از کاهش قدرت خرید جلوگیری کند و تنها به افزایش تورم دامن میزند .
۴. اعتبار کالابرگ در آینده افزایش مییابد؟
سخنگوی دولت اعلام کرده که در حال حاضر تصمیمی برای افزایش مبلغ کالابرگ اتخاذ نشده و هرگونه افزایش منوط به تأمین منابع مالی پایدار است .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
