در فاصله ۳۶ ساعت گذشته، چندین زمینلرزه بزرگ در نقاط مختلف جهان رخ داده است که مهمترین آنها دو زمینلرزه پیاپی در ونزوئلا با بزرگای ۷.۲ و ۷.۵، یک زمینلرزه به بزرگای ۶.۹ تا ۷.۰ در سواحل شمال شرقی ژاپن و یک زمینلرزه ۵.۶ ریشتری در شمال ...
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ببین و بخون؛ طی ۳۶ ساعت گذشته، زمین در چندین نقطه از کرهی زمین لرزید. از آمریکای لاتین تا شرق آسیا و غرب آمریکای شمالی، لرزههای پی در پی خبرساز شده و توجه جهانیان را به خود جلب کرده است. در این گزارش، به بررسی دقیق بزرگترین این زمینلرزهها، ابعاد خسارتها، واکنش دولتها و مهمتر از همه، تحلیل علمی این رویدادها از منظر ارتباط احتمالی آنها با یکدیگر میپردازیم.
ونزوئلا در عصر روز ۲۴ ژوئن (۳ تیر) شاهد یک رویداد لرزهای بیسابقه بود. بر اساس دادههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، دو زمینلرزه بزرگ با فاصلهای تنها چند ثانیه از یکدیگر، منطقه مرکزی-شمالی این کشور را لرزاندند . نخستین لرزه با بزرگای ۷.۲ و دومی که قدرت بیشتری داشت، با بزرگای ۷.۵ ثبت شد . مرکز این زمینلرزهها در نزدیکی شهر یوماره در ایالت یاراکوی، در فاصله حدود ۱۶۰ کیلومتری غرب پایتخت، کاراکاس، و در عمق ۱۳ کیلومتری زمین قرار داشت .
آخرین گزارشهای رسمی از مقامات ونزوئلا حاکی از آن است که تاکنون ۳۲ نفر جان خود را از دست دادهاند و بیش از ۷۰۰ نفر نیز زخمی شدهاند . این آمار همچنان در حال بهروزرسانی است و نگرانی از افزایش تعداد تلفات با ادامه عملیات جستوجو و نجات در زیر آوارها وجود دارد .
شدت خسارتها در ایالت لاگوایرا و پایتخت، کاراکاس، بسیار چشمگیر بوده است :
فروریختن ساختمانها: دهها ساختمان مسکونی و تجاری در کاراکاس و شهرهای اطراف فرو ریخته یا به شدت آسیب دیدهاند .
آسیب به زیرساختها: لرزههای شدید باعث ترکخوردگی معابر، قطع گسترده برق و اینترنت در بسیاری از مناطق کاراکاس و تعطیلی فرودگاه بینالمللی مایکتیا شده است .
بحران اعلام شده: دولت ونزوئلا وضعیت اضطراری اعلام کرده و ستاد فرماندهی عملیات اضطراری را برای هماهنگی عملیات امداد و نجات فعال نموده است . همچنین بیش از ۲۰ پسلرزه، کار امدادگران را با دشواری بیشتری مواجه کرده است .
پس از وقوع این لرزهها، سیستم هشدار سونامی ایالات متحده، هشداری را برای پورتوریکو، جزایر ویرجین و مناطق تحت قلمرو بریتانیا صادر کرد و نسبت به امواج خطرناک در سواحل ونزوئلا نیز هشدار داد . با این حال، حدود یک ساعت بعد، این هشدار لغو شد .
تنها ۳۰ تا ۴۰ دقیقه پس از وقوع زمینلرزههای ونزوئلا، در سوی دیگر کره زمین، سواحل شمال شرقی ژاپن لرزید . بر اساس اعلام سازمان زمینشناسی آمریکا و مرکز ملی لرزهنگاری هند، این زمینلرزه با بزرگای بین ۶.۹ تا ۷.۰ در ساعت ۷:۳۰ صبح روز ۲۵ ژوئن (به وقت محلی) روی داد . مرکز این زلزله در اقیانوس آرام، در سواحل استان ایواته و در عمق حدود ۵۰ تا ۶۴ کیلومتری زمین ثبت شد .
خوشبختانه، به دلیل وقوع در دریا و عمق نسبتاً مناسب، این زمینلرزه خسارتهای جدی در پی نداشت . نخستوزیر ژاپن، سانائه تاکائیچی، بلافاصله یک تیم ویژه برای مدیریت بحران تشکیل داد و ضمن اطمینان از عدم وجود خطر سونامی، از شهروندان خواست که هوشیار باقی بمانند . نیروگاههای هستهای منطقه از جمله نیروگاه اوناگاوا و هیگاشیدوری نیز بدون هیچ گونه حادثهای گزارش شدند . در برخی مناطق، سرویس قطارهای سریعالسیر به حالت تعلیق درآمد و آزادراهها برای بازرسی بسته شدند .
در ۲۴ ژوئن، ساعاتی پیش از وقوع زلزلههای ونزوئلا، یک زمینلرزه با بزرگای ۵.۶ در شمال کالیفرنیا، در نزدیکی شهر ردوود ولی در شهرستان مندوسینو به وقوع پیوست . این زمینلرزه که در عمق ۸.۱ کیلومتری رخ داد، خسارت چندانی نداشت و فقط گزارشهایی از قطعی برق و صدمات جزئی مطرح شد . دفتر فرماندار کالیفرنیا نیز اعلام کرد که در حال هماهنگی با مقامات محلی برای ارزیابی تأثیرات احتمالی است .
با توجه به وقوع پیاپی این لرزهها در نقاط مختلف جهان، این پرسش برای بسیاری مطرح شده است که آیا این رویدادها با یکدیگر ارتباط دارند؟ پاسخ کارشناسان و زلزلهشناسان به این سوال منفی است .
دلایل این عدم ارتباط:
۱. موقعیت زمینشناختی متفاوت: ونزوئلا بر روی مرز صفحه تکتونیکی کارائیب و آمریکای جنوبی قرار دارد که در آن صفحات به صورت افقی در حال حرکت هستند . ژاپن اما بر روی حلقه آتش اقیانوس آرام واقع شده است، جایی که صفحه اقیانوس آرام به زیر صفحات دیگر فرورانش میکند . کالیفرنیا نیز تحت تأثیر گسل سن آندریاس قرار دارد .
۲. فاصله بسیار زیاد: این نقاط هزاران کیلومتر از یکدیگر دور هستند و اثرات تنشهای یک زلزله بزرگ بر روی گسلهای دیگر، در چنین فواصلی قابلتوجه نیست .
۳. رویدادی طبیعی: با وجود اینکه رخداد چندین زلزله بالای ۶ ریشتر در یک روز، چندان رایج نیست، اما به گفته زلزلهشناسان، این یک اتفاق طبیعی و تصادفی است .
به عبارت دیگر، هرچند یک زلزله بزرگ میتواند تغییرات تنش بسیار کوچکی را در گسلهای دور ایجاد کند، این تغییرات برای ایجاد یک لرزه در هزاران کیلومتر آنسوتر بسیار ضعیف هستند و نمیتوانند عامل وقوع این رویدادها باشند .
| مکان | بزرگا | تاریخ (به وقت محلی) | تلفات جانی | خسارتها |
|---|---|---|---|---|
| ونزوئلا (نزدیک کاراکاس) | ۷.۵ و ۷.۲ | ۲۴ ژوئن | ۳۲ کشته، ۷۰۰+ زخمی | فروریختن ساختمانها، قطع برق و اینترنت، تعطیلی فرودگاه، وضعیت اضطراری |
| ژاپن (سواحل ایواته) | ۶.۹ – ۷.۰ | ۲۵ ژوئن | گزارش نشده | عدم خسارت عمده، بدون سونامی، فعالیت عادی نیروگاهها |
| کالیفرنیا، آمریکا | ۵.۶ | ۲۴ ژوئن | گزارش نشده | قطعی برق، صدمات جزئی گزارش شده |
در فاصله ۳۶ ساعت گذشته، زمینلرزههای بزرگی در سه قاره جهان رخ داده که هرکدام به تنهایی رویدادهای بزرگی محسوب میشوند. ونزوئلا با دو لرزهی ویرانگر، بیشترین آسیب را متحمل شده و صدها نفر را گرفتار زیر آوار کرده است. ژاپن که خود را برای وقوع این لرزهها آماده میداند، این بار با یک زلزله دریایی بدون خسارت جدی مواجه شد. کارشناسان معتقدند که این رویدادها علیرغم نزدیکی زمانی، پدیدهای تصادفی و مستقل از یکدیگر بوده و ناشی از فعالیتهای لرزهای طبیعی در گسلهای جداگانه هستند. در چنین شرایطی، تکیه بر دانش علمی و خودداری از نتیجهگیریهای شتابزده، بهترین رویکرد برای تحلیل این پدیدههای طبیعی است.
۱. قویترین زلزلهای که در ۳۶ ساعت گذشته رخ داد، در کجا و با چه قدرتی بود؟
قویترین زمینلرزه، با بزرگای ۷.۵ در ونزوئلا رخ داد که دومین لرزه پیاپی این کشور بود و چند ثانیه پس از زلزله ۷.۲ رخ داد .
۲. آیا زمینلرزههای ونزوئلا و ژاپن به هم مرتبط بودند؟
بر اساس اجماع کارشناسان، خیر. این زمینلرزهها در صفحات تکتونیکی کاملاً متفاوت و در فاصلهای بسیار دور از یکدیگر رخ دادهاند و هیچ ارتباط علمی بین آنها وجود ندارد .
۳. بیشترین تلفات جانی مربوط به کدام زلزله بوده است؟
بیشترین تلفات جانی مربوط به زمینلرزه ونزوئلا با ۳۲ کشته و بیش از ۷۰۰ زخمی است. انتظار میرود این آمار با ادامه عملیات نجات افزایش یابد .
۴. زلزله ژاپن چقدر خسارت داشت؟
خوشبختانه این زمینلرزه خسارتهای عمدهای نداشت. اگرچه لرزشهای شدیدی در استانهای شمال شرقی احساس شد، اما هیچ سونامی یا حادثهای در تأسیسات هستهای گزارش نشده است .
۵. آیا در کالیفرنیا نیز زلزله شدیدی احساس شده است؟
بله، یک زمینلرزه با بزرگای ۵.۶ در شمال کالیفرنیا رخ داد، اما خسارت آن محدود به قطع برق و آسیبهای جزئی بوده است .
پایان/*
ببین و بخون را در ایتا، روبیکا، پیام رسان بله و تلگرام دنبال کنید.
ژوئن 30, 2026
