نماز اول ماه چیست و چه فضیلتی دارد؟
نماز اول ماه یک نماز مستحبی است که در روز اول هر ماه قمری (ماههای هجری قمری مانند محرم، صفر، رمضان و …) خوانده میشود. این نماز در روایات اسلامی از جایگاه ویژهای برخوردار است و پیامبر اکرم (ص) در مورد آن فرمودهاند: «هر کس در روز اول ماه، دو رکعت نماز بخواند، خداوند سلامتی آن ماه را به او روزی میکند» . همچنین در روایت دیگری از امیرالمؤمنین علی (ع) نقل شده است که فرمود: «اگر کسی در روز اول ماه این نماز را بخواند، خداوند او را از شر شیطان نگاه میدارد و روزی او را وسعت میبخشد» .
هدف از خواندن این نماز، درخواست سلامتی، امنیت، وسعت روزی و دفع بلاها از خود و اهل و عیال در طول ماه پیش رو است.
نحوه خواندن نماز اول ماه
نماز اول ماه به صورت دو رکعتی خوانده میشود و نحوه آن به شرح زیر است :
نکته مهم: در هر رکعت، پس از خواندن سوره حمد، سوره مربوطه را به تعداد ۳۰ مرتبه تکرار میکنید. یعنی در رکعت اول، ۳۰ بار سوره توحید و در رکعت دوم، ۳۰ بار سوره قدر میخوانید. پس از اتمام قرائت، به رکوع و سجده رفته و نماز را به پایان میبرید.
اعمال پس از نماز اول ماه
پس از اتمام نماز اول ماه، اعمال زیر بسیار توصیه شده است تا فضیلت آن کامل شود :
۱. صدقه دادن
پس از پایان نماز، به هر اندازه که ممکن باشد، صدقه دهید. در روایت آمده است که با این کار، سلامتی خود را در تمام آن ماه خریداری میکنید . حتی اگر مبلغ کمی باشد، این عمل جایگاه ویژهای دارد.
۲. قرائت آیات مخصوص
پس از نماز و صدقه، مستحب است آیات زیر را به قصد رجا و ثواب بخوانید :
متن آیات مستحب پس از نماز:
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحیٖمِ
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِی الْأَرْضِ إِلّا عَلَی اللّهِ رِزْقُها وَ یَعْلَمُ مُسْتَقَرَّها وَ مُسْتَوْدَعَها کُلٌّ فِی کِتابٍ مُبینٍ
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحیٖمِ
وَ إِنْ یَمْسَسْکَ اللّهُ بِضُرٍّ فَلا کاشِفَ لَهُ إِلّا هُوَ وَ إِنْ یُرِدْکَ بِخَیْرٍ فَلا رادَّ لِفَضْلِهِ یُصِیبُ بِهِ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحیٖمِ
سَیَجْعَلُ اللّهُ بَعْدَ عُسْرٍ یُسْراً
ما شاءَ اللّهُ لا قُوَّةَ إِلّا بِاللّهِ
حَسْبُنا اللّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ
وَ أُفَوِّضُ أَمْری إِلَی اللّهِ إِنَّ اللّهَ بَصِیْرٌ بِالعِبادِ
لا إِلهَ إِلّا أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنّی کُنْتُ مِنَ الظّالِمِینَ
رَبِّ إِنّی لِما أَنْزَلْتَ إِلَیَّ مِنْ خَیْرٍ فَقِیرٌ
رَبِّ لا تَذَرْنی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ
وقت و زمان خواندن نماز اول ماه
نماز اول ماه در روز اول هر ماه قمری خوانده میشود و از اذان صبح تا اذان مغرب (هر زمانی از روز) قابل انجام است . توصیه میشود این نماز را در ساعات ابتدایی روز به جا آورید تا برکت بیشتری داشته باشد.
نماز شب اول ماه
علاوه بر نماز روز اول ماه، نماز شب اول ماه نیز سفارش شده است که به این صورت خوانده میشود:
دو رکعت نماز (هر رکعت یک سوره حمد و یک سوره توحید) و پس از آن ۳۰ مرتبه «لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ» و ۳۰ مرتبه «سُبْحانَ اللّهِ» و ۳۰ مرتبه «الْحَمْدُ لِلّهِ» و ۳۰ مرتبه «اللّهُ أَکْبَرُ» بگوید و در پایان: «لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لا شَرِیکَ لَهُ، لَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ یُحْیی وَ یُمِیتُ، وَ هُوَ حَیٌّ لا یَمُوتُ، بِیَدِهِ الْخَیْرُ وَ هُوَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ» بگوید .
مقایسه نماز روز اول و شب اول ماه
نماز اول ماه یک نماز مستحبی بسیار ارزشمند است که در روز اول هر ماه قمری به صورت دو رکعتی با ۳۰ بار سوره توحید در رکعت اول و ۳۰ بار سوره قدر در رکعت دوم خوانده میشود. پس از نماز، صدقه دادن و قرائت آیات مخصوص، فضیلت آن را کامل میکند. این نماز با هدف طلب سلامتی، امنیت و وسعت روزی در طول ماه پیش رو انجام میشود و در روایات بر آن بسیار تأکید شده است .
پاسخ به سوالات متداول:
توصیه نهایی: اگر روز اول هر ماه قمری را از دست ندهید و این نماز را به جای آورید، میتوانید ماهی سرشار از برکت و سلامتی را تجربه کنید. حتی اگر فرصت خواندن تمام سورهها را ندارید، حداقل نماز دو رکعتی را خوانده و پس از آن صدقهای هرچند کوچک بدهید و آیات را قرائت کنید تا از ثواب آن بهرهمند شوید.